Omfietsen voor winkel in de Warmoesstraat

Het is mooi geweest met ongebreidelde seks, drugs en misdaad. Actieplan '1012' wil het stadshart heroveren. Vandaag: de coffeeshops verdwijnen uit de Warmoesstraat.

In het beeldmerk van de Warmoesstraat zitten subtiele verwijzingen naar de aanwezige branches: onder meer een condoom, een paar handboeien en een buttplug. Met kerst sierde deze verlichting de straat, met subsidie van het stadsdeel.

Een moreel oordeel is dan ook niet aan de lokale overheid, hoezeer in het nabije verleden ook die indruk werd gewekt; in het tijdperk-Iping leek de gehate 'betutteling' de ruggengraat van het beleid. Nu, in een ander jasje, heeft het stadsdeel, zwaar gesteund door de gemeente, misschien niet wezenlijk andere bedoelingen, maar ze zijn veel breder en worden veel beter verkocht. Het ogenschijnlijke middenstandertje-pesten is omgedraaid in een, vooralsnog vaag, besef van gezamenlijk belang - de Warmoesstraat Vooruit.

Niet iedereen deelt dat besef, want het belang van bijvoorbeeld zeventien coffeeshophouders in Warmoesstraat en Lange Niezel en directe omgeving wordt in het actieplan '1012' niet gediend: hun vergunningen worden niet verlengd. Zij maken deel uit van wat stad en stadsdeel noemen de 'criminogene' branche: niet per se crimineel, maar ten minste vatbaar voor criminele invloed en crimineel geld. Dat stempel delen ze met belwinkels, souvenirshops, headshops, laagwaardige horeca en zo nog wat obscure middenstand, die in de Warmoesstraat ruim, veel te ruim, vertegenwoordigd is. Het heeft de straat populair gemaakt bij low-budgetreizigers en de 'gewone' Amsterdammer heeft er nauwelijks iets te zoeken, ook niet nu de nepdealers en junks grotendeels verdwenen zijn.

De Warmoesstraat vormt de connectie tussen Zeedijk en Dam; tikje groezelig aan de noordkant, 'beter' maar ook saaier richting de Bijenkorf. Waar het op de Zeedijk lastig is gebleken hippe winkels en jonge ondernemers langere tijd in het zadel te houden, al dan niet met overheidssteun, wordt daar in deze buurt wel op ingezet. Upgrading is het toverwoord, het moet mooi, bonafide, de balans moet worden hersteld en de straat moet weer aantrekkelijk worden voor de Amsterdammers zelf. Dat is, uitgezonderd de coffeeshops, een moeizaam proces, waarbij de 'straatgerichte aanpak', die al wel heeft geleid tot een hoogfrequent bezoek van reinigingsploegen, het moet hebben van massage van pandeigenaren en de komst van 'voorbeeldfuncties'.

In die laatste categorie vallen de Metropolitan Deli van chocola- en ijsmaker Kees Raat en de Bakkerswinkel, maar ook - niks tegen seks op niveau - de Condomerie, de leer- en fetisjwinkel RoB en Nana, 'The most vibrating shop', waar de etalage aan die van een juwelier doet denken. Minder gewenst is dan weer de sekswinkel daar schuin tegenover, op de hoek van de Lange Niezel, waar onwaarschijnlijke dildo's staan opgesteld en sterk vergeelde penetraties. Dat zaakje - het stadsdeel is in gesprek met de eigenaar - wordt als laagwaardig en criminogeen aangemerkt op de plattegronden van '1012', een beoordeling die ook smartshop Kokopelli op nummer 12 ten deel viel.

Daar is eigenares Veronique Verschueren van Kokopelli niet zo blij mee: 'Want dat ben ik niet.' Ze zit hier met haar nette winkel voor de hogere sferen al zestien jaar en is uiteraard niet tegen upgrading, alleen: 'Je kunt als gemeente wel proberen te sturen, maar als je geen eigenaar van het pand bent, heb je niet veel macht. Ik denk dat de doelen van het actieplan ook vanzelf wel tot stand komen, iedere nieuwe ondernemer moderniseert. Weet je wat ik slecht vind, en tegenstrijdig? Dat alle coffeeshops weg moeten. Dat wordt straks allemaal horeca, dat betekent meer overlast en het verdraagt zich niet met de versterking van de woonfunctie.'

Aan dat laatste valt inderdaad nog de nodige eer te behalen. Om vierkante meters te winnen, een bekend fenomeen in de binnenstad, slopen veel ondernemers op de begane grond het trappenhuis; er gaat op de hogere etages veel leegstand verborgen achter eeuwenoude vitrage en kunstplanten. Of er wordt, zoals bij het dichtgespijkerde Saloon Hotel, stilletjes aan short stay gedaan, wat zichtbaar wordt als jonge Japanners hun rolkoffer uit een krakkemikkige zijdeur sjorren.

Op Warmoesstraat 56 verdwijnt per 1 maart de newagewinkel Himalaya. Dat zijn momenten waarop het stadsdeel erg kien is: wat komt erin en hoe kunnen we dat beïnvloeden? De eigenaar is, een hele geruststelling, in zee gegaan met Frozen Yoghurt. De straat is, meent hij, 'waanzinnig aan het veranderen'. 'Er lopen hier geen junks meer, hele groepen bejaarden trekken hier hun Baantjerroute en iedere toerist wil hier zijn. Jammer dat die toeristenwinkels zijn doorgeslagen.'

Beweging ook in de Lange Niezel. De coffeeshops Freeland en Highway hebben hier geen toekomst meer, seksshop Hot Stuff heeft hard aan de uitstraling gewerkt, ook al moeten de privécabines tegenwoordig al om tien uur 's avonds dicht. Op nummer 3 staat een 'kantoor' van Moulin Rouge te koop, de bovenetages van café Wiener zijn net verkocht. Daarnaast is boven Fast Food een verbouwing gaande en boven restaurant Come Back bouwt Stadsherstel appartementen.

De beide supermarkten zien er eerlijk gezegd niet erg criminogeen uit en lijken een buurtfunctie te hebben. Dat kan weer niet worden gezegd van een paar forse souvenirshops. Tussenkomst van het stadsdeel transformeert de sekscinema op nummer 16 binnenkort in een 'kwaliteitspizzeria'. De eigenaar van Spaans restaurant Centra wil terug naar Spanje. Hij is in gesprek met NV Zeedijk.

'Je voelt de veranderingen,' zegt Sacha van der Sterren in zijn café Heffer, dat toegangen heeft in Warmoesstraat, Oudebrugsteeg en Beursstraat, met in de kelder het Baantjer Museumcafé. 'Je hebt zoveel uiteenlopende belangen en iedereen is met z'n eigen dingetje bezig. Maar de straat is schoner, de uitstraling is al sterk verbeterd, het publiek is beter geworden nu de Engelsen steeds meer wegblijven, en ik kijk erg uit naar de Rode Loper op het Damrak straks.'

Raat streek in augustus 2009 op 135 neer met zijn Metropolitan Deli. Hij gaat de winkeliersvereniging nieuw leven geven; zijn persoonlijk assistente wordt vier dagen per week ingezet voor het belang van de straat. Toen hij destijds tegen vrienden en kennissen zei in de Warmoesstraat te beginnen, luidde de reactie: 'Oh, daar kom ik nooit.' Een achterhaalde instelling, aldus Raat. 'We draaien nu als een dolle, mensen fietsen voor ons om.' Hij heeft veel plezier van de luxe shop-in-shops die in De Bijenkorf gekomen zijn. 'Er komen hier meer mensen met meer geld.'

Het plan van de Bijenkorf de laad- en losplaats in de Warmoesstraat om te bouwen tot vierde ingang, wordt dan ook door iedereen met hoge verwachtingen aanschouwd. (Albert de Lange)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden