PlusAnalyse

Oranje op zoek naar ideaal spitsenduo: wie vult Depay het beste aan?

De kans is groot dat het spitsenduo Wout Weghorst-Memphis Depay maandagavond alweer uiteenvalt, voor de veredelde oefenwedstrijd tegen Noord-Macedonië. Maar is dat tijdelijk of voorgoed? ‘Onderlinge chemie is haast niet trainbaar. Het is er of het is er niet.’

Wout Weghorst wordt gewisseld voor Donyell Malen tegen Oostenrijk. Beeld ANP
Wout Weghorst wordt gewisseld voor Donyell Malen tegen Oostenrijk.Beeld ANP

Nederland-Oostenrijk was veertig minuten oud, toen zich heel even een patroon uit het boekje aftekende. Op een diagonale pass van Patrick van Aanholt sprintte Wout Weghorst de ruimte in, keek vanuit zijn ooghoek en speelde de bal breed naar Memphis Depay. De nieuwe spits van FC Barcelona werkte de bal van dichtbij over het doel.

Het was een moment dat de samenwerking tussen beide spitsen feilloos illustreerde. Aan goede wil lag het niet: Weghorst had meteen oog voor de mee sprintende Depay. De onderlinge afstanden klopten. De loopacties waren goed getimed. Maar de bal breed van Weghorst was nét te onzuiver, te hoog, half stuiterend en daardoor te moeilijk om binnen te tikken.

Ze scoorden allebei één keer op het EK tot nu toe, maar uit hun onderlinge chemie kwamen die doelpunten niet per se voort. De kans is groot dat bondscoach Frank de Boer voor het derde groepsduel met Noord-Macedonië voor een andere combinatie gaat, nu met Depay en PSV-aanvaller Donyell Malen. Een optie die zondag gevangen werd door een camerashot van de NOS, dat een notitiebriefje van assistent-coach Dwight Lodeweges ingezoomd in beeld bracht.

Dat zou betekenen dat het beoogde spitsenduo − al dan niet tijdelijk − alweer uit elkaar wordt gehaald. Na twee oefenduels en twee EK-wedstrijden zochten Weghorst en Depay elkaar op het oog best veel, maar vonden ze elkaar weinig. Alleen in het oefenduel met Georgië leidde een combinatie tussen beide spitsen tot een goal van Weghorst.

Niet voor niets cirkelde er zondag een vliegtuigje boven het trainingsveld in Zeist, als tastbaar symbool van een kleine nationale discussie. De boodschap deze keer: Malen moet spelen.

Opnieuw een boodschap voor bondscoach Frank de Boer. Beeld ANP
Opnieuw een boodschap voor bondscoach Frank de Boer.Beeld ANP

Die teneur komt niet helemaal uit de lucht vallen. In 152 speelminuten tegen Oekraïne en Oostenrijk speelden Weghorst en Depay de bal negen keer naar elkaar, waarvan de laatste in zes gevallen de aangever was. Twee keer leidde het tot een kans. Depay speelt de bal veel vaker naar een speler zoals Frenkie de Jong (22 keer), maar ook vaker naar linksback Van Aanholt (14 keer).

“Terwijl ze als type spelers best wel complementair zijn,” vindt Youri Mulder, oud-international en voormalig speler van FC Twente en Schalke 04. “Ze letten wel op elkaar, valt me op. Ze zoeken oogcontact. Maar het is nog niet zo dat ze meteen een natuurlijke klik hebben, dat is wel helder.”

Afgelopen week in Groningen was oud-bondscoach Ronald Koeman nog kritisch over de eerste groepswedstrijd van Oranje tegen Oekraïne, in gesprek met de NOS. Desgevraagd benoemde hij in dat interview ook een duidelijke verandering onder bondscoach Frank de Boer: “Ik koos voor bepaalde koppeltjes, Frank kiest voor anderen.”

Je hoefde niet eens een goed verstaander te zijn om te snappen dat Koeman specifiek op het spitsenkoppel Weghorst-Depay doelde. In de twee jaar onder de huidige trainer van Barcelona vormde het duo Wijnaldum-Depay een zeer efficiënte tandem, destijds in een 4-3-3 met Depay als centrale spits. De aanvaller en de middenvelder maakten samen veruit de meeste goals en waren bij tal van doelpunten betrokken.

Ook in de speelwijze van De Boer is Wijnaldum nog de diepgaande middenvelder, maar de afstemming is duidelijk anders in een 3-5-2 formatie. “Onderlinge chemie kun je haast niet trainen, het is er of het is er niet,” zegt Mulder. “Dat wil niet zeggen dat je dingen niet kunt verbeteren natuurlijk. Maar met Ronald de Boer, René Eijkelkamp en Martin Max had ik die klik vanaf de eerste training. Met Dieter Eckstein, een hartstikke goede speler, ontbrak het juist compleet. Hij zag mij niet, het werkte gewoon niet. Terwijl ik met Ronald de Boer aan één half oogcontact genoeg had.”

De combinatie tussen Weghorst en Depay is niet direct mislukt natuurlijk, ook nu het erop lijkt dat De Boer voor Donyell Malen kiest. Voor de achtste finales in Boedapest komende zondag zal de bondscoach een keuze maken op basis van al zijn indrukken. “Alles kan beter, in de aanval ook,” zei De Boer zondagmiddag. “Tegen Oostenrijk hadden we het in balbezit beter kunnen doen. Het diepte zoeken, het in de bal komen, het ruimte voor elkaar maken. Er is altijd plek voor verbetering.”

Mulder herkent niettemin het betere sloopwerk dat Weghorst verricht voor Oranje. De spits uit Borne gooit zoveel arbeid en strijd in de wedstrijden, ook zonder bal, dat het Nederlands elftal daar in latere wedstrijdfases van kon profiteren.

“Weghorst haalt de verdediging van de tegenstander als het ware schroefje voor schroefje uit elkaar,” aldus Mulder. “Hij is een soort destructiebedrijfje. Je ziet dat een invaller zoals Malen daar in de laatste fase van de wedstrijd mede van profiteert: er ontstaan dan meer ruimtes. Het ziet er bij Wout misschien niet zo gepolijst uit, maar hij is zeker van nut voor dit Oranje.”

Bij Depay zit zijn matige vorm ook niet puur in de samenwerking met Weghorst. De spits zoekt van nature voortdurend de actie, vaak met veel risico. Vooralsnog is de Barcelona-spits domweg nog niet erg gelukkig in zijn spel. Depay komt veel aan de bal, in de twee wedstrijden samen 141 keer, bijna drie keer zoveel als Weghorst. Allebei raken ze in grofweg dertig procent van de gevallen de bal ook weer kwijt.

Mulder: “Uiteindelijk heeft Memphis zijn teamgenoot in de spits natuurlijk minder nodig dan andersom. Wout heeft steun nodig, teamspel, want hij heeft zelf geen individuele actie. Bij mijzelf was dat vroeger precies zo. In dat opzicht snap ik wel dat Memphis onomstreden is bij Oranje. Weghorst is op zich vervangbaar, Memphis eigenlijk niet.”

‘Mooi voor Memphis dat er duidelijkheid is’
Bondscoach Frank de Boer is blij dat de transfer van Memphis Depay naar Barcelona nu ook formeel is afgerond. Zaterdag werd bekend dat de Nederlander voor twee jaar tekent in Nou Camp. “Voor hemzelf natuurlijk vooral,” aldus De Boer. “Het is toch iets wat in je hoofd zit, dat kan ook niet anders. Wie weet is dit net het extra zetje om te excelleren. We hebben een excellerende Memphis nodig om het heel ver te schoppen. We hebben veel vertrouwen in hem en hij ook in zichzelf. Hij laat zich niet van zijn stuk brengen en daarom is hij zo’n speciale speler van ons.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden