Plus PS

Op School Makandra in Zuidoost zijn drie tieners de baas

Drie tieners runnen School Makandra in Zuidoost. Elke zondag geven ze les in rekenen, taal en verkeer. 'Op school krijgen de kinderen niet de aandacht die ze nodig hebben.'

School Makandra, Surinaams voor 'samen', bestaat sinds 2013 en heeft dertien ingeschreven leerlingen Beeld Dingena Mol

De jongens zitten aan roze plastic tafeltjes in de kamer van directrice Jaïra Daal (13). Ze hebben net een kringgesprek gevoerd en maken braaf rekensommen op hun tablets.

Op het televisiescherm naast leerkracht Jayden Backer (15) klimmen aapjes aan touwen omhoog als de leerlingen een goed antwoord geven. "Mondjes op slot," roept Jaïra, als de jongens die klaar zijn beginnen te klieren.

School Makandra, Surinaams voor 'samen', bestaat sinds 2013 en heeft dertien ingeschreven leerlingen. In het huis van de familie Daal in de Bijlmer-Oost wordt elke zondagmiddag van twee tot zeven les gegeven, na het bezoek aan de kerk.

Moeder Ingrid maakt 's avonds bruine bonen, nasi of saotosoep; vader Stievries is de conciërge van de school en helpt met printen en de website.

Zus Jemyra (15) is 'leerkracht'. Net als neefje Jayden, die na een sollicitatiegesprek bij de directrice zijn 'les­bevoegdheid' verdiende. Jayden: "Ik vind het leuk om kinderen te zien groeien."

Voor twintig euro per maand leren de leerlingen lezen, schrijven en rekenen, en krijgen ze ook les in sport, ­verkeer en acteren: "We spelen bijvoorbeeld America's got talent na, breakdancen en zingen liedjes."

Verder vieren ze feestdagen - met Sinterklaas zijn de gezichten in alle kleuren geschminkt - en organiseren ze halfjaarlijkse schoolreisjes naar Ballorig en Tunfun. "We hebben de laatste keer twee busjes gehuurd en de opa's reden," zegt Jemyra.

De ouders worden goed op hoogte gehouden van de ontwikkelingen van hun kinderen. De leerkrachten houden, net als in het echte schoolleven, toetsdagen, tienminutengesprekken en rapportbesprekingen. Die voorspellen goed hoe de kinderen het op de eigen basisschool doen. ­

Ingrid: "Vorig jaar ging een jongen maar nét over naar de volgende klas, op School Makandra was hij blijven zitten."

Voor twintig euro per maand leren de leerlingen lezen, schrijven en rekenen, en krijgen ze ook les in sport, ­verkeer en acteren Beeld Dingena Mol

Elke zaterdag komen Jayden, Jaïra en Jemyra bij elkaar om te overleggen over het lesprogramma. Met behulp van informatie op websites als Centrum voor Jeugd en Gezin en verschillende lesboeken bepalen ze welke stof de leerlingen krijgen. Vandaag staan rekenen, taal en Engels op het programma, dat wil zeggen: voor de kinderen die ­ouder zijn dan drie.

Haai Karel
De 'baby's' zitten op de voorschool van Makandra: Kleurrijke Vogeltjes, gesitueerd in de huiskamer. "Als ze vier zijn, mogen ze naar boven, naar Jaïra's kamer," zegt ­Jemyra, die vandaag drie Vogeltjes onder haar hoede heeft.

Met een vriendin leest ze voor uit een boek over de eenzame haai Karel. Ze leggen uit wat een oceaan is en praten over vriendschap. "Wie is jouw beste vriend?" vraagt Jemyra aan Gishane (3). "Mama," zegt hij na een paar seconden bedenktijd.

Op televisie bekijken ze een liedje over tellen van ­BabyTV. Daarna knipt Jemyra getallen uit karton. Waar lijkt de één op? Op een stok, vinden de kinderen. En de twee? Op een eend. De drie is iets lastiger, maar als het ­papiertje een kwartslag wordt gedraaid, weet Gishane het antwoord: op de m van McDonald's. Jemyra: "We proberen hen vormen en kleuren te laten herkennen."

Een verdieping hoger krijgen de kinderen les in begrijpend lezen. Volgens moeder Ingrid werken zij vooruit op de stof die ze nog krijgen. "De kinderen in groep 7 worden bijvoorbeeld voorbereid op groep 8."

Eigen houtje
Jaïra begon op de basisschool al met lesgegeven; vader Stievries was haar leerling. Toen ze in groep 8 zat, hielp ze de zoon van haar grote zus met taal en rekenen. Dat wilden de vriendinnen van haar zus vervolgens ook wel voor hun kinderen. Na elke inschrijving ging Jaïra naar de Action en kocht ze pennen, potloden en schriften van haar zakgeld.

"De klassen op de basisschool zijn groot en kinderen krijgen daarom niet altijd de aandacht die ze nodig hebben. Ik help ze om beter te presteren en een hoger advies voor de middelbare school te krijgen."

Jaïra: 'De jongens namen de eerste paar keer tablets mee om op te spelen en toen bedacht ik dat ik digitaal les kon geven' Beeld Dingena Mol

Overigens willen zij, haar zus en Jayden niet per se leraar worden later. Jemyra wil iets met Europees recht doen, Jaïra wil kinderarts worden en Jayden weet het nog niet.

Jaïra heeft alles op eigen houtje gedaan, vertelt moeder Ingrid. "Wij hebben het later alleen gefaciliteerd door ­bijvoorbeeld een groter computerbeeldscherm aan te schaffen." Ingrid werkt in het gevangeniswezen en is het eerste aanspreekpunt voor gedetineerden.

"Of ik daar ook een opvoedende rol heb? Natuurlijk! De mannen hebben een achterstand, zijn verslaafd of psychisch niet in orde. Als ze al sinds hun jeugd van het rechte pad af zijn, hebben ze structuur nodig en moeten ze normen en waarden leren." ­Vader Stievries is handhaver.

Met drie kinderen op de wachtlijst is het huis van de ­familie Daal al een tijdje te klein. Lesgeven in een lokaal van hun oude basisschool bleek niet mogelijk te zijn na een gesprek met de directeur: "Dan zouden ze ons de code van de beveiliging moeten geven en de conciërge meer moeten betalen."

Een oplossing leek gevonden te zijn toen Makandra in de stadskrant van Zuidoost kwam. Ze kregen een kamer in de sociale huisvesting van het Heesterveldcomplex, waar ze een jaar hebben gezeten. In december moest de school daar echter weg.

Gamen
"De woningbouwvereniging koos voor een andere ­bestemming van het complex," vertelt Ingrid. Men vond het erg dat de kinderen geen plek meer hadden en zocht mee naar een nieuwe, betaalbare locatie. Niet eenvoudig. "Een zaaltje in het buurthuis huren kost al zeventien euro per uur." Die locatie is dus nog niet gevonden.

De kinderen in Jaïra's kamer zijn inmiddels aan het onderdeel grammatica begonnen. Als ze klaar zijn met lidwoorden invullen - "Juffrouw, moeten we alles maken?" - mogen ze gamen, hun lievelingstijdverdrijf. "De jongens namen de eerste paar keer tablets mee om op te spelen en toen bedacht ik dat ik digitaal les kon geven," zegt Jaïra, die op haar middelbare school ook met tablets werkt.

Of de leerlingen tevreden zijn over de lesmethode? "Ze helpen me goed," zegt Kyshano (8), die Engels het leukste vak vindt. Hij komt al twee jaar naar School Makandra en voelt zich er thuis. "Je leert wat je gaat leren. Dan weet je meer dan de rest."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden