Plus

Omdopen Stadionplein: Gevoelig eerbetoon aan Cruijff

Bedreigingen, scheldpartijen, bezwaren: het besluit om het Stadionplein om te dopen tot Johan Cruijffplein zorgt voor onrust in de buurt. Er is veel kritiek op de ondoorzichtige besluitvorming.

De naam van het Stadionplein is een eerbetoon aan architect Harry Elte, die hier het eerste voetbalstadion ontwierp Beeld Eva Plevier

Gelukkig wordt er ook nog gelachen in de Stadionbuurt. Bijvoorbeeld om een nepbrief van de gemeente die vorige week werd verspreid met de officiële aankondiging dat het college heeft besloten ook de Jodenbreestraat en het Kleine-Gartmanplantsoen naar Johan Cruijff te vernoemen. En de fontein in de vijver van het Vondelpark zal worden vervangen door een standbeeld van Cruijff.

Maar de ergernis overheerst over het besluit van het stadsbestuur om het Stadionplein om te dopen tot Johan Cruijffplein. Tegenstanders van de omtiteling laten van zich horen, en dat roept weer reacties op van voorstanders van het eerbetoon. Eerder deze week werd de auto van Menno Köhler - initiatiefnemer van een bijna 1500 keer ondertekende petitie om de naam Stadionplein te behouden - voor de deur besmeurd met eierstruif.

Emotionele reacties
De spanningen lopen op, vertelt voorzitter Simon Bornstein namens de wijkraad. "Buurtbewoners die flyers uitdelen op het plein zijn uitgescholden en bedreigd. Het zijn emotionele reacties van mensen die het niet accepteren dat wij actievoeren. Maar wij voeren geen actie tegen Johan Cruijff. De man is een fenomeen en verdient een mooie plek in de stad - maar niet het Stadionplein."

De bezwaren van het actiecomité hebben vooral te maken met de geschiedenis van het gebied. Bornstein: "Het Stadionplein is een merk met eeuwigheidswaarde. Met dank aan architect Harry Elte, die in 1912 het eerste voetbalstadion op deze plek ontwierp. Elte stierf in het concentratiekamp. De Stadionbuurt is na de oorlog naar zijn ontwerp vernoemd. Het is een naam met een emotionele lading."

Je moet zeer zwaarwegende redenen hebben om een historische straatnaam te veranderen, vindt het actiecomité. De argumenten van het stadsbestuur worden te licht bevonden.

Verdeeld
Köhler: "Er wordt verwezen naar de wedstrijd tussen Ajax en Independiente om de wereldbeker in 1972. En dat Cruijff graag naar de Febo kwam voor een broodje halfom." Ook genoemd wordt de aanwezigheid van de Cruyff Foundation in het Olympisch Stadion. Deze organisatie laat weten vooraf geen contact te hebben gehad met de gemeente over de naamsverandering.

Het is uitermate lastig om zicht te krijgen op de besluitvorming. In de officiële aankondiging van 6 maart staat dat het college zich baseert op adviezen van de straatnamencommissie, de directeur Basis Informatie en het dagelijks bestuur van het stadsdeel Zuid.

Geen van de adviezen is openbaar en ze worden ook voor dit artikel niet vrijgegeven. Navraag door deze krant leert dat de straatnamencommissie intern verdeeld was over het voornemen. In Zuid werd het verzoek van het college op 30 januari afgedaan als hamerstuk.

Groot gezichtsverlies
Dat laatste vindt het actiecomité onbegrijpelijk. Het college vraagt niet voor niets advies aan de bestuurscommissie. Als het dagelijks bestuur zijn voelhoorns had uitgestoken in de buurt, had men vooraf kunnen weten dat er geen onverdeeld enthousiasme over het plan was.

"Het was een kleine moeite geweest om een bewonersavond te beleggen," zegt buurtbewoonster Marion Algra. "Nu is het besluit in grote haast doorgedrukt en is er eigenlijk geen weg meer terug zonder groot gezichtsverlies."

Het gebrek aan transparantie maakt dat in de Stadionbuurt druk wordt gespeculeerd over de motieven van het stadsbestuur om het besluit erdoorheen te jassen. Algra vermoedt dat op de achtergrond commerciële redenen een rol spelen. "De horeca in de buurt groeit als kool. Ik kan me voorstellen dat een Johan Cruijffplein meer aantrekkingskracht uitoefent op de buitenlandse toerist dan het Stadionplein. Uit oogpunt van citymarketing is het een verstandige zet."

Rechtszaak
Het actiecomité zegt alles op alles te willen zetten om de ongewenste naamsverandering tegen te houden. De verzamelde handtekeningen tegen het plan zullen binnenkort worden overhandigd aan het stadsbestuur. Individuele buurtbewoners overwegen een rechtszaak aan te spannen tegen de gemeente.

"Mogelijk is sprake van onbehoorlijk bestuur," zegt Simon Bornstein. "Bewoners worden geconfronteerd met een besluit waarbij zij op geen enkele manier betrokken zijn." Bornstein wijst erop dat met ingang van april Plan Zuid, inclusief het Stadionplein, officieel beschermd stadsgezicht is. "Wat mij betreft geldt dat niet alleen voor de straten en gebouwen, maar ook voor de naamgeving. De naam Stadionplein maakt deel uit van dat monumentale karakter."

Volgens de regels

De besluitvorming rond de naams­verandering van het Stadionplein is volgens de regels verlopen, stelt een woordvoerder van de gemeente. Het college kan zo'n besluit zelfstandig nemen. Over verdeeldheid binnen de straatnamencommissie is in de Stopera niets bekend.

"Het college krijgt een advies van de commissie. Of wel of geen discussie voorafgaat aan een advies, krijgt het college niet te horen." Over de weerstand tegen het besluit zegt de woordvoerder dat ook een grote groep mensen vóór naamsverandering is. "Na het overlijden van Cruijff hebben veel mensen opgeroepen een straat of plein naar hem te vernoemen. Aan die wens heeft het college gehoor gegeven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden