Onderzoek: kind bijziend door getuur naar scherm

Een kwart van de 13-jarigen kan niet goed in de verte kijken. De beste remedie, aldus onderzoekers van het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum: weg bij het scherm en vaker naar buiten. 'Buitenlicht is goed voor het oog.'

Beeld anp

Hoewel het Erasmus MC graag nog een kleine slag om de arm wil houden, laten de voorlopige cijfers uit een langlopend onderzoek onder duizenden Rotterdamse kinderen zien dat de bijziendheid (slecht in de verte kunnen kijken) onder kinderen in Nederland hand over hand toeneemt.

De groep is vanaf het zesde levensjaar gevolgd. Toen was 2,5 procent bijziend, op 9-jarige leeftijd 12,5 procent en nu bijna een kwart.

Zorgelijk is het zeker, zegt hoogleraar oogheelkunde Caroline Klaver, maar erg verrast door de cijfers is ze ook weer niet. Uit eerder onderzoek was al gebleken dat de helft van de 20-jarigen in Europa bijziend is, de leeftijd waarop het oog is uitontwikkeld. Veertig jaar geleden was dat nog een kwart.

Maatschappelijk probleem
Alarmerender zijn de cijfers over ernstige bijziendheid: een sterkte van -6 of meer. Van die groep ontwikkelt een op de drie een zeer ernstig oogprobleem, aldus Klaver. Dat kan leiden dat functionele blindheid. Vroeger had 5 procent van de Nederlanders een sterkte van -6 of meer (hoog bijziend). De verwachting is dat dit toeneemt tot 15 à 20 procent.

Klaver: "Azië is wat dat betreft ons voorland. Daar is 95 procent van de jongeren al bijziend en 15 procent hoog bijziend. Dan kun je wel spreken over een groot maatschappelijk probleem. Daar kunnen we wat van leren: laten we die Aziaten niet in alles volgen."

Als grote boosdoener wordt vaak verwezen naar het toenemende gebruik van beeldschermen onder kinderen. Goed onderzocht is dat nooit, maar duidelijk is volgens Klaver wel dat veel en lang dichtbij kijken bijziendheid in de hand werkt. Of dat nou om een beeldscherm of om een boek gaat, maakt niet uit.

Wel wetenschappelijk bewezen is de invloed van licht: een gebrek daaraan is een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van bijziendheid, bleek vorige maand uit genetisch onderzoek van het Erasmus MC. Bijziende kinderen uit het Rotterdamse onderzoek bleken ook minder vaak buiten te spelen dan de kinderen zonder oogproblemen.

Buiten spelen
Klaver: "Buitenlicht is goed voor het oog. Waar het om gaat is de levensstijl van kinderen. Als die niet verandert, zal in de toekomst een meerderheid van de bevolking bijziend zijn." Volgens het Erasmus MC zouden kinderen na 20 minuten achter een scherm of boek een tijdje in de verte moeten kijken en minstens 2 uur per dag buiten moeten spelen.

Maatregelen tegen verslaving

Na toenemende kritiek op het bedrijf wil Apple gebruikers van de iPhone helpen bewuster met hun telefoon om te gaan, om de snel om zich heen grijpende verslaving aan het apparaat een halt toe te roepen.

In iOS 12, de versie van het besturingssysteem voor mobiele apparaten van Apple die dit najaar uitkomt, zijn daartoe vier hulpmiddelen opgenomen.

Er komt een speciale slaapstand, die ervoor zorgt dat nachtelijke meldingen pas 's ochtends zichtbaar zijn. Gebruikers krijgen wekelijks een overzicht van hoe ze hun telefoon gebruiken en kunnen apps een timer geven. Ouders krijgen de mogelijkheid de gebruikstijd van hun ­kinderen te beperken en voor hen te bepalen welke apps ze wanneer en hoelang mogen ­gebruiken.

Apple beantwoordt met de maatregelen een brief van twee aandeelhouders die in januari om een ingreep vroegen. Zij zeiden zich zorgen te maken over de hoeveelheid tijd die mensen op smartphones doorbrengen. Of het helpt is de vraag. De ware verslaafde kan op elk gewenst moment zijn slaapstand of timer uitzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden