Opinie

'Op de UvA wordt hard geroepen, maar niemand luistert naar elkaar'

De UvA heeft een democratisch probleem. Bij de bezuinigingen op geestesweten­schappen komt het gebrek aan inspraak volgens Zahra Runderkamp pijnlijk duidelijk aan het licht.

Studenten bezetten het Bungehuis om hun roep om democratisering kracht bij te zetten. Beeld Novum

Het zijn zware tijden voor de Universiteit van Amsterdam, en vooral voor de faculteit der geesteswetenschappen. Wegens heftige bezuinigingen moet er een groot aantal veranderingen doorheen worden gejaagd, die inmiddels de naam Profiel 2016 dragen.

Alhoewel, sommigen noemen het geen bezuiniging, maar een kans om een nieuwe visie te ontwikkelen op hoe de faculteit eruit moet zien in de toekomst - met minder financiële middelen, natuurlijk.

Visionair of niet, de herstructurering van de faculteit, het voorstel van een 'brede bachelor' en vooral het schrappen van de kleine talen hebben tot veel opschudding geleid.

De Nieuwe Universiteit
Sinds een paar dagen wordt nu ook het Bungehuis, het 'hoofdkantoor' van geesteswetenschappen, bezet door een club genaamd De Nieuwe Universiteit. Hun eisen zijn, onder meer, het democratiseren van besluitvorming, verdere openbaarheid in financiën en het democratisch kiezen van bestuurders, zoals de rector magnificus. Kers op de taart is het voorstel voor een democratisch referendum per opleiding.

Een paar weken geleden zag de UvA ook al de oprichting van Humanities Rally, een groep studenten en docenten die tegen de invulling van de bezuinigingen op geesteswetenschappen en het Profiel 2016 zijn. Het is niet altijd even duidelijk wie deze actiegroepen vertegenwoordigen: alle docenten en studenten, of een deel daarvan? Iedereen die door de plannen en bezuinigingen worden geraakt? Hoe dan ook, ze roepen hard en hebben een lange lijst eisen en ideeën voor de UvA, en geesteswetenschappen in het bijzonder.

Aan de andere kant staan het faculteitsbestuur en het college van bestuur van de UvA. Het is duidelijk dat ze redelijk, laten we het zacht uitdrukken, perplex staan van wat er de laatste maanden is gebeurd en van de opschudding nu. Dat resulteert in hakkelige besluitvorming en communicatie rondom de protesten. Meest sprekend is wellicht het voorstel van rector magnificus Dymph van der Boom om de bezetting van het Bungehuis te verplaatsen naar een daarvoor ingerichte plek op een ander terrein van de UvA.

Het Bungehuis is op het moment van schrijven nog altijd bezet. Maar het gaat natuurlijk allang niet meer om de specifieke plek van de bezetting. Dít is het grote probleem: er wordt heel hard, heel vaak, heel veel geschreeuwd om gehoord te worden. Door studenten, docenten, bestuurders, alumni van de universiteit. En tegelijkertijd wordt er weinig geluisterd - door alle partijen.

Crisis in de geesteswetenschappen
Allereerst kunnen we wellicht spreken van een crisis in de geesteswetenschappen, en wordt er geroepen om invulling van vragen als: waarom is het belangrijk om geesteswetenschappen te studeren? Waarom zijn de geesteswetenschappen überhaupt belangrijk? En, minder filosofisch, maar niet minder belangrijk: hoe kom ik straks aan een baan in het huidige economische klimaat?

Hier wordt niet tot nauwelijks over gesproken, terwijl duiding van hetgeen we doen en studeren natuurlijk van groot belang is voor deze grote groep studenten en docenten. Helaas is het in tijden waarin moet worden bezuinigd een beetje laat om al die vragen in retrospectief goed en degelijk te beantwoorden. Maar het zou voor de toekomst grotere problemen en nieuwe opstanden kunnen voorkomen.

Wellicht nog belangrijker: er is sprake van een democratisch probleem (niet alleen op de UvA, overigens). Studenten en docenten voelen zich niet betrokken en gehoord bij (grote) beslissingen die hun wel aangaan. Normaal gesproken valt dat amper op, maar in tijden van bezuinigingen en/of visionair nadenken over de toekomst van een faculteit is het gebrek aan inspraak ineens evident. Het zou de uiteindelijke besluiten niet ten goede komen als de mensen die dagelijks met de gevolgen te maken hebben, de experts, er niet bij betrokken worden - de mensen door wie de beslissingen moeten worden gedragen. Zoals vaak gaat het om de manier waarop de besluiten worden genomen.

Oplossing? Betere communicatie, een open discussie, buitenskamers, buiten de ivoren toren, met alle geïnteresseerden, over de waarde van de geesteswetenschappen, over de toekomst van de faculteit, over hoe een universiteit eruit zou moeten zien anno 2015, en wat daarin de plaats is van de mensen voor wie de universiteit het allemaal doet: de studenten.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Beeld /
Zahra Runderkamp

is master student Europese studies aan de UvA en bestuurslid van het Europees Jeugdparlement
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden