Plus

Opgroeien in tijden van de Egyptische Revolutie

In de Idfa-openingsfilm Amal volgt Mohamed Siam een tiener in Caïro vanaf de Egyptische Revolutie tot vijf jaar later. 'Zij ziet haar hoop en dromen vervliegen.'

Amal is een coming-of-agedrama, gemaakt tegen de achtergrond van de politieke ontwikkelingen in Egypte Beeld Amal

De Egyptische filmmaker Mohamed Siam is geen hit and run-filmmaker. Niet iemand die een brandhaard binnenstormt, er even snel wat opnamen maakt en weer vertrekt.

Hij houdt van documentaires met een lange verhaallijn, zegt hij. "Ik wil personages zien die grote veranderingen doormaken en dat kan alleen als je ze over een lange periode volgt. Je moet geduld hebben als je dat wilt vastleggen, maar het betaalt zich uit. Het geeft een film een meerwaarde."

Kameleon
Vorig jaar was dat op het Idfa te zien in Siams debuutdocumentaire Whose Country?, die een corrupte politieagent vanaf de Egyptische Revolutie drie jaar lang volgt. De man vertelt openhartig over de corrupte en criminele praktijken van de politie, die burgers kan maken en breken.

Er doemt een portret op van een politieman die met alle winden meewaait, afhankelijk van wie de macht heeft. Als de Egyptische Revolutie lijkt te slagen, is hij prorevolutie, maar als generaal Sissi drie jaar later de macht grijpt, staat hij aan de kant van het leger. Siam noemt hem een kameleon. "Opportunistisch past hij zich aan elke verandering aan."

De meerwaarde van lang iemand volgen betaalt zich in zijn tweede film Amal, die in Caïro vanaf 2011 de puber Amal vanaf haar veertiende tot haar twintigste volgt, nog beter uit dat in zijn debuut­film, vindt Siam.

"Dat komt doordat hij een nog langere periode bestrijkt en over een tiener gaat. Bij die leeftijdsfase weet je van tevoren dat iemand grote fysieke, psychische en emotionele veranderingen gaat doormaken."

Emotionele rollercoaster.
Met dat laatste zegt hij niets te veel, want Amal bevindt zich al die jaren in een emotionele rollercoaster. Als ze op haar veertiende op het Tahrirplein voor meer vrijheid demonstreert, wordt ze door een agent aan haar haren over de grond gesleept.

Het maakt haar slechts woedender en een jaar later loopt ze bij nieuwe demonstraties stoer op agenten af en scheldt hen uit voor rotte vis.

In hetzelfde jaar komt haar vriendje om het leven bij rellen in een voetbalstadion in Port Said. En zo gaat het door met haar turbulente leven. In de film zien we haar opgroeien, waarbij ze stevig ruziet met haar moeder, die als rechter het oude regime steunt. De beelden worden doorsneden met fragmenten uit familiefilmpjes, waarin Amals kinderjaren zijn te zien.

In Amals leven spelen de politieke ontwikkelingen in Egypte een rol, maar ze zijn niet het belangrijkste in de film. "Ik heb een coming-of-agedrama gemaakt over Amal tegen de achtergrond van die ontwikkelingen. Een vriend van me zei dat de film gaat over een meisje en een oud land. Dat is goed gezegd."

Diepgewortelde militaire staat
Wat hij met oud land bedoelt? "Egypte is al meer dan zestig jaar een diepgewortelde militaire staat. Alleen mensen die er wonen, begrijpen wat het betekent om in deze door militairen beheerste politiestaat te leven. Als je oppositie wilt voeren, moet je er rekening mee houden dat je misschien je halve leven in de gevangenis zult doorbrengen. Er zijn mensen om vijf woorden in een blog tot levenslang veroordeeld."

Dat de Egyptische Revolutie in een deceptie eindigde, is geen nieuws, maar Siams film is tot het einde toe spannend, omdat de kijker niet weet hoe het met Amal zal aflopen.

"Zij ziet met haar generatie haar hoop en dromen vervliegen. Wat moet ze doen? Het land verlaten? Trouwen? Een baan zoeken? Zich aanpassen? Ik was benieuwd naar haar beslissing."

Kijkers die verrast zijn door Amals keuze, begrijpen Egypte niet, zegt Siam. "Egyptenaren snappen het wel. Voor mij was haar keuze aanvankelijk ook een grote verrassing, maar toen ik erover nadacht, zag ik als Egyptenaar de logica. Amal kan niet in Egypte blijven als ze zich niet aanpast. Ze is een overlever. Dat bewonder ik in haar."

Haar keuze is goed voor de film, voegt hij eraan toe. "Een goede filmtwist moet logisch en onvermijdelijk zijn, en toch moet je hem niet zien aankomen. Dat is hier het geval."

En nu? "Mijn derde film wordt een absurdistische komedie over drie niet al te slimme politieagenten die het kind van hun baas, dat vastzit in een dierentuin, moeten redden. Geen politieke film, maar een farce over ego's." Lachen dus, in een film van Siam. "Ja, dat zal voor sommigen een verrassing zijn."

Amal is te zien tijdens Idfa, nog t/m 26/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden