Oost-Europa waarschuwt Obama

Tot de ondertekenaars behoren de oud-presidenten van Polen Lech Walesa en Aleksander Kwasniewski, Vaclav Havel (foto) van Tsjechië, Emil Constantinescu van Roemenië en Vaira Vike-Freiberga van Letland. Foto EPA

WARSCHAU - Voormalige politieke leiders in Oost-Europa hebben president Barack Obama dringend verzocht de belangen van hun landen niet uit het oog te verliezen bij zijn inspanningen de relatie met Rusland te verbeteren.

Ze deden dat in een open brief in de Poolse krant Gazeta Wyborcza.

De 22 briefschrijvers zeggen zich nog altijd bedreigd te voelen door hun grote Russische buurman. Volgens hen heeft die zich twintig jaar na de Koude Oorlog nog altijd niet neergelegd bij hun soevereiniteit.

De regering-Bush sloot vorig jaar overeenkomsten met Polen en Tsjechië over de plaatsing van onderdelen van een raketafweer bij de Russische grens. Maar Obama toonde zich na zijn aantreden sceptisch over het plan, dat de woede had gewekt van Moskou, en gelastte een herziening.

De brief is ook bij het Witte Huis worden afgeleverd. Tot de ondertekenaars behoren de oud-presidenten van Polen Lech Walesa en Aleksander Kwasniewski, Vaclav Havel van Tsjechië, Emil Constantinescu van Roemenië en Vaira Vike-Freiberga van Letland.

De briefschrijvers zeggen de Amerikanen 'enorm dankbaar' te zijn voor hun steun bij het afwerpen van het communistische juk.

Ze waarschuwen echter dat Washington 'zijn geloofwaardigheid in Oost-Europa op het spel zet' als het zijn plannen voor een raketschild opgeeft of Rusland bij de plannen betrekt zonder overleg met Polen en Tsjechië, de landen waar respectievelijk onderscheppingsraketten en een radarpost zijn gepland.

Het raketschild is een belangrijk punt van geschil tussen de Verenigde Staten en Rusland, al houdt Washington vol dat het niet tegen Rusland, maar tegen Iran is gericht. Rusland zegt dat Obama's pogingen de relaties te verbeteren vergeefs zijn als het plan niet wordt ingetrokken. Bij Obama's recente bezoek aan Moskou hadden beide partijen besloten dat de onenigheid over het raketschild niet ter sprake te brengen, om Obama's contacten met zijn Russische ambtsgenoot Dmitri Medvedev niet te laten mislukken.

Obama heeft beloofd Moskou verder te betrekken bij de besluitvorming over het schuld. Dit verontrust de ondertekenaars. Zij schrijven: 'De ervaring heeft ons geleerd dat een kordate en principiële politiek jegens Moskou niet alleen de veiligheid van het Westen zal verstevigen, maar uiteindelijk Moskou tot meer samenwerking zal aansporen'.

Volgens waarnemers vertolkt de brief het oude wantrouwen van Oost-Europese landen, waaronder vroegere 'satellietstaten', dat het moderne Rusland weinig verschilt van de Sovjet-Unie bij het streven een invloedssfeer te behouden in de omringende landen.

'Revisionistische krachten' in Rusland verhogen de spanningen in de regio, terwijl de regering-Obama zich er nauwelijks om bekommert, aldus de brief. Als voorbeeld noemen de ondertekenaars de passiviteit van de Navo tijdens de oorlog in Georgië afgelopen zomer, toen Rusland het 'het volkenrecht grof heeft geschonden'.

Rusland toonde in augustus zijn militaire overwicht door Georgië te verpletteren tijdens een conflict om twee Georgische regio's die bij Rusland willen horen. De Navo uitte weliswaar zijn grote ongenoegen, maar kon verder weinig uitrichten. Overigens was op dat moment Obama's voorganger George Bush nog aan de macht.

Oost-Europeanen vrezen het Georgisch scenario, vooral in landen waar omvangrijke Russische minderheden wonen, zoals in Oekraïne. Tal van leiders reisden naar Tbilisi uit solidariteit met de belaagde president Michaïl Saakasjvili. (HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden