Filmrecensie

Omzagen die boom en ja hoor: a je to!

Pat en Mat zijn weer goed op dreef in de nieuwe Buurman & Buurman. Maar waar zouden de klusfilmpjes zijn zonder de stemmen van Kees Prins en Siem van Leeuwen?

Buurman & Buurman is klassieke slapstick waarin de overtreffende trappen steeds belachelijker en dus leuker worden. Beeld -

Wie nog nooit een Buurman & Buurman zag zonder de kenmerkende stemmen van Kees Prins en Siem van Leeuwen zou zich met gezwinde spoed naar YouTube moeten begeven.

Pat A Mat, zoals de stop-motionserie in thuisland Tsjechië heet, is een totaal andere ervaring. In de originele versie praten de mannen namelijk überhaupt niet.

Gespeend van het vrolijke gebabbel van Prins en Van Leeuwen bieden de buurmannen 'gewoon' behoorlijk ­ingenieuze, maar ook vrij brave slapstick voor een jong publiek.

Een soort Laurel & Hardy, ware het niet dat Pat en Mat nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn. Die gelijkwaardigheid is ongetwijfeld een erfenis uit het communistische tijdperk waarin de figuren ontstonden.

En dat geldt ook voor de motor van de serie: het zelf willen of beter gezegd móeten klussen. Voor het inhuren van vakmensen was in het Tsjecho-Slowakije van de jaren zeventig natuurlijk geen geld.

In Buurman & Buurman hebben een nieuw huis! zijn Pat (Prins) en Mat (Van Leeuwen) wat gerieflijker gaan ­wonen. Ook lijkt de animatie weer iets verfijnder. Verder is er weinig veranderd. We krijgen zeven filmpjes te zien van een minuut of acht (jawel, bezoekers staan binnen het uur weer buiten) die draaien om een probleem dat de buurmannen op omslachtige wijze het hoofd bieden. Gevolgd door een enthousiast 'A je to!' ofwel 'Voor elkaar!'

Zonnepaneel
Erg leuk is De grasmaaier waarin Mat het snoer van zijn elektrische maaier doorsnijdt, waarna Pat een zonne­paneel van het dak schroeft en het op het apparaat bevestigt. Dat begint te pruttelen, tot het in de schaduw van een boom tot stilstand komt.

De oplossing ligt voor de hand: omzagen die boom. Al snel is er van de tuin weinig meer over, maar rijdt de grasmaaier als een zonnetje. Klassieke slapstick waarin de overtreffende trappen steeds belachelijker en dus leuker worden.

Bijna even sterk is De draaimolen, dat begint met een ronde fitness-schijf waarop Pat oefeningen wil doen. Hij valt er echter van af en Mat wil hem helpen door het apparaat stabieler te maken.

Zo ontstaat langzaam een provisorische draaimolen met stoeltjes en een parasol in het midden. Hij wordt achtereenvolgens aangedreven door een step, een fiets en ventilatoren, maar wat ze ook doen, de buurmannen vallen steeds weer op hun gat.

Wat het filmpje zo aardig maakt is dat de volwassen intentie om aan de conditie te werken onbewust wordt verdreven door het kinderlijke verlangen om plezier te maken.

Toch is zo'n uurtje Buurman & Buurman ruim voldoende. Er zit weinig afwisseling in de opbouw van de verhaaltjes, waardoor de inhoudelijke overeenkomsten tussen de verschillende problemen wat doorzichtig worden.

Buurman & Buurman Hebben Een Nieuw Huis!

Regie Marek Benes
Stemmen Kees Prins, Siem van Leeuwen
Te zien in Arena, Cinema Amstelveen, Eye, Filmhallen, Het Ketelhuis, De Munt, Rialto, Studio K, Tuschinski

Dat zou nog eerder opvallen als Prins en Van Leeuwen niet zulk geweldig werk leverden. Een filmpje als Bezige bijen krijgt extra diepte door hun teksten en stemmen.

Trouwkleding
Als twee mannen continu met elkaar in de weer zijn, spreek je misschien iets te snel van een homo-erotische ondertoon. Maar in Bezige bijen kun je er nauwelijks omheen.

Op zoek naar een methode om de bijenkolonie te verjagen, stuit Pat op trouwkleren in zijn kast. Een bolhoedje en een sluier. Hij is dus ooit getrouwd geweest!

Die sluier komt van pas als je niet wilt worden gestoken, maar voor ze hun missie vervolgen, poseren de buurmannen voor de spiegel. "We lijken wel een getrouwd stelletje!" roept Pat uit. "Doe ff normaal!" antwoordt Mat. "Oh, nou," is de ietwat beteuterde reactie van Pat.

De meerwaarde van de stemmen in deze scène is groot. Het fundament is weliswaar in het filmpje zelf aanwezig, maar de woorden brengen spanning mee. Mat vindt het blijkbaar een bespottelijke gedachte dat ze getrouwd zouden kunnen zijn, Pat heeft daar iets vrijere ideeën over.

Prins en Van Leeuwen voegen vooral oer-Hollandse ­humor toe aan een Tsjechisch product. "Wat is dat?" "Een plank." "Ja dat zie ik!"

Een dialoogje van niks dat de scène twee keer zo grappig maakt. De beelden laten onhandige kerels zien, de woorden brengen milde wederzijdse irritatie en burgerlijke lulligheid mee. Wat verklaart vermoedelijk waarom Nederlanders zo gek zijn op deze heren. Ook ónze buurman is immers opvallend vaak een sukkel.

Maak je eigen B&B'tje

Nog tot en met 6 januari 2019 is in het Museum van de 20e eeuw in Hoorn de expositie A JE TO! te zien, die geheel gewijd is aan Buurman & Buurman. Bezoekers ontdekken er hoe het ­uiterlijk van de heren door de jaren heen is veranderd en welke problemen ze inmiddels allemaal hebben 'opgelost'.

Ook is het mogelijk om aan de tekentafel plaats te nemen en, als het principe van stop-motion eenmaal helder is, zelf een kort B&B'tje te fabriceren. Dat is lastiger dan het lijkt, want voor een filmpje van 8 minuten zijn zo'n 11.500 beelden nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden