Update

OM begint onderzoek naar volmachten Leefbaar

DEN HAAG - Het Openbaar Ministerie (OM) onderzoekt of er in Rotterdam sprake is van het ronselen van stemmen. Leefbaar Rotterdam heeft kandidaat-raadsleden aangezet tot het werven van volmachten. Dat is in strijd met de Kieswet, stelt de Kiesraad. Daarop staat een celstraf van één maand of een boete van 7600 euro.

Als kandidaat-raadsleden meer volmachten kregen dan de twee die zijn toegestaan, konden ze die via raadslid Ronald Buijt inleveren. Hij had vrijwilligers klaar staan die ze konden overnemen. Had iemand er te weinig - ondanks de tips die Buijt rondmailde - dan kon die zich ook bij hem melden om volmachten te krijgen.

Het OM in Rotterdam gaat de kwestie op eigen initiatief onderzoeken. ''Er is nog geen aangifte gedaan'', stelt persofficier Ernst Pols. ''Maar er zijn hele concrete berichten dat er door één partij en door één raadslid volmachten zijn geworven.'' Hij stelt dat de Kiesraad ook kritiek heeft op de methode van Leefbaar Rotterdam.

Volgens Melle Bakker van de Kiesraad dient een kiezer die niet kan gaan stemmen echter zelf het initiatief te nemen om iemand anders te machtigen. Men mag geen stemkaarten verzamelen zonder naam van de gemachtigde. ''De kiezer moet weten wie er voor hem gaat stemmen.'' Buijt zegt geen kwaad in de zin te hebben gehad. Volgens hun partijjuristen zou er niets mis zijn met de mail. Een kiezer mag voor twee anderen gaan stemmen.

Het OM betwijfelt of de mail van Buijt zo onschuldig is. Om te beslissen of de volmachten op een onfatsoenlijke manier zijn verkregen of dat er strafrechtelijk iets fout is gegaan, zegt persofficier Pols vooral te kijken naar artikel Z 8 uit de Kieswet (zie kader). ''Dat zou in onze ogen een toepasselijk artikel kunnen zijn. Maar de grens tussen campagnevoeren en ronselen is vaag.''
Bij de verkiezingen van vorige week is met name in Rotterdam veel misgegaan. Daarom worden vanaf morgen alle stemmen herteld. Volgens Jan Maat, voorzitter van stembureau 331 in stadsdeel Feijenoord, heeft dat geen zin. Op zijn stembureau, zo zegt hij, werden stembiljetten zelfs gestolen. Nieuwe verkiezingen zijn volgens hem de enige optie.

PvdA en Leefbaar Rotterdam zitten in de uitslagen van de Maasstad zo dicht bij elkaar dat een hertelling wellicht een andere zetelverdeling oplevert. Leefbaar Rotterdam heeft daarom zelf om die hertelling gevraagd. Ook opperden de Leefbaren eerder - voor de volmachtkwestie - al een nieuwe stembusgang.

Anders dan in Rotterdam komt er in Den Haag geen onderzoek naar de vermeende onregelmatigheden bij de gemeenteraadsverkiezingen. De PVV had daarom gevraagd nadat filmpjes op internet verschenen waarbij meer dan één persoon in een hokje stonden om te stemmen.

De partij is te laat, volgens een woordvoerder van de gemeente. ''De uitslag van de verkiezingen is afgelopen vrijdag vastgesteld in een openbare zitting van het centraal stembureau. Daarbij was gelegenheid om bezwaar te maken, ook door de heer Fritsma die hierbij aanwezig was. Dit is niet gebeurd'', aldus de woordvoerder. (GPD)

ARTIKEL Z 8 KIESWET:
Degene die stelselmatig personen aanspreekt of anderszins persoonlijk benadert ten einde hen te bewegen het formulier op hun stempas, bestemd voor het stemmen bij volmacht, te ondertekenen en deze pas af te geven, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van de derde categorie.
Bron: Kieswet

Hennie van Schaik (L) en Marco Pastors (2eL) van Leefbaar Rotterdam vrijdag tijdens het bekendmaken van de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. ANP Beeld
Hennie van Schaik (L) en Marco Pastors (2eL) van Leefbaar Rotterdam vrijdag tijdens het bekendmaken van de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden