Plus

On The Road: een sfeervolle, broeierige voorstelling over rusteloze zielen

Met de broeierige roadtrip On The Road sluit Toneelgroep Oostpool het drieluik over de zoektocht van jonge mensen naar vrijheid af. Steigerhout doet dienst als weg.

Judith van den Berg speelt alle vrouwenrollen, die vooral bestaan uit de vrouwen van Dean (gespeeld door Reinout Scholten van Aschat, links). Rechts Matthijs van Sande Bakhuyzen als Sal ParadiseBeeld Sanne Peper

Hij kan het niet tegenhouden. In Jack Kerouacs klassieker On The Road verlaat hoofdpersonage Sal Paradise keer op keer zijn veilige middenklassenbestaan in het naoorlogse New York, om het land te doorkruisen.

Dat doet hij grotendeels samen met Dean Moriarty: zijn vrijzinnige reisgenoot die hij zowel verafgoodt als ver­afschuwt. Die reizen voeren dwars door de Verenigde Staten, van oost tot west, naar het zuiden tot diep in Mexico en weer terug naar New York.

Regisseur Marcus Azzini brengt de tot cult verworden roadtrip nu op toneel. Zijn enscenering is sober. Een verzameling steigerhout en pallets met daaromheen wat instrumenten - een piano, een trompet, een pianola - illustreren de wegen en de steden. In dat steigerhout zitten loopbanden verwerkt, waardoor het stugge houten toneelbeeld toch dynamiek en afstand schept.

Uitbundig
Maar de reis wordt vooral invoelbaar door ­Kerouacs rijke, gedetailleerde taal, uitstekend voor toneel bewerkt door Hannah van Wieringen. Het verhaal richt zich tot het publiek, dat enthousiast wordt toegesproken. Als de acteurs 'Knip!' roepen schieten ze verder in het verhaal. Niet alleen een technisch trucje: Van Wieringen implementeerde dit in het onstuimige enthousiasme en ongeduld van de personages.

Matthijs van Sande Bakhuyzen is sterk als Sal Paradise: uitbundig, rusteloos en ijdel tegelijk, op zoek naar het rauwe leven, maar zelfbewust, met zijn opschrijfboekje altijd in zijn hand geklemd.

Hij kan sentimenteel spelen zonder dat het drakerig wordt. Reinout Scholten van Aschat speelt Dean gretig en rusteloos: altijd met zijn hoofd alweer ergens anders. In hun samenspel wordt mooi zichtbaar hoe de twee jongens naar elkaar opkijken, zonder dat van elkaar echt door te hebben.

Wat eentonig
Judith van den Berg speelt alle vrouwenrollen, die vooral bestaan uit Deans vrouwen. Bijvoorbeeld Marylou, die zich voornamelijk uitdrukt door haar rok op te tillen en zich tegen de jongens aan te schuren - die haar vervolgens, te vol van zichzelf en elkaar, geen blik waardig gunnen. Dat wordt op den duur wat eentonig.

On The Road

Door Toneelgroep Oostpool
Gezien 7/1, Arnhem
Te zien in 31/1-4/2, Frascati; 15-16/2, Toneelschuur

Ludwig Bindervoet speelt dichter Carlo Marx en alle andere mannenrollen. Bovendien wijst hij zijn medespelers terecht als die het weer over 'negers' hebben of vrouwen puur als lustobjecten zien. 'Geen object!' roept hij dan zeurderig door de scène heen - wat een eerste keer leuk is, maar al snel flauw en drammerig wordt.

Broeierig
De voorstelling heeft dat expliciete commentaar niet nodig om parallellen met het nu te trekken. De muren waar je, ondanks en dankzij, al die schijnbaar onbegrensde vrijheid tegenop botst zijn nog steeds actueel, net als de jeugdige aversie tegen burgerlijkheid en de behoefte los te breken uit maatschappelijke dogma's.

Met On The Road sluiten Azzini en het viertal op de vloer een drieluik over de zoektocht van jonge mensen naar vrijheid af. Die trapte in 2012 af met (in) Koud water, naar Michael Cunninghams Huis aan het einde van de wereld. Twee jaar later brachten ze de theaterbewerking van They are just kids van Patti Smith.

Het sluitstuk On The Road is een sfeervolle, broeierige voorstelling geworden over rusteloze zielen, op zoek naar onversneden, rauw ­geluk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden