Ook deeltjesfeest in Amsterdam

Een deel van de deeltjesversneller en de experimenten die eraan vastzitten, komen uit de Amsterdamse Watergraafsmeer; van onderzoeksinstituut Nikhef. Foto GPD Beeld
Een deel van de deeltjesversneller en de experimenten die eraan vastzitten, komen uit de Amsterdamse Watergraafsmeer; van onderzoeksinstituut Nikhef. Foto GPD

AMSTERDAM - In Zwitserland ging vandaag de grootste machine ter wereld draaien, maar ook in de Amsterdamse Watergraafsmeer was de ingebruikname van die LHC-deeltjesversneller reden voor feest. Een deel van de installatie is hier gebouwd.

Vanochtend werd bij Cern in Zwitserland voor het eerst een straal protonen door de LHC-versneller gezonden. De LHC is ondergebracht in een 27 kilometer lange ring, die ver onder het aardoppervlak ligt, in Zwitserland en in Frankrijk.

Na een proefperiode die, zoals het er nu naar uitziet, tot voorjaar 2009 zal duren, gaat het Europese onderzoeksinstituut op zoek naar de bouwstenen van materie.

Een deel van de deeltjesversneller en de experimenten die eraan vastzitten, komen uit de Amsterdamse Watergraafsmeer; van onderzoeksinstituut Nikhef, een verbond van de VU en de universiteiten van Amsterdam, Utrecht en Nijmegen.

Ruwweg 4,5 procent van de 6,3 miljard euro die de hele installatie heeft gekost, is voor rekening van Nederland gekomen. In ruil daarvoor zijn voor een vergelijkbaar bedrag opdrachten en orders geplaatst bij Nederlandse bedrijven en onderzoeksinstituten, naast het Nikhef onder meer ook TU Twente.

Zo is in Amsterdam een belangrijk deel van één van de deeltjesdetectoren ontwikkeld en gefabriceerd, de Velo. Die detecteerde de eerste protonen die als proef door een stukje van de versneller werden gevoerd. Vandaag gaan de deeltjes voor het eerst helemaal rond.

Daarnaast is het Nikhef gedeeltelijk verantwoordelijk voor de magneettechnologie in een andere deeltjesdetector, het Atlas-experiment. Met die magneten wordt de aanwezigheid van minieme deeltjes gemeten - gehoopt wordt op de ontdekking van onbekende materie.

Directe opbrengsten - anders dan wetenschappelijke vondsten - zullen er niet snel zijn. Wel heeft de ontwikkeling van supersterke magneten, bedoeld om de deeltjesstroom in to0m te houden, al geleid tot nieuwe magneettechnieken voor mri-scanners in ziekenhuizen. (HERMAN STIL)

undefined

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden