Plus

Op zoek naar invasieve exoten in Amsterdamse stadsparken

De halsbandparkiet, de Nijlgans en de Japanse duizendknoop: op zoek naar invasieve exoten in de Amsterdamse stadsparken.

Weer die vermaledijde Japanse duizendknoop? Wilfred Reinhold schat de toestand van de Nederlandse natuur somber inBeeld Jean-Pierre Jans

Hoog in de boom maakt de halsbandparkiet een geluid dat verdacht veel lijkt op spottend gelach. Beneden op het wandelpad in het Beatrixpark vertelt excursieleider Wilfred Reinhold over de wandaden van deze invasieve exoot: de nieuwkomer neemt bij voorkeur zijn intrek in de holen waar onze eigen boomklever en vleermuis plegen te nestelen en overwinteren.

Voor zijn voedsel, vervolgt Reinhold zijn aanklacht tegen de felgroene schavuit daarboven, strijkt de soort graag neer in boomgaarden waar hij het liefst van elke vrucht een hapje neemt. Een bevriende perenteler heeft zijn hele oogst zien mislukken. "Het zijn de stedelingen die hem door de winter helpen door de vogels bij te voeren. Anders zou een deel het echt niet redden."

Vaderlandse natuur
Er klinkt teleurstelling door in de stem van de Amsterdammer die leiding geeft aan het Platform Stop Invasieve Exoten. Reinhold verzet zich vooral tegen de homeopathische verdunning van de vaderlandse natuur door nieuwkomers die inheemse planten en dieren overwoekeren en verdringen. Over exoten als mais en aardappelen zal het platform geen persbericht versturen.

Dat gebeurde wel naar aanleiding van de Aziatische hoornaar, een wesp die onlangs opdook op Schouwen-Duiveland. Een grote bedreiging voor de Nederlandse bij, hommel en zweefvlieg, aldus Reinhold, die er bij de autoriteiten op aandrong de zaak serieus te nemen. Dat is gedaan: met een warmtezoekende drone kon dit weekeinde het nest terrorwespen worden opgespoord en uitgerookt.

Voor veel andere soorten komt de vroege aanpak te laat, verzucht de excursieleider bij de Japanse duizendknoop, elders in het park. Bij gebrek aan natuurlijke vijanden kan deze plant ongehinderd woekeren in de Nederlandse natuur. "Langs de Amstel is dat goed zichtbaar," zegt Reinhold. "Wat begon met hier en daar een plant in de berm, zijn nu hele velden geworden. En er is weinig tegen uit te richten."

Japanse bladvlo
In Engeland zijn op kleine schaal proeven gedaan met de Japanse bladvlo die in het thuisland de duizendknoop afremt. Maar in Europa heeft de bladvlo het niet naar zijn zin. "Als je de plant wilt afgraven, moet je tot drie meter diep gaan. Dat is vreselijk duur. In Amersfoort wordt nu geëxperimenteerd met gif. Dat lijkt wel effectief te zijn, maar daar kleven natuurlijk ook nadelen aan."

Reinhold is aanhanger van de harde lijn, maar onder de deelnemers aan de excursie lijkt een gifloze aanpak favoriet. Er worden recepten uitgewisseld voor het bereiden van de bladeren en de wortels van de duizendknoop. De jonge plant heeft de vezelige structuur en smaak van rabarber, en van de bladeren kan thee of limonade worden gemaakt.

De liefde voor de invasieve exoot gaat sowieso door de maag, blijkt tijdens de safari van het Natuur & Milieuteam Zuid. De Nijlgans, die zich niet laat zien, doet het uitstekend in een kroket en de Amerikaanse rivierkreeft is met voldoende knoflook een smakelijk gerecht.

Steunbetuigingen
Reinhold vertelt dat hij tegenwoordig steunbetuigingen krijgt van mensen die willen dat hij zijn werkterrein uitbreidt naar vluchtelingen en asielzoekers. "Daar reageer ik maar niet op."

Op het schooltuinencomplex naast Park Frankendael blijkt een Amerikaanse rivierkreeft gelokt in een fuik met wat worst in een theezeefje, in opdracht van museum Naturalis dat overal meetpunten heeft.

Een prachtig dier, is de overheersende opvatting, maar Reinhold kijkt somber. "De invasieve exoten die in het water leven, daar is eigenlijk niets meer aan te doen. Die strijd hebben we verloren."

Lees ook: Oplossing voor de woekerende Japanse duizendknoop? Opeten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden