‘Wie vijfduizend euro per maand kan aftikken, heeft morgen een huis.’

PlusAchtergrond

Op jacht naar een huurhuis in Amsterdam: ‘Er is niets over van mijn wensenlijst’

‘Wie vijfduizend euro per maand kan aftikken, heeft morgen een huis.’Beeld Van Santen & Bolleurs

Een schraal aanbod en onfrisse makelaars: in Amsterdam betaalbare woonruimte vinden, is ontmoedigend. Verslaggever Raounak Khaddari (26) ging op jacht naar een huurhuis. ‘Er is niets meer over van mijn wensenlijst.’

Het is een doel dat ik heb gesteld voor 2020: een woning vinden voor mezelf in Amsterdam. De plek in Oost, waar ik mijn studententijd doorbracht, ben ik zowel mentaal als contractueel ontgroeid. Met een stabiel inkomen en vaste baan is het tijd voor de volgende stap.

Ik heb niet veel wensen. Het aantal vierkante meters maakt me niet eens uit. Zolang het appartement minimaal één kamer heeft, een eigen badkamer, wc en keuken, op een plek in de hoofdstad is waar ik ’s nachts in mijn eentje heen kan fietsen, en ik niet meer dan 1100 euro per maand hoef af te dragen, ben ik tevreden. Kan makkelijk, dacht ik naïef.

Parkeerplaatsen

Op allerlei websites komen er dagelijks meerdere huurwoningen in de hoofdstad bij. Als nieuwkomer begin ik op Funda. Ik sorteer het aanbod op prijs, van laag naar hoog. Later ontdek ik dat rangschikken op datum effectiever is en me de teleurstelling van al vergeven woningen bespaart.

Ik heb in elk geval een ruime keuze uit parkeerplaatsen die worden verhuurd in de stad. Pas na vijf pagina’s komen de eerste woningen tevoorschijn. Een totale oppervlakte die meer dan 30 vierkante meter bedraagt, blijkt een luxe en studio’s zijn duidelijk meer regel dan uitzondering. Je stelt je eisen snel bij; een studio is plots óók goed.

Pakken wat je pakken kunt

Mijn eerste telefoontje is raak: ik mag de dag erna om twee uur een huurwoning aan de Westerkade bezichtigen. Later kan niet. ‘De andere tijdsloten zijn volgepland,’ laat het makelaarskantoor weten. Er komen die middag nog twaalf anderen de studio van 25 vierkante meter voor 1100 euro per maand bekijken. Een tour van de makelaar is niet nodig, een rondje om je eigen as draaien is voldoende om de gehele woning te zien. Dit voelt niet als het huis waar ik ook maar een seconde van zou dromen. Tegelijkertijd: het is pakken wat je pakken kunt.

Diezelfde middag stuur ik alles naar de makelaar wat hij me vraagt, en meer. Een motivatiebrief is, net als de drie ­recentste loonstroken, een werkgeversverklaring en een kopie van een paspoort, een vereiste. Voor de zekerheid voeg ik de loonstroken van mijn vader toe, evenals zijn werkgeversverklaring. Mocht het nodig zijn: mijn ouders staan garant.

‘Contractkosten’

Een dag later laat de makelaar weten dat de woningeigenaar voor een andere huurder heeft gekozen. Opnieuw baan ik me online een weg tussen de parkeerplaatsen. De tweede bezichtiging is nog geen week later. Tussen 16.00 uur en 16.45 uur zijn alle geïnteresseerden welkom om de woning van 29 vierkante meter in het centrum van ­Amsterdam te bekijken. Om 16.10 uur sta ik tussen circa vijftig anderen te luisteren naar de verhuurprocedure van een makelaar die de regels aan zijn laars lapt. Hij vraagt 350 euro aan zogenaamde contractkosten.

“Dat mag een verhuurder niet doen,” legt Gert Jan ­Bakker van stichting !Woon uit. “Alleen als jij zelf bij een makelaar aanklopt met de vraag een woning voor je te ­zoeken, mogen die kosten gevraagd worden. De grote meerderheid van woningzoekenden reageert op een advertentie. Dan is de eigenaar de opdrachtgever, en zijn die kosten voor hem. Daar is in 2015 zelfs een arrest van de Hoge Raad over uitgesproken. Sindsdien weet de verhuurdersmarkt heus dat zulke bedragen niet in rekening gebracht mogen worden.” Maar, voegt Bakker toe: “Als je niet betaalt, weet je zeker dat je de woning niet krijgt.

Woningnood

Ik twijfel. Als ik de woning krijg, moet ik betalen en houd ik een vals, onrechtmatig systeem in stand. Bakker: “Als je niet betaalt houd je je eigen woningnood in stand.”

Al is het niet alleen mijn woningnood. Er is een groot ­tekort aan huizen in de hoofdstad. Volgens Bakker is de woningnood nu zelfs groter dan ooit in de afgelopen dertig jaar. “Er is vooral een gebrek aan betaalbare huisvesting. Wie vijfduizend euro per maand kan aftikken, heeft morgen een huis. Daar zitten de problemen niet. Die doen zich voor bij de middenklasse. Behalve de student heeft ook de starter, de docent en de agent het moeilijk. Zij voelen het tekort op de woningmarkt het hardst. Ze verdienen te veel voor een sociale huurwoning en vaak te ­weinig voor een woning in de particuliere sector.”

Ongelijke behandeling

Wie aanspraak kán maken op een sociale huurwoning moet geduld hebben. “Minimaal vijftien jaar. En je weet niet of tegen die tijd de regels weer zijn veranderd. Misschien verdien je dan wel te veel voor een sociale huur­woning, of gelden andere eisen.”

Ik besluit de 350 euro contractkosten te betalen, mocht ik het huis krijgen. Volgens Bakker kan !Woon later helpen de onterecht betaalde bemiddelingskosten terug te vorderen. Weer mail ik alle gewenste documenten en meer. Dit keer voelt het alsof ik mijn eigen grens overschrijd en ­mezelf in de problemen breng: privacygevoelige infor­matie van mij en mijn ouders, inclusief burgerservicenummer en adresgegevens, komen in handen van een kantoor dat zich niet aan de regels houdt. En dan blijkt een dag later ook nog dat alles tevergeefs was.

Het went niet, het continu bellen naar makelaars om te vragen of de woningen die online staan nog beschikbaar zijn. De gesprekken zijn kort en er is weinig flexibiliteit. Komen de voorgestelde bezichtigingsdata en tijd niet uit? Dan heb ik pech. “Alleen dan is de makelaar in de woning,” hoor ik meermaals.

Gelijke behandeling

Al snel kom ik erachter dat ik niet voor alle ruimtes in aanmerking kom. De ene aanbieder wil louter expats. De andere makelaar belt voor de zekerheid nog even na of ik wel écht Nederlands ben. “Dat wil de huiseigenaar graag.”

Bakker, die gespecialiseerd is in woningrecht, refereert naar artikel 1 van de Grondwet. ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.’ Het mag dus niet, expats of Nederlanders uitsluiten. Het gebeurt wel.

Beetje bij beetje raak ik meer gestrest. Een huis kopen in Amsterdam kan ik nog niet. Mijn studentenstudio moet binnenkort leeg zijn, maar een nieuw onderkomen is nog steeds niet in zicht.

Plan B

Mijn wensenlijst wordt ingekort. IJburg, wat voor mij eerst geen optie was, behoort nu ook tot de mogelijk­heden. Maar meer concessies komen er niet. Ik wil nog steeds niet wonen met huisgenoten – ik wil niet na een dag werken thuiskomen bij iemand op wie ik niet verliefd ben.

Vrienden, ouders en collega’s zoeken intussen ook mee. Het mag ook een zolderkamertje zijn met eigen douche en keuken, hoor ik mezelf hardop zeggen. 1300 euro voor 30 vierkante meter? “Nou ja, als het moet.” Een borg van 5000 euro? “Doe maar!” Geen wasmachineaansluiting? “Geeft niets!” Moet ik me eerst langs de douche manoeuvreren om naar de wc te kunnen? “Prima!”

Dit tempo van bezichtigingen en bijbehorende afwijzingen ga ik niet lang volhouden. De afspraken zijn altijd doordeweeks en overdag. Er moet ook nog gewerkt worden. Het voelt als een fulltime baan erbij, de zoektocht naar een huis. De angst dat mijn geboortestad misschien helemaal geen plek heeft voor een alleenstaande 26-jarige als ik, lijkt realiteit te worden. Maar een plan B is er niet.

Motivatiebrief

Ondertussen worden de maatregelen rondom corona strenger en mijn wanhoop groter. Ik besluit op een woning te reageren zonder naar de bezichtiging te gaan. De prijs voor de studio in De Pijp is ver boven mijn maximum, waarmee nu, op één na, ál mijn vooraf gestelde wensen van tafel zijn.

Ik schrijf een motivatiebrief en verkoop mezelf als ­trouwe huurder. Een opsomming over geen huisdieren hebben en niet van plan zijn deze te nemen, financiële punctualiteit en welgemanierdheid volgt. Ook stuur ik, zonder dat erom gevraagd wordt, een lading loonstroken, paspoorten en twee werkgeversverklaringen mee.

De voorwaarde dat ik er deze maand nog in moet, of in elk geval huur moet betalen, neem ik voor lief. Er is dus vrijwel niets meer over van mijn verlanglijst als ik dezelfde maand nog – alleen, dat wel – in mijn nieuwe studio terugkijk op mijn huizenjacht. En een dubbele huur overmaak. 

Tips voor het zoeken naar een huurhuis

Lees je goed in over je rechten en begin voorbereid aan de zoektocht.

Welke kosten mogen er gevraagd worden? Hoe wordt er omgegaan met je privacygevoelige gegevens? Hoe zit het met een garantstelling en de bijbehorende voorwaarden?

Zorg dat je er snel bij bent.

Op de verhuurmarkt ligt het tempo hoog. Bezichtigingen vinden soms een dag nadat de woning online is gezet al plaats.

Investeer tijd in een goede sollicitatie/motivatie.

Het is doorgaans niet ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’. Er wordt behalve naar inkomen, ook naar de persoon in kwestie gekeken.

Vergeet andere vaste kosten niet als je je budget naar boven bijstelt.

De prijs per maand is vaak de kale huur. Daar komt nog gas, water en elektriciteit bovenop. En afvalstoffenheffing.

Laat je huurcontract nakijken voor je tekent.

Dit kan bij een jurist of advocaat.

Stel wensen indien nodig bij.

Wees realistisch .

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden