Plus

Op deze school in Zeist hebben leerlingen macht in handen

Leerlingen praten vaker mee over docenten. Op middelbare school De Breul in Zeist zijn alle leraren (mede) aangenomen door leerlingen. Zij zitten bij sollicitatiegesprekken en oordelen over contractverlenging.

Docent Mirte Huisman (r) in gesprek met haar leerlingen. Tijdens een sollicitatie bij De Breul zijn ook docenten aanwezig Beeld Shody Careman

Is het weleens gebeurd dat de leraar die solliciteert een leerling straf moest geven, toen de orde in de klas compleet was verdwenen? Hoe zien de lessen er uit? En heeft de leraar extra taken verricht, zoals een mentorschap of een leuk project voor leerlingen?

Het zijn vragen die tijdens sollicitatiegesprekken op middelbare school De Breul (mavo, havo, vwo) uit de koker van de scholieren komen. "Ja, ik denk dat we echt anders naar kandidaten kijken. Niet naar welke methoden ze gebruiken, maar wat ze voor de leerlingen doen."

Al voor het vierde jaar op rij oordeelt de 16-jarige Toine Koelmans (5vwo) over leraren. "Ik wilde iets doen voor de school, iets serieuzers dan de feestcommissie. Ik vind het belangrijk dat we goede leraren hebben," verklaart hij.

Enquête
Zoals Toine zijn er nog 21. Samen vormen zij de 'afdeling personeelszaken' van de leerlingen: Vertegenwoordiging van Leerlingen In de Benoemingsprocedure (VLIB). Terwijl een kwart van de middelbare scholen leerlingen betrekt bij sollicitatieprocedures en nog eens een kwart daarover nadenkt, hebben de leerlingen op De Breul al veertig jaar een flinke vinger in de pap.

Hun oordeel telt voor een derde mee. Bij elk sollicitatiegesprek zitten twee leerlingen om vragen te stellen en een oordeel te vellen over de kandidaten. En als de leraren eenmaal zijn aangenomen, beslissen de scholieren mee over het wel of niet verlengen van contracten.

In drie klassen vullen de leerlingen in november een enquête in over de nieuwkomer. Hoe is de voorbereiding van de lessen? Kan de leraar orde houden? Verloopt het contact tussen de docent en de klas goed?

De VLIB maakt een tussenadvies, inclusief verbeterpunten die de leerlingen zien. In maart laten de scholieren nogmaals hun stem horen en volgt een eindadvies.

"Ja, het gebeurt weleens dat dat negatief is," zegt Thomas Swuste (16 jaar, 5vwo). "Dan kan de docent bijvoorbeeld niet goed orde houden, worden de leerlingen niet genoeg gemotiveerd of is er geen goede sfeer in de klas."

Uiteindelijk is het aan de schoolleiding om de knoop door te hakken. Want soms kan het helpen om een coach in te zetten, zeker bij leraren die vakken geven waarbij het moeilijk is om aan personeel te komen.

Zo wil het dat docenten soms tóch blijven, ondanks het uiterst kritische oordeel van de leerling. "Maar daar mogen wij natuurlijk niets over zeggen. Alles wat we doen, is geheim," zegt Marit Schubad (17 jaar, 6vwo).

Oordeel
De leerlingen op De Breul nemen hun taak uiterst serieus. En toch blijft die vraag hangen: oordelen tieners niet bewust slecht over docenten die ze niet mogen? En maken ze in een klas geen afspraken over wat ze zeggen als het over contractverlenging gaat? Nee, zeggen de VLIB'ers resoluut.

"Ik heb nog nooit meegemaakt dat erover werd gepraat," zegt Hester Jorg (14 jaar, 3vwo), die net is begonnen bij de commissie. Want de leerlingen weten nooit welke klassen over welke leraren mogen oordelen. "Leerlingen zijn ook helemaal niet bezig met de vraag wanneer de VLIB in de klas komt."

En de docenten zelf? Die weten niet beter. Inmiddels hebben alle leraren die op De Breul voor de klas staan, het oordeel van de leerlingen moeten doorstaan.

"Ik vond het wel heel spannend," zegt docent Mirte Huisman, die vorig jaar voor de beoordeling slaagde. "Je zit dag in dag uit met de leerlingen in het lokaal. Zíj moeten iets van de lessen opsteken, en die het liefst ook nog leuk vinden."

Zelfs de rector moet er binnenkort aan geloven. Als VLIB-voorzitter mag Thomas straks meebeslissen over de nieuwe baas.

Scholier praat mee

Leraren die solliciteren op middelbare scholen, worden steeds vaker óók door leerlingen beoordeeld. Op een kwart van de scholen praten ze mee over nieuwe docenten.

Tieners praten op 6 procent van de scholen altijd mee en op 21 procent soms. Op een kwart van de scholen waar pubers nog niet mogen meepraten, verwachten de directeuren dat ze volgend schooljaar alsnog een stem krijgen bij personeelszaken.

Dat blijkt uit representatief onderzoek van DUO Onderwijsonderzoek naar de invloed van leerlingen bij sollicitaties en evaluaties, waaraan ruim 250 directeuren in het voortgezet onderwijs meededen.

De leerlingeninvloed varieert sterk. De ene keer mogen ze gesprekken voeren met solliciterende docenten, de andere keer blijft het beperkt tot een adviserende rol bij het opstellen van de vacature.

Het LAKS (Landelijke Aktiekomitee Scholieren) is verheugd over de ontwikkeling. De vertegenwoordiger pleit al jaren voor een grotere betrokkenheid van scholieren. "De leraren moeten het uiteindelijk doen met de leerlingen. We vinden niet dat leerlingen docenten moeten aannemen, maar ze moeten kunnen aangeven wie ze goed vinden en wie niet," zegt voorzitter Sven Annen.

Het evalueren van docenten door leerlingen is inmiddels veel gebruikelijker: op 85 procent van de middelbare scholen mag dat. In sommige gevallen is hun feedback zelfs bepalend voor een contractverlenging.

Koepelorganisatie VO-raad moedigt scholen aan de stem van de leerlingen te laten horen. "Zij weten wat het beste is voor het onderwijs en hoe je dat vormgeeft," aldus een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden