OM eist boete na dodelijke ontgroening op vrachtschip

Aan boord van het Nederlandse vrachtschip Achtergracht gaat een feestje gruwelijk mis: een jonge Filipijnse matroos overlijdt bij een Neptunusritueel. Had kapitein Kalev L. voorzichtiger moeten zijn?

Beeld Shutterstock

Te zien zijn de golven van een kalme zee, het stalen, roestkleurige dek van vrachtschip Achtergracht, een groepje komisch uitgedoste zeelui en een vrolijke, tengere Filipijnse man in korte broek en teenslippers.

Deze Andrew Saguran heeft dan reden trots te zijn: hij is voor het eerst per schip de evenaar overgestoken. Hij heeft de bemanning gevraagd filmpjes te maken van het bijzondere moment.

Ritueel
Het oversteken van de evenaar is al honderden jaren een bijzonder moment voor een matroos, waarbij in de scheepvaart een ritueel hoort, het zogenaamde Neptunusritueel.

In de ontgroeningsrite haalt de bemanning grapjes uit met de kersverse zeeman, die bijvoorbeeld onder een net door moet kruipen terwijl hij met water wordt besproeid en vragen over het schip moet beantwoorden. Zijn collega's verkleden zich als de zeegod Neptunus en diens vrouw, met een handdoek om de schouders en dweilen op het hoofd.

Maar op 14 november 2015, als Andrew Saguran het Neptunusritueel midden op de Atlantische Oceaan doorloopt, gaat het helemaal mis.

Forse duik
Als onderdeel van het ritueel maakt de bemanning de geblinddoekte Saguran wijs dat hij vanaf een loopplank in zee moet springen. In werkelijkheid wordt de plank binnenboord gehaald, bovenop de luiken van de vrachtruimte waar het ritueel wordt gehouden. De Estse kapitein Kalev L., die het ritueel begeleidt, staat klaar om Saguran na zijn sprongetje op te vangen.

Maar de Filipijnse matroos denkt kennelijk dat hij écht in zee moet springen en neemt onverwachts een forse duik, langs zijn kapitein. Hij belandt tweeënhalve meter lager op het stalen gangboord. Zijn hoofd raakt de reling. Hij overlijdt kort daarna.

Dood door schuld
Donderdagochtend zei de officier van justitie dat kapitein L. de meest milde vorm van dood door schuld ten laste wordt gelegd: hij zou aanmerkelijk onvoorzichtig hebben gehandeld. De Amsterdamse justitie vervolgt L. omdat de honderddertig meter lange Achtergracht van de Nederlandse rederij Spliethoff destijds onder Nederlandse vlag voer. Inmiddels vaart het met een andere naam onder een Russische vlag.

Kapitein L., op de filmpjes in korte broek en t-shirt maar in de rechtszaal in colbert, zei weinig. Hij verzuchtte stug dat de dood van Saguran hem zwaar viel, nog altijd. Hij is nog steeds kapitein op de grote vaart.

Van opzet op de dood van Saguran was geen sprake, maar volgens justitie heeft L., als kapitein, daar wel schuld aan. De kapitein had moeten bedenken dat de matroos over de rand van het dek zou kunnen springen, maar was hij onvoldoende alert. "Te allen tijde moet de kapitein zorgen voor de veiligheid aan boord van het schip waarover hij het gezag heeft. Hij heeft er niet voldoende voor gezorgd dat een jonge leerling, die bezig was aan zijn eerste zeereis, veilig was."

Boete
Justitie wil dat L. een boete betaalt van 15.000 euro, omdat een werkstraf gezien L.'s beroep niet praktisch is. Eerder legde de tuchtrechter hem al een voorwaardelijke schorsing op.

Volgens L.'s advocaat Thomas Felix is 'met de wetenschap van achteraf' te zien dat het ritueel misging, maar was dat op toen het gebeurde niet zo duidelijk. Hij vroeg de rechtbank zijn cliënt vrij te spreken. Volgens Felix had de kapitein niet kunnen voorzien dat de matroos zo'n verrassende sprong zou maken. "Het had een mooie dag moeten zijn, een vrolijk ritueel. Dat was het, tot het laatste moment, toen het uitliep op een drama."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden