Plus

Operatie erfpacht loopt uit op een mislukking

Het nieuwe erfpachtstelsel is in chaos uitgemond. De afhandeling duurt te lang, huizenbezitters verkeren in onzekerheid en onduidelijk is of ze belasting moeten betalen. 'Dit is een totaal fiasco.'

. Beeld anp
.Beeld anp

Het was een historisch besluit dat de gemeenteraad in oktober nam; voor het eerst in 120 jaar ging Amsterdam over op een nieuw erfpachtstelsel.

Het debat dat hieraan voorafging, was fel en duurde lang. "Maar over de uitvoering was niet nagedacht," zegt Pablo van Klinken, directeur van Erfpacht Notaris Amsterdam, die veel erfpachtdossiers in behandeling heeft.

In de Stopera is de afhandeling van alle aanvragen en aanbiedingen vastgelopen. Pas vijf Amsterdammers zijn overgestapt, blijkt uit een brief die wethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks) maandag naar de raad stuurde. Zo'n 700 erfpachters hebben een aanbod van de gemeente geaccepteerd.

Eeuwigdurend
Even voor de goede orde: in Amsterdam kunnen 120.000 bewoners van eigen woningen overstappen. Slechts 12 procent heeft de moeite genomen hierover informatie aan te vragen.

Het nieuwe erfpachtstelsel biedt huizenbezitters de mogelijkheid voor eeuwigdurende erfpacht te kiezen, waarbij hun erfpachtkosten voor eens en voor altijd worden vastgesteld en niet, zoals nu, elke vijftig jaar.

Dit betekent dat die duizenden huizenbezitters een aanbieding kunnen opvragen: voor welk bedrag stappen ze over? Daarvan zijn er 1700 verstuurd.

Vervolgens moet de gemeente al die dossiers handmatig afhandelen, een monsterklus. "De organisatie is hier niet op toegerust," zet Van Klinken. "Dus liep de boel vast."

Het gevolg: maandenlange vertragingen. Een huizenbezitter laat weten dat hij na invulling van een formulier zes weken niets hoorde. Nog eens vier maanden en heel veel telefoontjes later kwam de aanbieding pas binnen.

Afwachten maar
Notarissen hebben vervolgens veel tijd nodig om het dossier van de gemeente aan te vullen. En dan is er nog toestemming nodig van de hypotheekverstrekker, ook tijdrovend.

Ook is sprake van onzekerheid. De nieuwe coalitie wil een extra korting van 10 procent invoeren voor overstappers, maar onduidelijk is hoe ze dat gaat doen.

Notaris Leonie Bakker zegt dat een aantal klanten afspraken heeft afgezegd om af te wachten wat het college doet. "Het hapert aan alle kanten."

Dan is er nog onduidelijkheid over de overdrachtsbelasting. De gemeente kan niet zeggen of overstappers 2 procent overdrachtsbelasting moeten betalen. Dat ligt bij de Belastingdienst. Die laat, in antwoord op vragen van Het Parool, weten dat Amsterdamse huizenbezitters 'in principe' belasting moeten betalen.

Of dat gebeurt en hoeveel de overstapper dan kwijt is, wordt per geval vastgesteld. Een groep hoogleraren stelt juist dat geen belasting betaald hoeft te worden. De huizenbezitter moet het allemaal maar afwachten.

CDA-raadslid Diederik Boomsma gaat donderdag in de raad vragen stellen aan de wethouder. "Dit is een totaal fiasco. Het is onbegrijpelijk dat de gemeente zich zo laat overvallen."

Wethouder Van Doorninck laat weten het team uit te breiden en het proces te verbeteren.

Volg alle ontwikkelingen in ons Dossier Erfpacht

De cijfers

14.000
Ruim 14.000 Amsterdamse erfpachters hebben informatie aangevraagd over het nieuwe systeem.

1700
De gemeente heeft zo'n 1700 aanbiedingen verstuurd voor een overstap.

750
Daarvan zijn er nu 750 geaccepteerd.

5
Dit heeft tot dusverre geleid tot vijf aktes die zijn gepasseerd bij de notaris.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden