Plus

Op Spinoza20first heten lokalen leerpleinen en leraren experts

Op Spinoza20first kies je zelf welke vakken je gaat volgen en wanneer je tijd nodig hebt om te ontspannen. Elke dag begint én eindigt met een scrum.

Tijdens de scrum overleggen de leerlingen wat ze die dag gaan doen Beeld Dingena Mol
Tijdens de scrum overleggen de leerlingen wat ze die dag gaan doenBeeld Dingena Mol

Daar zit je dan, op je achtste keuze. Alle zeven andere scholen die je wilde, zijn het niet geworden. Alleen die ene school, die nog niet eens bestaat, heeft plek voor je. Zo verging het Morris (12) afgelopen jaar tijdens de matching voor middelbare scholen. "Dit gaan we niet doen," zei hij stoer tegen zijn moeder. Maar daar wilde zijn moeder natuurlijk niets van weten. Dus ging hij naar Spinoza20first, het splinternieuwe zusje van het Spinoza Lyceum. Verwant aan de populaire school, maar wel helemaal anders.

Weelderige struiken
Het mooie: nu zou Morris deze school onmiddellijk op één zetten. Hij vindt het fantastisch. Terwijl hij op het schoolplein zijn klasgenoot tekent - zonder te kijken en zonder zijn potlood van het papier te halen, dat is de opdracht - vertelt hij hoe blij hij er is. Neem het gebouw, verscholen in een hofje in de Rivierenbuurt. Een prachtig opgeknapt pand, groot schoolplein, bankjes naast weelderige struiken. Maar het onderwijs vindt hij ook leuk: het zelfstandige werken, de Daltonfilosofie, de scrum, de vrijheid.

Die 'scrum' is het begin en eind van de schooldag. Een gek woord. Wat is het? vroeg een moeder aan haar dochter. "Het is precies wat jij doet elke ochtend, een vergadering over wat je gaat doen die dag," antwoordde de dochter.

De anekdote wordt verteld door Babs Sirach, conrector en een van de initiatiefnemers van de school. De scrum komt uit de ict-wereld en is eigenlijk een doelgerichte en efficiënte manier om dingen gedaan te krijgen. Elke ochtend beginnen de leerlingen in hun scrumgroepje en bespreken ze welke opdrachten ze gaan doen die dag, hoe ver ze zijn met de opdrachten en welke obstakels ze tegenkomen.

Het groepje van 'scrum­master' Emma (12) staat voor het bord. Op de x-as van het bord staan vakjes die aangeven in welke fase een opdracht is. Op de y-as staan de namen van haar klasgenootjes. Post-its geven aan hoe ver zij met de opdrachten zijn. Noor is met de opdracht 'wiskunde schaaltekening' in de fase 'uitvoeren', en Aleid is met 'Engels Mindmap' al klaar. Haar eigen post-it hangt bij 'reflecteren'. Zo overziet ze precies hoe ver iedereen is. Ze stelt vragen: wat heb je gisteren gedaan, wat is blijven liggen, wat ga je vandaag doen, welke problemen voorzie je en hoe lossen we die op?

Daltonuurtjes
Als de scrum voorbij is, deelt docent Marie Croes de kaartjes voor de lessen uit. Leerlingen mogen zelf bepalen welke vakken ze wanneer volgen. Marie heeft vandaag vijf plekjes voor het eerste uur filosofie te verdelen, vijf voor het tweede uur expressie en beweging en nog zo wat. Het is de bedoeling dat je elk uur iets doet, maar je bent vrij om zelf te bepalen wat wanneer. Zo zijn er ook 'Daltonuurtjes' waarin je zelfstandig mag werken aan opdrachten. En zelfs tijdens de les kunst mag je schaven aan je wiskundeopdracht. Als je alles op een gegeven moment maar af hebt.

Leraren heten hier trouwens experts, klaslokalen zijn 'leerpleinen'. En in de gang liggen grote oranje Fatboyzitzakken, voor als de 96 scholieren even willen ontspannen. Ook is er een 'stilteplein' waar leerlingen zitten te werken, meestal op een iPad, die heeft iedereen. Af en toe kijkt een docent of iedereen op de afgesproken plek zit. Eén jongen is zijn lesbriefjes kwijtgeraakt. Die wordt naar de les Engels gestuurd.

De school is razendsnel gestart, zeker als je bedenkt dat pas een jaar geleden een groepje Spinozadocenten bij elkaar ging zitten om een nieuwe school te bedenken. De nood was al jaren hoog. Het Spinoza is een van de populairste scholen in de stad, met vorig jaar zeshonderd overintekeningen. "We wilden opnieuw naar het Daltonconcept kijken," legt Sirach uit. "Met optimale vrijheid in hoe en wanneer en zelfs wat de leerlingen doen. Maar niet zonder kaders."

Hogere niveaus
Spinoza20first is een school voor leerlingen met een mavo-, havo- of vwo-advies. En net als bij andere nieuwe scholen is het de bedoeling dat vakken op hogere niveaus kunnen worden afgerond. Volgend jaar wil de school met 150 leerlingen groeien, daarna met 180. Voor Olea (12) was Spinoza20first haar eerste keuze. "Ik houd van nieuwe dingen," zegt ze. En van grote scholen wordt ze zenuwachtig. "Hier blijven we altijd de oudste."

Door de hele stad beginnen dit schooljaar nieuwe scholen. Het Parool volgt de eerste weken van deze pioniers. Lees ook de vorige delen:
- Leerlingen hoeven niet stil te zitten op Spring High in Nieuw-West
- Op de Alan Turingschool rekenen ze op het allerhoogste niveau
- Op de Amsterdamse Mavo mag je helemaal jezelf zijn
- Cijfers zijn bij het Cartesius 2 niet aan de orde

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden