Plus

Onbetaald werken als scholier: 'Bij AH verdien je meer, maar dit is leuker'

Vakkenvullen, bedienen: veel middelbare scholieren hebben een bijbaan. Sommige slimmeriken kijken vooruit en lopen al stage bij een advocaat of werken onbetaald op de Parade.

'Op school krijg je veel theorie, maar hier draai ik mee in een landelijke organisatie en kan ik invloed hebben op het onderwijs. Dat is zo gaaf.' Beeld Nanne Meulendijks
'Op school krijg je veel theorie, maar hier draai ik mee in een landelijke organisatie en kan ik invloed hebben op het onderwijs. Dat is zo gaaf.'Beeld Nanne Meulendijks

Charmaine Grootfaam (17) lag deze zomer niet op het strand, maar zat aandachtig te luisteren in de rechtszaal. Ze besloot stage te lopen bij een advocatenkantoor omdat ze later dolgraag advocaat wil worden.

"Ik heb met de theorie en de praktijk kennisgemaakt. Ik mocht een paar keer mee naar de rechtbank, waar ik uitleg kreeg over allerlei juridische begrippen. Een advocaat beschreef hoe gaaf het moment is dat je voor het eerst je toga omdoet. Toen ik dat hoorde, dacht ik: ja, dat wil ik."

Motiverend en inspirerend
Ook Tim Vonk (18) deed deze zomer werk waar zijn hart ligt. Op theaterfestival de Parade zat hij achter de kassa in ruil voor gratis voorstellingen, eten en een plekje op de camping. "Bij Albert Heijn verdien je meer, maar dit is veel leuker," zegt hij. Én nuttig, gezien zijn interesse in een theaterstudie.

De Parade gaf hem alvast een kijkje in de keuken en zorgde voor leuke inzichten. "Er stond een groep van de toneelschool Arnhem. Dat vond ik gaaf om te zien. Je kunt blijkbaar in het derde jaar van de toneelschool al op de Parade staan. Dat vind ik wel heel motiverend en inspirerend."

De ervaring die je opdoet tijdens de middelbareschoolperiode kan alleen maar in je voordeel werken. Loopbaancoach Tineke Brackel van Agathon merkt dat sommigescholieren al goed nadenken over hun toekomst en cv, omdat er zoveel concurrentie is op de arbeidsmarkt. "We moeten onszelf tegenwoordig erg verkopen."

Ontdekkers
Brackel ziet duidelijk twee groepen. "Het gros van de scholieren weet nog niet wat ze willen worden. Zij willen het vooral leuk hebben en snel wat geld verdienen. Maar er is een groep die enorm gemotiveerd is om ervaring op te doen voor later. Dat zijn de ontdekkers, ze gedragen zich als jonge entrepreneurs. Zij zoeken al naar baantjes die passen bij hun toekomstplannen."

Zo schrijft Hizir Cengiz (17) een paar keer per maand blogs voor de website scholieren.com. Hij krijgt er een kleine vergoeding voor. Door scholieren.com weet hij nu zeker dat hij journalistiek erg leuk vindt en hij merkt dat hij vooruit is gegaan. Cengiz: "Ik heb zoveel geleerd van de hoofdredacteur dat ik nu voor Straatnieuws een verhaal mag schrijven."

Brackel merkt dat die motivatie om al jong ervaring op te doen deels ontstaat door de situatie op de arbeidsmarkt. Veel hoogopgeleide ouders maken zich zorgen om de toekomst van hun kind.

Zonder stufi
Media schrijven over een hoge werkloosheid onder net afgestudeerden. Mensen met een diploma op zak werken onder hun niveau of kiezen noodgedwongen voor vrijwilligerswerk. "Die mensen hebben een studieschuld, hoe moet dat dan?" zegt Brackel. "Dat bij elkaar opgeteld zorgt voor een angstig gevoel bij ouders. Ze geven het advies om alvast een goed baantje te zoeken."

Ook de jongeren voelen de noodzaak om de juiste keuze te maken. Bij hen rijst de vraag: wat kan ik straks met mijn studie doen? Is er genoeg werk in te vinden? En dan moeten ze ook nog hun studententijd overleven zonder 'stufi', want de basisbeurs is omgezet in een lening. Hierdoor is de druk om de juiste studiekeuze te maken nog groter geworden.

Om ze hierbij te helpen is het stellen van de juiste vragen belangrijk. "Ik vind dat ouders soms te weinig doorvragen. Als je kind zegt dat hij het leuk vindt om mensen te helpen, vraag dan wat dat voor hem inhoudt. Wat vind je daar precies leuk aan?"

McDonald's
De moeder van Grootfaam vindt het stoer dat haar dochter uit haarzelf stage liep bij het advocatenkantoor. "Ik heb mijn kinderen altijd gestimuleerd om goed na te denken over wat ze willen in het leven," zegt moeder Jennifer.

"Charmaine wil graag mensen helpen. Ik wilde dat ze dat scherper kreeg, want bij de McDonald's werken is ook mensen helpen.
Ik heb haar laten uitzoeken wat ze daar precies leuk aan vindt. Je moet zelf kiezen wat je wilt, als je er maar plezier in hebt, je er je creativiteit in kwijt kunt. Daarbij is het ook fijn als het een beetje verdient."

Een goed en dan ook nog goedbetaald bijbaantje ligt niet voor het oprapen. Vakkenvullen, serveren en verkopen in een winkel is dan ook het populairst onder scholieren, blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Echte wereld
Als je een ander baantje wilt, moet je op zoek gaan, zegt Amsterdammer Sven Annen (17). Hij zag een paar maanden geleden op Facebook een vacature voorbij komen voor voorzitter bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (Laks). Hij wist direct dat dit iets voor hem was. "Het is een baantje dat je niet op een vacaturesite ziet. Je moet er echt zelf achteraan."

Nu is Annen voorzitter van Laks en steekt hij gemiddeld dertig uur per week in zijn functie. En dat voor iemand die zijn examenjaar ingaat. "Je moet geen onvoldoendes hebben als je deze baan wilt. Gelukkig ben ik niet vies van hard werken.

"Deze bijbaan doe je niet voor het geld; ik verdien minder dan een vakkenvuller. Maar ik doe hier onwijs veel ervaring mee. Ik praat wekelijks met politici en kom in de 'echte' wereld. Op school krijg je veel theorie, maar hier draai ik mee in een landelijke organisatie en kan ik invloed hebben op het onderwijs. Dat is zo gaaf."

Annen weet dat hij geen doorsnee scholier is. Veel van zijn schoolgenoten werken 'gewoon' in een supermarkt en daar neemt hij het voor op. "Het betekent niet dat ze niet ambitieus zijn. Hun grootste motivatie is om geld te verdienen, omdat je daar leuke dingen mee kunt doen."

Sven Annen is voorzitter bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren Beeld anp
Sven Annen is voorzitter bij het Landelijk Aktie Komitee ScholierenBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden