Online drugs zijn duurder, maar niet beter

Online drugsverkoop zit in de lift. De kwaliteit is nagenoeg hetzelfde als op straat, het is iets duurder, maar het gehannes met dealers blijft achterwege.

4-FA was jarenlang legaal en probleemloos verkrijgbaar via internet Beeld anp

De anonieme online drugsverkoop in Nederland nam de afgelopen jaren toe van 1,4 procent naar 4,1. Het werkelijke percentage ligt waarschijnlijk nog hoger, concludeert het Trimbos Instituut in een studie die binnenkort wordt gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Addiction. De studie is bijzonder omdat de kwaliteit van de online en offline aangeschafte drugs in een laboratorium is getest.

"Ik schat dat het werkelijke percentage online gekochte drugs op tien procent ligt," zegt ­Trimbosonderzoeker Daan van der Gouwe. Trimbos onderzoekt middelen die gebruikers aanleveren bij testlocaties door heel Nederland, maar het is lang niet altijd duidelijk hoe de drugs gekocht zijn: online, op straat of via een 06-dealer. Daarnaast kunnen grote partijen online worden besteld en later via de straathandel in de verkoop worden gebracht.

Prijsverschil
De kwaliteit van online drugs is nagenoeg hetzelfde als drugs die bijvoorbeeld via een 06-­dealer worden aangeschaft. Verrassend, omdat veel gebruikers juist veronderstellen dat drugs van het internet zuiverder zijn.

Die mening is gebaseerd op het feit dat ook drugs op internet gerecenseerd worden, zoals ook gebeurt bij restaurants of hotels. Slechte drugs zouden zo snel weer van de online markt verdwijnen, menen gebruikers - onterecht.

Dat online drugs zo'n vijftien procent duurder zijn, heeft waarschijnlijk te maken met het gemak van de bestelling. De gebruiker blijft verder van het criminele circuit. Veel middelen zijn echter zo goedkoop dat het prijsverschil weinig invloed heeft. Of je vijf euro of zeven euro voor een xtc-pil betaalt, weegt niet zwaar.

Designerdrugs
Opvallend in het onderzoek is verder dat Nederlanders weinig cocaïne, heroïne of cannabis online aanschaffen, maar vooral designerdrugs. Dat zijn middelen die moleculair licht verschillen van bestaande drugs en zodoende vaak nog niet onder de Opiumwet vallen.

Zo verschilt de drug 4-FA (4-fluoramfetamine) moleculair licht van amfetamine en is daarom lang legaal geweest (zie kader). Het middel jwh-250 heeft cannabisachtige effecten, maar valt niet onder de Opiumwet. Webshops met designerdrugs zijn zodoende ook gewoon via Google te vinden.

Cocaïne en andere verboden middelen worden verkocht via versleutelde websites op het 'dark web', het verborgen deel van internet waarbij je anoniem kunt surfen via een versleutelde internetverbinding.

De studie beveelt drugspreventiemedewerkers aan om de voorlichting uit te breiden naar gebruikers die online designerdrugs aanschaften. "Daarop spelen wij al in," zegt Floor van Bakkum van de Amsterdamse Jellinekkliniek.

De website Silk Road, waar drugs besteld kunnen worden Beeld Silk Road

"De gebruikers van die middelen zoeken we op in het uitgaansleven. Het gaat vooral om twintigers die recreatief gebruiken. In de verslavingszorg en op middelbare scholen komen designerdrugs nauwelijks voor."

Proefkonijn
De gebruikers gaan zelf ook op zoek naar informatie over designerdrugs. Aangezien de risico's van veel middelen nog onbekend zijn, is de behoefte daaraan groot. "Mensen willen niet hun eigen proefkonijn zijn," aldus Van Bakkum.

Voor de overheid vormt de wetgeving over online drugsverkoop en designerdrugs problemen. Niet alleen duiken er telkens nieuwe middelen op die de Opiumwet een stap voor zijn, ook blijkt het internationale karakter van de handel een probleem.

De Amerikaanse overheid legde in 2013 de drugsverkoopsite Silk Road plat en veroordeelde oprichter Ross Ulbricht tot een levenslange gevangenisstraf, maar andere verkooppunten doken gelijk in het gat, de internethandel groeide gestaag door.

Designerdrug 4-FA

De designerdrug 4-FA wordt per 1 april op lijst 1 van de Opiumwet geplaatst. Op die lijst staan de middelen met een 'onaanvaardbaar risico'. Cocaïne, amfetamine, xtc, heroïne en lsd staan er ook op. Bezit, bereiding en verkoop van 4-FA wordt zodoende strafbaar, maar gebruik niet. Er vielen twee slachtoffers na gebruik van 4-FA. Op lijst 2 van de Opiumwet staat bijvoorbeeld cannabis.

Dat 4-FA jarenlang legaal en probleemloos verkrijgbaar was, tekent de ingewikkelde omgang van de overheid met designerdrugs. Volgens het Trimbos zijn er nu al weer nieuwe middelen als 2-FA en 3-FA op de markt die ­moleculair licht verschillen van 4-FA.

"4-FA heeft dezelfde werking als xtc, maar alleen wat lichter," aldus Jellinek-voorlichter Floor van Bakkum. "Gebruikers denken dan dat de neven­effecten ook lichter zijn. Dat hoeft niet per se te kloppen, want door gebrek aan onderzoek ontbreekt die kennis simpelweg bij nieuwe middelen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.