Plus

On the Basis of Sex: de jonge jaren van Ruth Bader Ginsburg

Ruth Bader Ginsburg, voorvechter van vrouwenrechten, is een van de schaarse vrouwelijke rechters aan het Amerikaanse Hooggerechtshof. On the Basis of Sex toont haar jongere jaren, waarin seksisme de boventoon voert.

Een jonge Ruth Bader Ginsburg (Felicity Jones) in een door mannen gedomineerde collegezaal van Harvard.Beeld .

Een blauwe rok in een zee van grijze pakken, zo introduceert regisseur Mimi Leder haar hoofdpersoon Ruth ­Bader Ginsburg in de biopic On the Basis of Sex. We bevinden ons op de universiteit van Harvard in 1956, waar ­Ginsburg dat jaar een van de negen vrouwelijke rechtenstudenten is, tegenover 500 mannen in haar cohort.

Het is pas het zesde jaar dat er überhaupt vrouwen ­worden toegelaten op de universiteit. Tijdens een ­welkomstdiner vraagt de decaan de negen vrouwen fijntjes waaraan zij het verdiend hebben om 'een plek in te nemen die ook naar een man had kunnen gaan'. Hier wordt het impliciete seksisme waar Ginsburg (Felicity ­Jones) continu tegenaan loopt hardop uitgesproken. Het blijkt een terugkerend refrein in het eerste deel van de ­biografische film, die begint met Ginsburgs Harvardtijd en eindigt met haar eerste grote zaak als advocaat bij het Amerikaanse Hooggerechtshof.

The Notorious RBG
Aan dat Hooggerechtshof is Ginsburg inmiddels zelf een van de negen rechters. Als een van de schaarse vrouwelijke rechters binnen het hoogste justitiële orgaan van het land, en als uitgesproken linkse voorvechter voor gelijke rechten, verwierf zij de afgelopen jaren een legendarische status. Haar fans gaven haar op internet al bijnamen als 'The Notorious RBG' en 'The Great Dissenter', vanwege haar weloverwogen afwijkende oordelen waarin ze tegen de meerderheidsopinies van het hof in gaat.

Die statuur werd vorig jaar al belicht in de ­documentaire RBG. Die oerdegelijke hagiografie wordt nu dus vergezeld door een even liefdevolle fictieversie, nota bene geschreven door de neef van Ginsburg. Waar RBG draaide om Ginsburgs huidige status, richt On the Basis of Sex zich op haar voortraject. Nog meer dan in de documentaire speelt daarin haar huwelijk met echtgenoot Marty (Armie Hammer) de hoofdrol. Want het is dankzij de voor die tijd ongewoon feministische instelling van haar man (die zelf fiscaal advocaat is) dat Ruth kon schitteren.

Dienende rol
En dus krijgt wereldster Hammer hier de dienende rol die in dit soort biografieën van oudsher was weggelegd voor de vrouw-achter-de-man. Het is Marty die de huishoudelijke taken op zich neemt als Ruth opgeslokt wordt door haar werk. Het is Marty die haar opvangt als ze, nadat ze haar studie als beste van haar jaar afrondde, keer op keer bot vangt op zoek naar een baan. En het is Marty die haar uiteindelijk de zaak brengt die haar naar het Hooggerechtshof zal voeren - de enige zaak in hun carrières die ze samen bepleiten.

Zo toont de film dus de lange weg die Ginsburg bewandelde voordat ze uitgroeide tot voorvechtster van gelijke rechten voor vrouwen. Het is een strijd die regisseur ­Leder aan het hart moet zijn gegaan. Haar hele carrière vecht zij als vrouw in Hollywood voor haar plek. Ze was in de jaren zeventig de eerste vrouwelijke student binnen de richting camera aan de filmopleiding AFI in Los Angeles, en ook de eerste vrouw die er een diploma behaalde.

On the Basis of Sex

Regie Mimi Leder
Met Felicity Jones, Armie Hammer
Te zien in Cinecenter, Filmhallen, Arena, City, Tuschinski

In de daaropvolgende jaren werkte ze zich op in de industrie, zodat ze in de jaren negentig grote spektakelfilms als Deep Impact en The Peacemaker kon regisseren. Maar na het floppen van melodrama Pay it Forward in 2000 raakte ze in ongenade. Ze regisseerde nog wel enkele films die de bioscopen niet haalden, maar werkte de afgelopen decennia vooral als regisseur van de betere tv-series.

Natalie Portman
Ook On the Basis of Sex kwam niet zonder slag of stoot tot stand: het scenario zwierf al sinds 2014 rond. Destijds was actrice Natalie Portman aan de film verbonden voor de hoofdrol, die uiteindelijk naar de minder ­bekende Felicity Jones ging. De keurige Britse actrice is niet per se een logische keus als een New Yorkse van Joodse komaf, en haar wat gedragen invulling mist iets van het guitige dat de echte Ginsburg heeft. Beter is ze in de ­emotioneel beladen scènes, bijvoorbeeld de ruzies tussen Ginsburg en haar tienerdochter in de jaren zeventig.

Dat speelse ontbeert eigenlijk de hele film. Het is er bij vlagen, zoals in die visueel aantrekkelijke openingsscène waarin Ginsburg eruit springt in een zee van grijze mannenpakken. Maar die momenten zijn schaars in een film die het meestal houdt bij het degelijk invullen van de mal van de biografische film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden