Onderweg naar het Wenen van 1900

Wanneer u dit leest ben ik op weg naar Wenen. Het is geen vakantie, het is werk, maar ik probeer nog wat toeristische zaken mee te pakken, maar wat?

Als het werk gedaan is en ik toerist ben, ben ik op weg naar het Wenen van ongeveer 1900.

Ik wil de school zien waar Hitler én Wittgenstein op hebben gezeten. Hitler zat twee klassen lager. Maar was daar destijds een schoolplein? Speelden alle jongeren dan, net als bij ons, in het speelkwartier samen?

Ik wil ook het huis zien dat Wittgenstein in de Kundmanngasse voor zijn zuster bouwde. W.F. Hermans was daar erg van onder de indruk. Alle foto's die van dat huis bestaan, heb ik vermoedelijk bekeken. Ik wil mijn eigen foto's maken.

Maar ik verheug me ook op het huis van Freud, Berggasse 19. Iedereen die daar is geweest, sprak van een teleurstelling, maar toch wil ik erheen.

Ik geloof dat daar vlakbij de Narrenturm is. Freud zei ergens dat de verzameling die daar te bezichtigen was van patholoog-anatoom Rokitansky, hem op het idee van de psychoanalyse had gebracht.

Ik heb redelijk veel Freud gelezen. Vooral eigenlijk omdat de al genoemde Hermans dat jonge schrijvers aanried. Dat Freud een leugenaar (aldus Nabokov) was, kan me niets schelen.

Ik neus nog wel eens in boeken van hem. Zo vond ik laatst Die Traumdeutung von Prof. Dr. Sigm. Freud op een rommelmarkt. Geen eerste druk, maar een zevende, uit 1922. Ik zag toen pas dat Freud de droomduiding heeft voorzien van een Latijnse tekst. 'Flectere si nequeo supero, Acheronta movebo.' Dat zou je vrij kunnen vertalen met: 'Als ik de hogere machten niet kan beïnvloeden, krijg ik de onderwereld wel in beweging.' Het komt uit de Aeneis van Vergilius.

Zoiets vind ik mooi. Freud wilde er mee aantonen, lees ik, dat zijn psychoanalyse niets anders was dan 'een archeologie van de geest'.

Hoewel Traumdeutung in wetenschappelijk opzicht onzin is gebleken, geniet ik nog steeds van Freuds heldere stijl. Het boek zit in mijn koffertje.

Ik vrees echter dat ik zal blijven hangen in het eerste het beste koffiehuis dat ik tegenkom. Ik moet zeker naar café Central in de Herrengasse 14. Daar kwamen al mijn helden: Freud, Mahler, Loos, Kraus, Wittgenstein, Altenberg, Trotzki, Schumpeter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden