Plus

Opening 'Lelystad' verscheurt Haagse coalitie

De groei van de luchtvaart is een splijtzwam aan het worden in de regerings­coalitie. Het kabinet lijkt zich steeds verder weg te schilderen in een hoekje. Is er een uitweg uit de impasse?

Beeld ANP

1.Wat is er aan de hand?
Om verdere groei van de luchtvaart in Nederland na 2020 mogelijk te maken, zouden - uiteindelijk - 45.000 onwelgevallige vluchten (vakantiecharters, budgetvluchten) van Schiphol naar het nieuwe Lelystad Airport moeten worden verplaatst.

De openvallende ruimte op Schiphol zou dan - met extra 'gematigde en gecontroleerde' groei - worden gebruikt voor versteviging van het bestemmingennetwerk van Schiphol.

Door een te laag aantal opgeleide luchtverkeersleiders, succesvol burgerverzet en ambtelijk geblunder bij de cijferij is het er nog altijd niet van gekomen. Vorige week volgde een nieuwe tegenslag: de Europese Unie staat vanwege concurrentieregels niet toe dat Lelystad uitsluitend bestaande vluchten van Schiphol overneemt en nieuwkomers weert.

2.Wat betekent dat?
In een brief aan de Kamer schetst luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen de gevolgen van het ­Brusselse veto: als Lelystad opengaat, valt niet tegen te houden dat er allemaal nieuwkomers naar toe ­vliegen, zodat er geen ruimte op Schiphol vrijvalt voor groei daar.

Naast voor de hand liggende oproer onder actiegroepen, bloeiden daarna ook de scheidslijnen binnen de coalitiepartijen op: D66 en Christenunie spraken direct een 'nee' uit, het CDA lijkt ook die kant op te gaan. Alleen de VVD houdt vast aan opening van Lelystad, die net als de groei van Schiphol is vastgelegd in het regeerakkoord.

Van Nieuwenhuizen leek gisteren in overleg met de Kamer wat gas terug te nemen: "Ik zal niet met een regeling komen waarmee de Kamer niet kan leven," beloofde ze.

Haar dilemma is duidelijk: "Opening van Lelystad in 2020 is niet onmogelijk, maar het wordt wel steeds moeilijker." Ze belooft er alles aan te doen. "Lelystad is bedoeld als overloopluchthaven van Schiphol en daar ga ik me 100 procent voor inzetten."

3.Opening van Lelystad in 2020, gaat dat nog lukken?
Dat wordt lastig. Het onderwerp is nagenoeg uit de handen van de minister. Zonder Brusselse zegen kan geen enkele luchtvaartmaatschappij worden gedwongen haar rechten op Schiphol op te geven in ruil voor een plekje in de Flevopolder.

Aangezien start- en landingsrechten op Schiphol vanwege de groeistop daar goud waard zijn, zal geen maatschappij zo gek zijn om die positie op te geven in ruil voor aanwezigheid op een afgelegen, lastiger bereikbaar en minder goed uitgerust vliegveld.

4. Wat kan de minister nog proberen?
Van Nieuwenhuizen heeft twee opties: Lelystad openen en hopen met fikse financiële douceurtjes maatschappijen verleiden toch over te stappen - zonder garanties dat het problemen op Schiphol oplost.

De minister kan ook besluiten Lelystad - waar inmiddels 90 miljoen euro uitbreidingsgeld aan is besteed - dicht te houden. In beide gevallen zijn er politieke voor- en tegenstanders in de coalitie.

5.Wat betekent dit voor de consument?
Hoe dan ook, het wordt slecht nieuws voor Schiphol en zijn omwonenden. Zoals luchthaventopman Dick Benschop eind vorige maand stelde: zonder Lelystad is groei op Schiphol onmogelijk.

Of het Flevoveld nu dicht blijft, of niet opent als overloopluchthaven maar als algemeen vliegveld, in beide gevallen kan de 'gematigde, gecontroleerde groei' - minder dan 40.000 vluchten extra - het raam uit.

Óf Schiphol geeft dan zijn groei­ambitie helemaal op óf het claimt de
Lelystadvluchten - 10.000 tot 2023, 45.000 uiteindelijk - zelf.

Zowel politiek als luchtvaart heeft zichzelf nu klem gezet. Zonder Lelystad geen groei op Schiphol, zonder groei op Schiphol problemen in de regeringscoalitie.

Lees ook: Worden we opnieuw geschiphold?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden