Plus

Ook rond Amsterdam kun je prima openwaterzwemmen

In navolging van de verse olympisch kampioenen Sharon van Rouwendaal en Ferry Weertman waagt journalist Willeke Keulen (30) zich aan het open-waterzwemmen. In het IJsselmeer. Zonder ervaring.

Onder leiding van Michiel Land zwemmen een aantal mensen naar het vuurtoreneiland in het IIsselmeer. Beeld Sander Nieuwenhuys

Zo ver kan dat toch niet zijn? Gehuld in badjas en teenslippers tuur ik vanaf de Durgerdammerdijk over het water naar Vuurtoren­eiland. U weet wel, van dat zomerrestaurant waarvoor iedereen in de rij staat om er ­te dineren. Ik voel de ijskoude witte wijn al bijna in mijn keel glijden.

Helaas, want naar die chablis kan ik fluiten. Vandaag wordt er gezwommen, en wel van Durgerdam naar Vuurtoreneiland en weer terug. Zo'n 3,7 kilometer, is mij verteld. Zo ver kan dat niet zijn, toch?

Portemonnees en iPhones verdwijnen in opblaasbare drijfzakken die de zwemmers om hun middel dragen. Beeld Sander Nieuwenhuys

Drijfzakken
Voor De Oude Taveerne, het enige café van Durgerdam, speelt zich een vreemd schouwspel af. Terwijl de dagjesmensen op het terras na een lange dag fietsen tevreden hun bittergarnituur naar binnen schuiven, hijst een groep van twaalf mensen aan de ­tafels naast hen, allen in de dertig of veertig, zich in wetsuits en andere strakke zwemtenues.

Badmutsen in knalkleuren worden over nette kantoorkapsels gesjord en portemonnees en iPhones verdwijnen in opblaasbare drijfzakken die de zwemmers om hun middel dragen.

In hun midden ook Michiel Land (42), die mij ervan verzekert dat ook ik, bijna de enige zonder wetsuit en openwaterzwemervaring, de tocht heus zal overleven: "Op zich kan er niet zo heel veel gebeuren."

Peulenschilletje
Hij kan het weten, want naast coördinator zwemzaken bij sportcentrum Het Marnix, geeft hij met zijn ­bedrijf Topswim Open Water Coaching zwemtrainingen aan triatleten en openwaterzwemmers. Ook organiseert hij zwemtochten waarbij liefhebbers van zwemmen in buitenwateren volledig vrijblijvend kunnen aanhaken.

Michiel Land organiseert zwemtochten waarbij liefhebbers van zwemmen in buitenwateren volledig vrijblijvend kunnen aanhaken. Beeld Sander Nieuwenhuys

Zo'n vijf jaar geleden was Land het baantjes trekken in Het Marnixbad beu en doopte hij voorzichtig zijn teen in het openwaterzwemmen. Inmiddels zwemt hij gemiddeld zo'n vijftien kilometer per week in de buitenwateren in en rondom Amsterdam. Een peulenschilletje, zegt hij zelf. Ter vergelijking: openwaterzwemmer Ferry Weertman, die ­afgelopen dinsdag goud won in Rio, zwemt zo'n tachtig ­kilometer per week - hemelsbreed de afstand tussen Amsterdam en Den Bosch.

Baas boven baas, maar Land is bepaald niet van suiker. In de winter blijft hij de buitenwateren opzoeken en hij zwom al eens een kilometer in ijswater. De beruchte ice mile staat nog op zijn lijstje: 1608 meter zwemmen in water kouder dan vijf ­graden.

Verstrikt in zeewier
Met een watertemperatuur rond de negentien graden valt er weinig te klagen vandaag. Vanaf een door riet omgeven houten ­steiger laat iedereen zich het water in glijden, waarna er koers wordt gezet richting een rode boei die ongeveer halverwege de route ligt.

Het is behoorlijk wennen, die eerste paar honderd meter. Het donkere water en de dikke bossen zeewier waar ik met mijn ­handen doorheen maai en bijna in verstrikt raak, zorgen ervoor dat ik al snel watertrappelend op adem moet komen. En die rode boei waar ik dacht heen te zwemmen, ligt opeens heel ergens anders. Of eigenlijk: ik lig niet waar ik dacht te liggen.

Koers houden blijkt lastiger dan gedacht. Dat komt, weet Land, omdat elke zwemmer onbewust iets meer kracht zet aan één kant. Als je dat maar lang genoeg volhoudt, zwem je in feite een groot rondje en kom je gewoon weer thuis.

Krokodillenogen

Anders dan in het zwembad waar ik ­normaal baantjes trek, kan ik me nu niet ­focussen op de lijnen op de bodem van het bad en heb ik het dus niet door als ik na elke tien slagen afstoom op Zuid-Limburg. Fijn. Maar Land weet een truc: krokodillenogen.

Om de zoveel slagen moet ik mijn hoofd naar voren kantelen om adem te halen in plaats van opzij, zodat ik met mijn ogen net boven water kan controleren of ik nog de goede kant op ga. Klinkt makkelijk. Is moeilijk. Weet u hoe het IJsselmeer bij ­Durgerdam smaakt? Ik inmiddels wel.

Een andere techniek die Land zwemmers aanleert, is het ademen. Hoewel het water vandaag redelijk vlak is, heb je op open water al snel last van golfslag. Om te voorkomen dat je golven water in je ­gezicht krijgt, moet je leren ademhalen aan één kant. ­Foefjes waar vooral triatleten de vruchten van plukken. "Bij een triathlon is zwemmen ­technisch gezien het onderdeel waar je het meest op kunt verliezen. Fietsen en hardlopen zijn in feite alleen een kwestie van niet omvallen."

Mindful
De trucs helpen en ik ploeter langzaam voort, maar ben opgelucht als ik de grond onder mijn voeten voel en Vuurtoreneiland heb ­bereikt. Op een steenworp afstand van de koude chablis wordt er voor het ­eiland in het ondiepe kort gepauzeerd. ­Iemand deelt vijgen uit, er wordt een selfie gemaakt met een telefoon uit een van de drijfzakken en dan wordt de terugweg ­alweer ­ingezet.

De vermoeiheid zit na drie kwartier zwemmen al behoorlijk in mijn lijf, maar als de zon langzaam achter de Schellingwouderbrug zakt, verandert mijn snakken naar adem geleidelijk in rustig adem happen. Ook benauwt het troebele water me ineens niet meer, maar lijkt het me te kalmeren. Terwijl ik over struiken groen glijd, voelt het alsof ik langzaam over een bos vlieg. Inspanning maakt plaats voor ontspanning.

"Dat is er zo mooi aan," zeg Land. "Doordat je zicht beperkt is en je niets hoort, ben je even helemaal ondergedompeld in je omgeving en jezelf. Hoe mindful kun je zijn? Geen keerpunten, geen chloor en niemand om je heen. Het is heel vrij."

En zo hijs ik me even later met ­tintelende armen en ­spaghettibenen op de steiger en schuif aan bij de borrel Beeld Sander Nieuwenhuys

Magisch
Harde cijfers over het aantal openwaterzwemmers in ­Nederland zijn niet bekend bij de Koninklijke Nederlandse Zwembond, omdat er nagenoeg geen verenigingen zijn; de meeste mensen zwemmen recreatief in de buitenwateren. Vorig jaar verschenen er ruim 5400 deelnemers met een KNZB-licentie aan de start van openwaterwedstrijden.

Land is er heilig van overtuigd dat de sport nog veel groter wordt. "In Engeland stikt het van de wedstrijden en zijn er zelfs speciale tijdschriften, ­terwijl het ­klimaat daar niet ­bepaald beter is. De meeste Nederlanders weten gewoon nog niet hoe gaaf het is. ­Midden op het meer liggen, met de kant op minimaal vijfhonderd meter van je ­vandaan: dat is iets magisch."

Spaghettibenen
Magisch is het zeker. Vooral als na ­anderhalf uur zwemmen het eindpunt maar niet dichterbij lijkt te komen. Eindelijk aangekomen in de baai word ik tijdens de laatste meters nog aangemoedigd door een vrouw die er met haar boot voor anker ligt.

En zo hijs ik me even later met ­tintelende armen en ­spaghettibenen op de steiger en schuif aan bij de borrel. Terwijl Land mijmert over zijn wens om ooit nog eens het IJsselmeer over te zwemmen van Stavoren naar Medemblik, neem ik een grote slok bier. Deze triatleet moet namelijk nog naar huis fietsen. Tien ­kilometer, welteverstaan.

Kijk voor een overzicht van buitenzwemtrainingen, -wedstrijden en -tochten in de omgeving op www.topswim.nl

Nieuwe Diep
Het rondje langs de randen van de plas is zo'n 1400 meter, maar je kunt ervoor kiezen om eerder te stoppen. Bij het bovenste puntje van de plas is een ­ondiepte waar je makkelijk het water in kunt, met een klein strookje gras en een boom aan het water.

Beeld Laura Van Der Bijl

Durgerdam-Vuurtoreneiland
De afstand naar Vuurtoreneiland en terug is zo'n 3,7 ­kilometer. De zwemtrap bij café De Oude Taveerne helpt je het water in.

Beeld Laura Van Der Bijl

Sloterplas
Een rondje van het watersportcentrum naar de ­fontein en weer terug is 700 meter, een heel rondje Sloterplas zo'n 4,5 kilometer. Zwemtrainer Michiel Land geeft elke donderdagavond slagtraining in de Sloter­plas (kosten: €12,50).

Beeld Laura Van Der Bijl

Dubbelcheck

Zwemkleding: Bij een watertemperatuur onder de 16 graden is een wetsuit aan te raden. Ook kun je niet zonder een brilletje en een (felgekleurde) badmuts. Op ­www.rijkswaterstaat.nl vind je de ­watertemperatuur per gebied.
Route: Zorg dat je weet waar de vaargeul is en of er sprake is van
pleziervaart/surfers/kiters of jetski's. Check altijd eventuele waarschuwingen langs de kant en bedenk waar je het water zo snel mogelijk kunt verlaten.
Weer: Check of er slecht weer op komst is. Controleer na een warme periode of er een risico op blauwalg is (zie ook: www.zwemwater.nl/
blauwalgen).
Eten en drinken: Verkramping door eten voor het zwemmen is een fabeltje, maar eet licht en drink genoeg. Ga nooit alleen zwemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden