Plus

Ollongren: 'Als ik iets voor de stad kan doen, zal ik dat doen'

Kajsa Ollongren (50) begint donderdag als minister en vicepremier in het nieuwe kabinet. Ze verlaat de Amsterdamse politiek. 'De timing is beroerd.'

Kajsa Ollongren Beeld anp

Twee weken geleden hing Alexander Pechtold, partijleider van D66, aan de lijn. Of Kajsa Ollongren, plaatsvervangend burgemeester en wethouder van Amsterdam, tijd had voor een kopje koffie.

Na de uitvaart van burgemeester Eberhard van der Laan troffen ze elkaar in Den Haag. De vraag: wilde Ollongren aantreden in het nieuwe kabinet als vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken?

"Ik vroeg twee dagen bedenktijd, maar kreeg precies één middag," zegt Ollongren, in haar werkkamer in de Stopera, op haar laatste werkdag in Amsterdam.

De vraag kwam niet geheel onverwacht, dus ze had er al over nagedacht en thuis over gesproken. Ze was op zich positief, maar alles hing af van het regeerakkoord en het ministerie. "Binnenlandse Zaken is een mooie portefeuille, die aansluit op wat ik als wethouder heb gedaan. Ik ga mij bezighouden met lokaal bestuur en wonen."

Ollongren, die in Amsterdam blijft wonen, staat donderdag op het bordes. Vrijdag is de eerste ministerraad. Op haar bureau ligt de eerste werkmap klaar, een centimeter of vijf dik.

Waarom heeft u ja gezegd tegen Pechtold?
"Omdat ik dit een goed regeerakkoord vind en een kans voor D66. Bovendien is het een eer om hiervoor gevraagd te worden. Als wethouder vond ik het fantastisch om voor de stad te werken en nu is het erg mooi om dat voor heel het land te doen. De publieke zaak gaat mij aan het hart."

Hebben het overlijden van Eberhard van der Laan en uw rol als plaatsvervangend burgemeester invloed gehad op uw beslissing?
"Ja, die omstandigheden hebben de beslissing veel moeilijker gemaakt. De timing is in dit licht beroerd. Maar ik heb niet met minder overtuiging deze beslissing genomen."

De stad raakt na de burgemeester ook de ­nummer twee op de lijst kwijt.
"Inderdaad en dat is niet ideaal, maar wel een situatie die kan worden opgelost. Ik heb het met Johan Remkes, commissaris van de Koning, ook gehad over een mogelijk waarnemerschap. Het was mooi geweest om dat te doen, maar het is een tijdelijke, wat praktische rol en er zijn voldoende ervaren bestuurders die dit kunnen."

Heeft u het hier nog over gehad met Van der Laan?
"De burgemeester kon altijd goed vooruit­kijken, dus het is in onze gesprekken weleens langsgekomen. Hij heeft het benoemd en gezegd dat beide opties mogelijk waren; een plek in het kabinet en een rol als waarnemend burgemeester. Maar hij heeft mij geen advies gegeven en dat vind ik mooi."

In mei was u nog kritisch over een kabinet met ChristenUnie, die ideologisch ver af staat van D66. U maakte zich zorgen over de kleine meerderheid en over het feit dat het lastig is je ideologisch te onderscheiden in een kabinet van vier partijen. Waarom bent u dan toch in zo'n kabinet gaan zitten?
"Op dat moment wisten we nog niet zeker dat andere varianten uitgesloten waren. Met GroenLinks waren zaken nog niet afgerond en PvdA had alleen nog maar gemompeld dat ze niet wilde onderhandelen. Later bleek dat ChristenUnie inderdaad de enige optie was en hebben partijen bijna vijf maanden onderhandeld. Nu ligt er een goed akkoord, waarin D66 een eigen kleur heeft."

Waren er voor u breekpunten, zaken die wel of niet in het regeerakkoord moesten staan, wilde u meedoen?
"Voor mij was het belangrijk dat geen afbreuk gedaan zou worden aan zaken die goed geregeld zijn, zoals het homohuwelijk, abortus, euthanasie. Dat is niet gebeurd."

Maar dit kabinet gaat ook niet lekker doorpakken met die onderwerpen.
"Je moet tot elkaar komen. Geen van de partijen heeft het gevoel dat afbreuk wordt gedaan aan zijn punten en dat vind ik knap."

Het verhaal gaat al heel lang dat u naar Den Haag zou gaan, maar dat u eerst ervaring moest opdoen in Amsterdam. Was hier inderdaad sprake van carrièreplanning?
"Nee. Ander was ik wel in Den Haag gebleven. (Ollongren was eerder hoogste ambtenaar op het ministerie van de premier, red.) Ik ging van de ambtenarij naar het openbaar bestuur in Amsterdam en dat was nieuw voor mij. Een gewaagde stap ook. Carrièreplanning heeft geen zin in de politiek, niemand wist of D66 in het kabinet zou komen."

In Den Haag krijgt u te maken met partijen die niet in de gemeenteraad zitten: PVV, Denk, Forum voor Democratie. Bent u voldoende geharnast?
"Amsterdam heeft een goedgebekte raad, dus ik heb hier geleerd om mijn beleid te verdedigen. Toen ik in Den Haag werkte, zat de PVV daar al lang, dus ik weet wat er gaat gebeuren en daarover maak ik mij geen enkele zorgen. Ieder nieuw bewindspersoon moet er een keer ­doorheen."

Gaat Amsterdam profiteren van uw plek in het kabinet?
"Ik ken de problematiek in Amsterdam goed en weet dat die anders is dan in andere delen van het land. We hebben als gemeentebestuur soms wat moeite gehad met de landelijke politiek, bijvoorbeeld met de meldplicht voor vakantieverhuur of scooters op de rijbaan. Als ik iets voor de stad kan doen, zal ik dat doen. Als wethouders bij mij willen aankloppen, sta ik daar voor open."

Wat voor stad laat u achter?
"Een bruisende stad, waarin mensen kansen hebben, waar ze ook vandaan komen. Het is ons gelukt mensen sneller aan de slag te krijgen. Tegelijkertijd is de woningmarkt nogal een issue. Als minister ga ik ook over Wonen en ik heb hier gezien dat middeninkomens in de knel zitten, dat gezinnen de stad verlaten."

"Dat is niet goed. Wat drukte betreft hebben we stappen gezet, met een streng hotelbeleid, het verbod op nieuwe toeristenwinkels, maar we zijn er nog niet. Amsterdam is een stad met veerkracht, die zich weet aan te passen aan nieuwe omstandigheden. Maar dat gaat niet vanzelf."

Lees ook de afscheidsbrief van Ollongren: 'Amsterdam is ons allemaal lief'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden