Plus

Op een klein balkonnetje kun je ook tuinieren

Wat moet je met een klein, kaal balkon? Je kunt er bierkratten en fietsen stallen, óf een balkontuin aanleggen. Stella Faber weet hoe en geeft tips voor vier seizoenen.

Een lente balkon Beeld Merel Corduwener

Op nog geen vijf vierkante meter onderhoudt Stella Faber een bloeiende balkontuin in Amsterdam. Ze schreef er een boek over: Mijn balkontuin- vier seizoenen oogsten van een paar vierkante meter, dat vanaf deze week te koop is. Als expert geeft ze mede-Amsterdammers met een klein balkon een lesje 'balkonieren'.

Herfst
Beloften voor een mooie nazomer ten spijt, het herfstweer komt er snel aan. Maar als je het goed aanpakt kun je je ook in dit seizoen nog verheugen op een aantal mooie bloemen en misschien zelfs een oogst, zegt Faber. "Er zijn herfstframbozen, die heb ik ook op mijn balkon, die geven soms nog tot eind oktober vruchten. Er zijn ook aardbeiensoorten die je in de herfst nog kunt plukken. En ­natuurlijk pompoen, maar ik zou op een balkon wel voor een kleine soort kiezen."

Ook voor bloemen heeft Faber tips: "Dahlia's bloeien in de herfst, en dat zijn heel mooie bloemen. Als je rozen op je balkon wilt, kies dan altijd voor doorbloeiende rozen. Ik kan soms in november nog rozen plukken." Rozen hebben de reputatie moeilijke planten te zijn die veel verzorging nodig hebben, maar dat is volgens Faber onterecht.

"Dat gaat meestal om rozenstruiken, maar die zijn sowieso niet aan te raden op een balkon. Met beperkte ruimte kun je ­beter kiezen voor een klimroos. Die neemt in een bak ­amper ruimte in en je kunt er ook een lelijke muur mee ­laten begroeien."

Wat betreft water en voeding geven, kun je vanaf de herfst langzaam een stapje terug doen. "Behalve bij planten die nog vruchten geven of bloeien, zoals de framboos en dahlia, die hebben nog extra energie nodig. En ook de boerenkool houdt wel van wat extra mest."

Als je zaai­lingen hebt staan die je wilt beschermen tegen wind en regen, kun je er een jampotje overheen zetten, ­adviseert Faber.

Winter
De winter lijkt misschien een saai seizoen voor je balkontuin, maar dat hoeft het helemaal niet te zijn. Faber: "De winter is een uitgelezen kans om plannen te maken voor een nieuw groeiseizoen. Het is de periode van voorbereiden. Je kunt je balkon opnieuw indelen, zaden kopen en plantenbakken inslaan."

Als je de indeling al hebt bepaald, kun je er ook voor zorgen dat er in de winter het een en ander te kweken valt. "Er zijn soorten sla die je in de winter kunt oogsten, zoals veldsla. En boerenkool natuurlijk. Die zaai je in maart en die zijn dan op z'n grootst de winter daarna."

Een herfst balkon Beeld Merel Corduwener

Als je kool en sla hebt staan, oogst dan steeds de buitenste bladeren. "Als je de kern laat staan, gaat de plant daarna weer nieuwe bladeren maken, en kun je door blijven oogsten."

Mocht het een strenge winter zijn, bescherm je planten dan tegen de kou door ze te wikkelen in een vliesdoek of er een zogenaamde cloche overheen te zetten. "Dat is een soort stolp, die kun je bijvoorbeeld gebruiken als het sneeuwt of hagelt en je je sla en kruiden wilt beschermen."

De winter is ook de tijd om nieuwe planten op te kweken. Vanaf februari en maart zaai je de planten die je in de lente op het balkon wilt zetten. "Ik doe dat meestal in een zaaitray in de vensterbank, dat is veiliger dan ze meteen in de grond te zetten. Buiten kunnen ze door de regen wegrotten. Muizen en vogels zijn bovendien dol op zaadjes."

Lente
In de lente ga je het resultaat zien van al je voorbereidingen in de winter. Je zaailingen kunnen naar buiten - als ze zo'n drie tot vijf centimeter groot zijn - en alle planten en bloemen komen op. Je gaat nu zien welke planten wel bloeien, en welke misschien niet worden zoals je had ­gehoopt. "Sommige zaailingen zullen niet aanslaan, dat is natuurlijk jammer. En sommige combinaties planten werken wel samen in één bak, en anderen minder goed."

In haar boek vertelt Faber over de combinaties die op haar balkontuin goed uitpakten, zoals aardbeien en uien. "De uien houden ziektes waarvoor de aardbei vatbaar is op afstand."

Een winter balkon Beeld Merel Corduwener

Ook kun je in de lente te maken krijgen met ongenode gasten. "Slakken, rupsen en nieuwsgierige vogels komen een kijkje nemen op het balkon."

Vooral slakken kunnen hardnekkig zijn, zegt Faber. "Ik had niet verwacht dat ik daar op vierhoog last van zou hebben, maar ze vinden hun weg naar boven. Als ze er eenmaal zitten, krijg je ze moeilijk weg."

Vanaf het begin van de lente vraagt je balkontuin om ­actiever onderhoud. "Je moet veel water gaan geven en tussendoor bijmesten.

Een balkontuin is wat dat betreft echt anders dan een vaste tuin, je moet veel meer bijvoeden en water geven. In een bak kunnen de wortels niet naar het grondwater groeien, en ze blijven daarom afhankelijker van jouw verzorging."

Tijdens droge en warme periodes in de lente en zomer geeft Faber haar planten elke dag water, voeding krijgen ze eens per week. Gebruik liever geen kunstmest, zegt ze. "Wat ik zelf niet wil eten, stop ik ook niet in de grond."

Zomer
In dit seizoen ben je waarschijnlijk het drukst met je balkontuin, zeker als het een warme zomer is. "Als planten in de volle grond staan, is de aarde waar de wortels zitten lekker koel. Maar in een bak wordt de aarde van alle kanten verwarmd, omringd door steen en beton, dus je moet ze veel water geven."

Als je klimplanten hebt, kun je die in de zomer het beste extra ondersteunen. "Die zijn kwetsbaar voor de wind en ze zijn in de zomer op hun hoogst, dus het is raadzaam om ze op te binden. Dat kan gewoon met een bamboestok en een stukje touw."

Een lente balkon Beeld Merel Corduwener

Fruitstruiken zullen nu vruchten geven, maar ook ­bonen, tomaten, bosui en bieten kun je nu oogsten.

Faber raadt aan vooral ook bloemen op een balkontuin te zetten, dat ziet er mooi uit én trekt bijen aan. "Zo doe je ook meteen iets goeds voor de natuur, want de bijen hebben het moeilijk."

Bovendien helpen bijen bij de bevruchting, als je bijvoorbeeld een pompoen-, tomaten- of aubergineplant op het balkon hebt staan.

"Veel planten worden 'zelfbevruchtend' genoemd, maar dat is misleidend. Dat betekent dat er zowel een mannetjes- als een vrouwtjesbloem aan een plant groeit, of dat in één bloem meeldraden en een stamper zitten."

De plant heeft dus alles in huis voor een bevruchting, maar als het windstil is en er weinig bijen zijn, wordt het toch moeilijk. "Dan kun je een handje helpen door de pot af en toe een beetje te schudden, zodat het stuifmeel loskomt. Of door, als er twee bloemen zijn, het stuifmeel naar de stamper te verplaatsen."

Stella Faber, Mijn Balkontuin - vier seizoenen oogsten van een paar vierkante meter, Knnv Uitgeverij, €19,95

Het zomer balkon Beeld Merel Corduwener
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden