Plus

'Op school, maar ook daarbuiten, werd ik soms in elkaar geslagen'

Ze weten hoe het is om gepest te ­worden, daarom zetten Lotte Smit (25) en Miloeska Fennema (24) een anti-pestplatform op. Nu ­maken ze kans op een Young Impact Award.

Lotte Smit en Miloeska Fennema Beeld Ernst Coppejans

Een jaar geleden plaatste Miloeska Fennema (student ­cultureel maatschappelijke vorming) een berichtje op ­Facebook waarin ze beschreef hoe ze zich voelde in de tijd dat ze werd gepest.

Lotte Smit (student maatschappelijk werk en dienstverlening) kende ze maar vaag; ze hadden elkaar één keer ontmoet, tijdens het eerste jaar van hun studie.

Smit: "Miloeska beschreef in dat ­Facebookbericht dat ze zich in die tijd niets waard voelde. Ik dacht: ik heb precies datzelfde gevoel gehad."

Ze spraken af en wisselden ervaringen uit: ze bleken ­beiden gepest te zijn in hun middelbareschooltijd. Al snel werd duidelijk dat ze iets met hun persoonlijke ervaringen wilden doen, zegt Fennema.

Niet veel later richtten ze Jij Bent Het Waard op, een platform tegen pesten. Daarna is het hard gegaan; de twee spreken inmiddels op congressen voor docenten, geven een-op-eenbegeleiding aan pestslachtoffers, staan actief in contact met jongeren via sociale media en ­geven workshops aan middelbare scholieren.

Het leverde hen ­onlangs een nominatie op voor een Young Education Award, een van de zes Young Impact Awards die 30 mei in Ziggo Dome worden uitgereikt aan jonge mensen die de maatschappij positief veranderen.

In elkaar geslagen
Smit en Fennema praten openhartig over hun pestverleden. "Ik had rood haar en sproeten, en liep als verlegen meisje door de school," zegt Smit. "Dat maakte mij de ­perfecte pestkandidaat."

Ze werd bijna dagelijks uitgescholden door hetzelfde groepje pesters. "Daar werd ik zo ­onzeker van dat ik niet meer in mezelf ­geloofde, dat ik dacht dat ik waardeloos was. Elke dag fietste ik vijf kilometer om zodat ik ze niet zou ­tegenkomen."

Fennema zat op voetbal en had met haar korte haar een jongensachtig uiterlijk. Op de middelbare school kwam ze in een klas terecht met meisjes die voornamelijk bezig waren met merkkleding en make-up.

"Op school, maar ook daarbuiten, werd ik soms in elkaar geslagen," zegt Fennema. "Voornamelijk door meisjes die mij lelijk ­vonden."

Negeren
Bij zowel Smit als Fennema nam na het derde jaar het pesten af, al bleven de problemen aanhouden. Smit: "In het vierde jaar werd ik meer genegeerd dan ­gepest. Dat vond ik denk ik nóg erger, omdat ik het gevoel kreeg dat mensen me gewoon niet zagen staan."

Fennema: "Mensen beseffen vaak niet dat slachtoffers van pesten daar hun hele leven de gevolgen van kunnen ondervinden. Ik kreeg wel vriendinnen, maar vroeg me vaak af of ze me wel leuk vonden. Je voelt je echt heel eenzaam."

Tijdens de workshops van Jij Bent Het Waard aan middelbareschoolklassen leggen Smit en Fennema de verantwoordelijkheid bij de scholieren en betrekken ze hen bij het verhaal.

Dat gaat bijvoorbeeld zo: de studenten lopen een klas binnen en zeggen: "Wij zijn Lotte en Miloeska, we geven vandaag een workshop, maar eerst geven we jullie een opdracht."

Op dat moment laten ze een foto zien van een vrouw van rond de twintig met iets meer make-up dan normaal, en vragen zij de klas om de foto de beoordelen. Om een schoolpleinsfeer te creëren, geven ze zelf al een veroordelend voorzetje, bijvoorbeeld door te zeggen dat haar make-up lelijk is.

Nare dingen
Al snel gaat de klas hierin mee en worden er door sommige leerlingen nare dingen geroepen, zoals dat 'ze zichzelf wel zal snijden'.

Dan gaat de deur open en loopt de vrouw die op de foto staat de klas in. "Op dat moment duiken ­diezelfde leerlingen haast onder de tafel," zegt Fennema.

"Dat schokeffect is belangrijk: op die manier kweek je ­bewustzijn." Even ­later blijkt bovendien dat de vrouw vroeger is gepest en daar nog erg veel last van heeft. Ze is een vrijwilliger die Fennema en Smit betrekken bij Jij Bent Het Waard. ­

Meedoen aan zo'n workshop is voor de vrijwilligers een manier om het verleden te verwerken en om succes te ervaren. De vrijwilligers mogen zelf bepalen hoe ze hun deelname invullen.

Fennema: "De een vindt het opzetje met die foto goed, een ander zegt: 'Ik durf dat niet, daar slaap ik de hele nacht niet van.'"

Jeugdhonk
Volgens Smit is een structurele verandering nodig in de manier waarop scholen omgaan met pesten.

"Het pest­beleid van alle scholen in Nederland is opgezet door volwassenen zonder enige inbreng van jongeren. Zo is er een school waar ze in het midden van de hal een grote stip hebben gemaakt, met de gedachte: als je gepest wordt, moet je op die stip gaan staan. Alsof iemand dat gaat doen!"

"Als je als scholier in elkaar geslagen wordt, dan gaat het meestal zo: je wordt op het matje geroepen door de zorgcoördinator. Die komt erachter dat je wordt gepest en haalt ergens een protocol ­onder het stof vandaan, bladert naar stap één en zegt: 'Nou, laten we dan eerst je ouders maar even bellen.' ­Terwijl dat het laatste is wat je op dat moment wilt ­horen. Er is nooit ­iemand geweest die ­gewoon even aan mij vroeg: 'Hoe is het met je?'"

Onderuitgezakt
Smit en Fennema zouden graag zien dat het ­kantoor van de zorgcoördinator in de toekomst wordt omgebouwd tot ­jongerencentrum, gerund door studenten uit maatschappelijke en sociale studies.

"De studenten ­lopen rond op school, zijn aanwezig in de kantine. Als ­iemand ­constant onderuitgezakt in de gang zit, kan de student hem of haar aanspreken en vragen of alles goed gaat."

"Ook zonder probleem kunnen scholieren aankloppen bij het jongerencentrum, bijvoorbeeld als ze een schoolfeest willen organiseren," zegt Smit. "Het moet een jeugdhonk worden waar jongeren graag naartoe komen."

Op dit moment werken Smit en Fennema op vrijwillige basis voor Jij Bent Het Waard, daarnaast werken ze beiden fulltime. Smit als ambulant hulpverlener in Amsterdam, Fennema als salesmanager in Leeuwarden.

Zelfmoord
Ze hopen ­binnenkort de volgende stap te kunnen zetten: Jij Bent Het Waard verder uitbouwen, zodat ze daar hun brood mee kunnen verdienen. De Young Impact Awardnominatie kan daaraan bijdragen. "Daar ontmoeten we mensen die ons daarbij kunnen helpen."

Belangrijker dan het winnen van de award vinden ze het om met hun platform zo veel mogelijk jongeren te bereiken en te inspireren. "Pesten is een groot maatschappelijk probleem. Als je googelt op jongeren die zelfmoord hebben gepleegd door pesten, geloof je je ogen niet," zegt Smit.

"Jij Bent Het Waard hoeft absoluut geen vetpot te worden: de rijkdom zit 'm in het feit dat we jongeren een ander perspectief geven."

De Young Impact Awards worden 30 mei om 15.00 uur ­uitgereikt in Ziggo Dome. Tickets zijn niet te koop, maar verkrijgbaar door in actie te komen als vrijwilliger via www.youngimpact.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.