Plus

'Oerlemans leefde om te laten zien wat er elders gebeurt'

In 2012 ging de gelauwerde oorlogsfotograaf Jeroen Oerlemans (46) al door het oog van de naald. Jihadisten in Syrië hielden hem een week gevangen om losgeld te krijgen.

Beeld anp

Toen hij toch weer vrijkwam en thuis in Amsterdam terugkeerde, beloofde hij zijn vrouw nooit meer naar een oorlogsgebied te gaan. Zondag overleed hij in Libië, 46 jaar oud. Neergeschoten door een sluipschutter van IS.

Hij had doodsangsten uitgestaan in Syrië. Bij een poging te ontsnappen was hij door zijn heup geschoten en dagenlang lag hij vastgebonden en met zijn gezicht naar de grond gedraaid. Oerlemans had zelfs zijn kogelvrij vest weggegeven, aan zijn bevrijders van het Vrije Syrische Leger. Het was mooi geweest, vond hij toen.

Maar het bloed kroop waar het niet gaan kon. Hij zocht de brandhaarden in de wereld toch weer op, Het was nou eenmaal zijn werk om beelden vanuit conflictgebieden vast te leggen. "Daarvoor was hij fotograaf geworden, niet om leuke portretjes te maken in het bedrijfsleven," vertelt collega-fotograaf en compagnon Sander Nieuwenhuys.

Zilveren Camera
"Hij was daar heel idealistisch over. Hij had politicologie gestudeerd, maar was daarmee gestopt omdat hij als fotograaf meer kon bereiken." In 2011 won hij een Zilveren Camera met een serie over de opstand in Libië. In 2010 kreeg hij een Zilveren Camera voor een serie over illegale migranten die Griekenland binnentrekken. Zijn foto's werden over de hele wereld gepubliceerd. Oerlemans fotografeerde verder ook in Jemen en Syrië - oorlogsgebieden, telkens weer.

Vandaar ook dat hij zijn specialisme toch weer oppakte. De laatste jaren ging hij al weer terug naar Afghanistan en Libië. "Hij was niet gelukkig met de dingen die hij in Nederland deed. Leuke klusjes, maar dat was niet waar zijn passie lag. Daar werd hij dusdanig ongelukkig van dat hij het toch weer is gaan doen."

Ontvoering
Zijn ontvoering hakte erin, natuurlijk. Hij was met zijn Britse collega-fotograaf John Cantlie in handen gevallen van jihadisten, die eerst dachten dat ze CIA-agenten waren, omdat ze kogelvrij vesten droegen. Toen ze hoorden dat hun gijzelaars journalisten waren, eisten ze losgeld voor hun prooi. "Toen besloten we te vluchten, omdat we niet op YouTube door een Al Qaida-achtig clubje afgemaakt wilden worden", zei Oerlemans later in een terugblik.

Maar ze kwamen niet ver. "De eerste driehonderd meter kwamen we ongezien weg. Daarna zagen ze ons rennen en gierden de kogels ons om de oren. Ik werd neergeschoten en met John weer teruggevoerd naar het kamp."Ze kregen klappen en werden geblinddoekt, tot ze na een week toch nog werden bevrijd.

Oorlogsfotograaf
Zijn vrouw had er destijds na zijn terugkomst in Amsterdam al een hard hoofd dat hij echt zou stoppen als oorlogsfotograaf. "Ik vraag me af hoe hij er over een tijdje over denkt. Ik weet niet wat de ontvoering met hem doet. Hij wist dat dit ontzettend riskant was, maar hij vond dat iemand moest laten zien wat er in Syrië gebeurt." Ze zei toen niet te zullen aandringen op stoppen. "Dat is zijn eigen beslissing."

"Maar hij was niet bang, zoals de meesten zouden zijn na wat hij heeft meegemaakt," weet Nieuwenhuys. "Hij had daar geen last van, functioneerde gewoon. Hij was ook altijd voorzichtig, nooit roekeloos, had ik de indruk."

"Natuurlijk ben ik bang, maar de nieuwsgierigheid wint het van de angst," zei Oerlemans daar zelf over, toen twee jaar terug een selectie van zijn werk werd tentoongesteld. "Hij leefde echt om de wereld te laten zien wat elders gebeurt," zegt Nieuwenhuys.

Jeroen Oerlemans laat een vrouw en drie kinderen na.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden