Onderzoekers ontdekken ontstaan verslaafde kankercellen

Kankercellen kunnen verslaafd raken aan medicijnen. Deze verslaafde tumorcellen gaan massaal dood als de behandeling plotseling stopt. Onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben nu ontdekt hoe die verslaving ontstaat.

Onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben ontdekt de verslaving van kankercellen ontstaat Beeld ANP
Onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben ontdekt de verslaving van kankercellen ontstaatBeeld ANP

Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Deze nieuwe inzichten kunnen belangrijk zijn voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen in de strijd tegen kanker.

Resistent
Een van de grootste problemen in de kankerzorg is dat tumoren vaak resistent worden tegen bepaalde medicijnen. Soms gaat het nog een stap verder, en zijn ze niet alleen resistent, maar raken ze zelfs verslaafd aan de middelen die juist bedoeld zijn om ze uit te roeien.

Onderzoek bij patiënten, diermodellen en cellen laat zien dat deze afhankelijkheid ook tégen de tumoren gebruikt kan worden: als ze plotsklaps geen medicijnen meer krijgen, gaan ze dood.

De onderzoekers van het Antoni van Leeuwenhoek hebben bestudeerd hoe je deze achilleshiel kan uitbuiten. Onderzoeksleider Daniel Peeper legt het uit: "De motor van de tumor staat heel hard te draaien om voldoende tegenwicht te bieden tegen de medicijnen. Zo ontstaat een evenwicht, maar dat is heel wankel, want als de behandeling van verslaafde tumoren plotseling stopt, dan verdwijnt dat evenwicht en blaast die motor zichzelf als het ware op."

Het is een metafoor voor het DNA in de tumorcel dat beschadigd raakt. Gevolg: resistente en verslaafde kankercellen sneuvelen. De onderzoekers bestudeerden melanoomcellen, melanoom is een agressieve vorm van huidkanker. Bij de behandeling van deze tumoren kunnen de cellen zowel resistent als verslaafd raken aan de gebruikelijke medicijnen.

Afkicken
De onderzoekers hebben zich gericht op de 'verslaafde' cellen die bij het stoppen van de behandeling wel overleefden. Wat bleek: deze cellen waren in staat om 'af te kicken'. Dat gebeurde als ze bepaalde 'signaalroutes in de cel omgooiden'. Dan waren ze van verslaafd en kwetsbaar ineens weer levensgevaarlijk.

"Vaak zijn er groepjes cellen die na het stoppen van de behandeling toch uitgroeien. Dus wij denken dat het effectiever is om direct een tweede andere behandeling in te zetten, die ook deze cellen aanpakt." In de studie deden de onderzoekers dat met chemo. "We hebben in het laboratorium gezien dat dit effectiever is."

Het is volgens Peeper nog te vroeg om deze tweetrapsraket al voor patiënten in te zetten. Daar is nog vervolgonderzoek voor nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden