Ongelijkheid op Amsterdamse scholen groeit verder

Amsterdamse leerlingen met hoogopgeleide ouders en die met laagopgeleide ouders komen elkaar amper nog tegen. Slechts acht van de circa zestig middelbare scholen zijn gemengd.

Leerlingen op het Spinoza Lyceum. Foto ter illustratie. Beeld Marc Driessen

Het aantal scholieren met hoogopgeleide ouders neemt toe in Amsterdam en zij zoeken elkaar meer en meer op, blijkt uit cijfers van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS).

Inmiddels bestaat een kwart van de middelbare scholen in de stad vrijwel uitsluitend uit leerlingen met hoogopgeleide ouders. Daar staat tegenover dat op vier van de tien scholen meer dan tachtig procent van de kinderen laagopgeleide ouders hebben. Op acht scholen ligt de verhouding ongeveer fiftyfifty; een goede afspiegeling van de verhouding tussen hoog- en laagopgeleid in de stad.

In 2013 was die ideale mix er nog op elf scholen. Vooral op de categorale vwo-scholen is de spreiding laag; op bredere scholen is die groter.

Lange fietstocht
"Het Amsterdams voortgezet onderwijs is gesegregeerd," concludeert OIS in het onderzoek. Meer dan het basisonderwijs. De segregatie is elke ochtend en middag zichtbaar aan de leerlingenstromen in de stad: negenduizend scholieren fietsen naar Zuid. Samen met stadsdeel Centrum gaan daar ruim twee keer zo veel leerlingen naar school als er wonen.

Het zijn vaker de kinderen van hoogopgeleide ouders die ervoor kiezen buiten hun eigen stadsdeel naar school te gaan. Meer dan de helft van de kinderen met hoogopgeleide ouders die in West, Nieuw-West en Oost opgroeien, gaat naar een school in Zuid.

Het gevolg is dat kinderen met een verschillende achtergrond minder met elkaar in contact komen, zegt Herman van de Werfhorst, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in ongelijkheid. Hij stelt dat de opkomst van categorale scholen, die alleen maar gymnasium, havo of vmbo bieden, de ongelijkheid vergroot. "De beste kinderen gaan naar de beste scholen, met de beste leraren. Verschillen die in het begin vrij klein zijn, worden hierdoor alleen maar groter."

Steun uit gemeenteraad
Jan-Mattijs Heinemeijer, directeur van het Calandlyceum, een scholengemeenschap met meer dan achttienhonderd leerlingen, roept de Amsterdamse politiek op het 'doorgeslagen' aanbod van zelfstandige gymnasia, havo's en vmbo's een halt toe te roepen. "We bouwen reservaten voor slimme en iets minder slimme kinderen. Ze zaten op dezelfde basisschool, maar we halen hen uit elkaar als zij naar het voortgezet onderwijs gaan."

9000

Negenduizend scholieren fietsen dagelijks naar Zuid. Samen met stadsdeel Centrum gaan daar ruim twee keer zo veel leerlingen naar school als er wonen.

Ook Van de Werfhorst wijst voor een oplossing naar de lokale politiek: "De ongelijkheid neemt toe en het wordt niet eens erg gevonden." Ze krijgen steun uit de gemeenteraad. Een meerderheid wil meer steun bieden aan scholengemeenschappen. "We moeten ophouden kinderen apart naar school te laten gaan," zegt Marjolein Moorman (PvdA).

Wethouder Simone Kukenheim van Onderwijs wil dat leerlingen langer de tijd krijgen om een keuze te maken voor een middelbare school. De verschillen in adviezen op de basisschool dragen bij aan het gesegregeerde onderwijsaanbod. Uit cijfers blijkt dat leerlingen met laagopgeleide ouders vaak een laag schooladvies krijgen.

Lees meer: Vmbo- en vwo-leerlingen komen steeds minder met elkaar in contact [+]

Jan-Mattijs Heinemeijer 

De directeur van het Calandlyceum wil dat de politiek zich inzet voor meer gemengde middelbare scholen.

Beeld Jan-Mattijs Heinemeijer
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.