Oost vs West: waar gebeurt hét?

In Oost gebeurt het, zeggen ze in Oost. Nee hoor, zegt West, dit is de place to be. Waar komt de rivaliteit tussen de stadsdelen Oost en West vandaan?

null Beeld Linda Stulic
Beeld Linda Stulic

Het is puur toeval dat Oliver Wilkinson en Roi Oosterbeek iets hebben aangeboord dat veel Amsterdammers aanspreekt. Het tweetal maakt shirts en sweaters met de opdruk 'Oost' of 'West'. Het heeft stiekem weinig van doen met de Amsterdamse stadsdelen, vertelt Wilkinson. Hij komt uit het oosten van het land en Oosterbeek uit het westen. Ze wonen nu allebei in Amsterdam en hun kledingmerk heet Oost/West Amsterdam. Vandaar. De klant zal het weinig bommen. Shirts met Oost vinden gretig aftrek in Oost en West doet het goed in de winkels in West. 'Een toevalstreffer,' aldus Wilkinson.

Misschien komt het door het water (Oost en West hebben verschillend drinkwater), maar tussen de stadsdelen Oost en West bestaat een rivaliteit die er niet is tussen, zeg, Noord en Zuid. Wie in West woont, vindt West doorgaans het epicentrum van Amsterdam. Andersom geldt datzelfde voor wie in Oost woont. Het is Kinkerstraat versus Javastraat.

Oost en West in cijfers

Besteedbaar inkomen per huishouden per jaar
West: €27.500
Oost: €31.900
Aantal startende ondernemingen per honderd ondernemingen
West: 12
Oost: 11
Aandeel bedrijven in de creatieve sector
West: 38,8 procent
Oost: 35,4 procent
Percentage huishoudens waarvan de hoofdbewoner een hbo- of wo-diploma heeft
West: 43%
Oost: 42%

Rivaliteit door overeenkomsten

Waar komt die strijd vandaan? Dat Noord en Zuid niet concurreren ligt voor de hand, zegt stadssocioloog Rinke Oostra. Die stadsdelen lijken niet op elkaar. 'Maar Oost en West lijken juist wél op elkaar, en daarin zit 'm de rivaliteit. Beide stadsdelen zijn upcoming, huizen hebben eenzelfde soort bouw, met bijvoorbeeld veel oude arbeiderswoningen, en beide stadsdelen zijn enorm aan het gentrificeren.'

De stad verandert. Buurten die vroeger golden als ver weg ergens aan de rand van de stad (Indische Buurt, De Baarsjes) zijn aantrekkelijker geworden nu het Centrum en de directe buurten daaromheen zijn overgenomen door toeristen. Bovendien kun je in Oost en West nog enigszins een betaalbare woning kopen. De gemeente Amsterdam heeft een kaart met kleuren per buurt die voor de gemiddelde huizenprijs staan. Centrum en Zuid zijn bloedrood (duur), West en Oost aangenaam blauw en groen (prijzen rond de twee ton). En met betaalbare woningen komen meestal de starters en creatievelingen. In andere woorden: creativiteit en koffiebars.

null Beeld Linda Stulic
Beeld Linda Stulic

'Oost is gezelliger'

Soufyan Riani (26) is bedrijfspsycholoog en zit in team Oost. Riani woont al zijn hele leven in de Indische Buurt en noemt Oost de geweldigste buurt van Amsterdam. Hij zou zich niet kunnen voorstellen in West te wonen. Wat Riani betreft zit het aantrekkelijke van Oost in de mix van culturen. 'Vroeger was het hier al enorm multicultureel en nu komen er steeds meer autochtone Amsterdammers wonen. Daarmee is Oost hét stadsmerk van Amsterdam geworden.'

Andere pro-Oosterlingen stellen dat de bouwstijl van de huizen in Oost 'gezelliger' is, dat mensen meer 'met elkaar' dan 'langs elkaar heen' leven en dat West vooral druk en chaotisch is - met veel verkeer en tramlijnen door de straten - terwijl Oost nog rustige stukken heeft.

Lennart van der Sman (27) heeft lang in Oost gewoond en woont nu in West, maar zijn hart ligt in Oost. 'In West vind ik alle straten druk en blokkig. West is een soort snelweg tussen Centrum en Nieuw-West. Je bent er daardoor letterlijk snel doorheen, snel weg. Er is weinig rust.'

Yupperig of ruwe diamant?

Wetenschappelijk verantwoord is de discussie natuurlijk niet. Het Westkamp voert exact dezelfde argumenten aan die Oost als typerend voor Oost noemt: West is multicultureel, gezellig, knus, de buurten zijn hecht. Anderen prijzen juist die drukte die Van der Sman maar niets vindt. 'Noem me romantisch, maar wij genieten ervan dat we 's avonds voor we in slaap vallen de tram horen rinkelen,' zegt Jan-Jaap Visser (38), die met zijn vriendin in de Kinkerbuurt woont.

Visser - beleidsadviseur wonen in Dordrecht - woont al jaren in West, ging even naar Oost, maar keerde terug naar West. Volgens hem is het niet zozeer dat Oost en West rivalen zijn, maar hebben mensen een voorkeur voor wat ze gewend zijn. 'Ik ken West beter. Ik kom uit Alphen aan den Rijn en als je vanuit daar de stad inrijdt, kom je eerst in West. Mijn vriendin heeft ook altijd in West gewoond tijdens haar studie, dus we zijn hier gebleven. Ik heb het idee dat Oost meer een woonbuurt is terwijl het hier heel levendig en gezellig is.'

De opkomst van West zoals we het nu kennen, begon eerder dan die van Oost. Oliver Wilkinson omschrijft Oost als 'nog wat rauwer, meer een ruwe diamant'. 'West is verder in de ontwikkeling,' zegt hij. Neem het Westergasterrein. Dat werd in de jaren negentig al onderworpen aan een herbestemmingsplan. Vandaag de dag geldt herbestemmen zo ongeveer als het summum van tof. Men neme een oude fabriek of loods en stopt er iets met cultuur en eten in. Vorig jaar kreeg West daar De Hallen bij.

'Met De Hallen hebben West en Oud-West een enorme sprong gemaakt,' zegt trendwatcher Vincent van Dijk. Volgens Van Dijk zit daar echter ook een keerzijde aan: een effect à la De Pijp ligt op de loer. 'West is het nieuwe yuppenparadijs geworden met als gevaar dat de écht hippe mensen, de creatives, er al niet meer willen wonen.'

West is af, is het argument. Maar dat valt ook wel mee, stelt bijvoorbeeld Joris Simons: een creatief én inwoner van West, die het daar hartstikke goed toeven vindt. Simons maakt met zijn label Fashion Junky ook shirts, maar dan met specifieke buurtnamen: 'De Baarsjes', 'IJburg', 'Vondelpark'. Simons is het met Van Dijk eens dat West 'yupperiger' is dan Oost. 'West is meer van de gezinnetjes,' zegt hij. Simons komt zelf overigens uit Oost. 'Ik heb het idee dat kamp Oost zich ook meer roert nu. Die zijn echt heel trots dat er veel gebeurt.'

Stadssocioloog Rinke Oostra wil daar een kanttekening bij plaatsen. 'Het is wel een thema dat vooral speelt bij jongeren en hoogopgeleiden. Ik kan me voorstellen dat de oudere inwoners niet zo bezig zijn met of er een nieuwe koffietent komt.'

West is af, is het argument. Maar dat valt ook wel mee, stelt bijvoorbeeld Joris Simons: een creatief én inwoner van West, die het daar hartstikke goed toeven vindt. Simons maakt met zijn label Fashion Junky ook shirts, maar dan met specifieke buurtnamen: 'De Baarsjes', 'IJburg', 'Vondelpark'. Simons is het met Van Dijk eens dat West 'yupperiger' is dan Oost. 'West is meer van de gezinnetjes,' zegt hij. Simons komt zelf overigens uit Oost. 'Ik heb het idee dat kamp Oost zich ook meer roert nu. Die zijn echt heel trots dat er veel gebeurt.'

Stadssocioloog Rinke Oostra wil daar een kanttekening bij plaatsen. 'Het is wel een thema dat vooral speelt bij jongeren en hoogopgeleiden. Ik kan me voorstellen dat de oudere inwoners niet zo bezig zijn met of er een nieuwe koffietent komt.'

Waar gebeurt hét?

Blijft de vraag waar hét gebeurt. Wie naar de huizenprijzen kijkt, zegt Oost. Zeventig procent van de huizen in die buurt verkoopt boven de vraagprijs, het hoogste percentage van de stad. Trendwatcher Vincent van Dijk zet echter in op West. West heeft namelijk nog een joker achter de hand, stelt hij: Nieuw-West. 'Dat is nu nog een apart stadsdeel, maar de komende jaren gaat dat enorm hot worden,' aldus Van Dijk. 'West heeft met Nieuw-West veel uitbreidingsmogelijkheden.'

Anderen hebben de échte rivaal overigens natuurlijk al lang en breed ergens anders gevonden: stadsdeel Noord. Rinke Oostra - die in de Vogelbuurt in Noord woont - vertelt dat er laatst bij haar in de straat een illegale Airbnb werd opgerold. Nou, dan weet je het wel.

null Beeld Linda Stulic
Beeld Linda Stulic
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden