Update

Obama zet Republikeinen buitenspel in 'jaar van actie'

President Obama wil de Amerikaanse economie het komend jaar een beslissende duw in de goede richting geven. Daartoe wil hij afrekenen met de verdeeldheid tussen Democraten en Republikeinen die zijn functioneren ernstig belemmert. Tijdens de State of the Union, de jaarlijkse 'troonrede' waarin de Amerikaanse president zijn plannen toelicht, zei Obama dat hij zo veel mogelijk op eigen houtje zal handelen als dat noodzakelijk is.

Obama aan het begin van zijn State of the Union. Beeld reuters

In zijn rede (hieronder een aantal hoofdpunten) kondigde Obama geen grote veranderingen aan die de instemming van het tot op het bot verdeelde Congres vereisen. Wel zinspeelde hij op een 'jaar van actie'. Hij wil zich richten op het verhogen van het minimumloon voor ambtenaren, het ondersteunen van mensen die langdurig zonder werk zitten en het verruimen van de mogelijkheden van bij- en omscholingsprogramma's.

Ongelijkheid gegroeid
Daarmee wil de president het deel van de bevolking bijstaan dat zich bedreigd voelt in zijn bestaan sinds de economische crisis in 2008 de kop opstak. Obama benadrukte dat de ongelijkheid in de Amerikaanse samenleving groter is geworden en dat 'de vlucht omhoog tot stilstand is gekomen'.

Sluiting Guantanamo Bay
Obama kondigde ook aan dat 2014 dan eindelijk het jaar moet worden waarin de gevangenis Guantanamo Bay gesloten wordt. 'Terreur moet niet alleen bestreden worden door veiligheidsoperaties en militaire acties, maar ook door trouw te blijven aan onze constitutionele idealen en een voorbeeld te zijn voor de rest van de wereld.'

Dit jaar zou volgens hem het ideale jaar zijn voor de sluiting, samenvallend met de terugtrekking van de laatste Amerikaanse troepen uit Afghanistan. 'Onze missie daar komt dit jaar eindelijk tot een einde.'

Presidentschap onder druk
Obama's presidentschap is het afgelopen jaar sterk onder druk komen te staan. Daaraan is niet alleen de voortdurende tegenstand vanuit Republikeinse hoek debet, maar ook de haperende invoering van Obamacare (de zorgverzekering die voorziet in medische hulp voor de gehele bevolking) en het door klokkenluider Edward Snowden op gang gebrachte afluisterschandaal. Obama kampt met de laagste populariteitscijfers sinds hij vijf jaar geleden aantrad.

Wapenwetten op de agenda
Hoewel Obama vorig jaar plannen voor strengere wapenwetten zag stranden in het verdeelde Congres, blijft hij zich inzetten voor het terugdringen van wapengeweld in de Verenigde Staten. Hij zal daarbij het Congres desnoods omzeilen, zo zei hij tijdens zijn State of the Union.

'Burgerschap betekent opstaan voor de levens die vuurwapens ons dagelijks ontnemen. Ik zal blijven proberen, met of zonder het Congres, te voorkomen dat onschuldige Amerikaanse burgers worden getroffen door tragedies in bioscopen, winkelcentra of scholen', aldus Obama.

80 keer applaus
ABC News becijferde dat Obama's toespraak, die ruim een uur duurde, vannacht 80 keer werd onderbroken door applaus, waarvan het in de helft van de gevallen een staande ovatie betrof. Dat was in zijn regeerperiode sinds 2010 niet meer voorgekomen, aldus de nieuwszender. Hier is de volledige tekst zoals die kort voor het begin van de State of the Union beschikbaar werd gesteld.

 
Hoog tijd om af te rekenen met beleid op de werkvloer dat afkomstig lijkt uit een aflevering van Mad Men.
Barack Obama
President Obama spreekt het Congres toe. Beeld ap
Obama gisteren in het Witte Huis, onderweg naar de Oval Office. Beeld ap
 
De ongelijkheid in de Amerikaanse samenleving is groter geworden. De vlucht omhoog is tot stilstand gekomen.
Barack Obama
De Republikeinse leiders John Boehner en Eric Cantor, die zich de afgelopen jaren ontpopten tot Obama's belangrijkste kwelgeesten. Beeld ap
Hoofdpunten State of the Union 2014
Over de toestand in de Verenigde Staten ’Het laagste werkloosheidspercentage in meer dan vijf jaar. Een opverende woningmarkt. Een industriesector waar het aantal banen voor het eerst sinds de jaren 90 toeneemt. Meer olie die in eigen land wordt geproduceerd dan vanuit de rest van de wereld geïmporteerd - de eerste maal in bijna 20 jaar dat dat gebeurt. Ons tekort: met ruim de helft afgenomen. En voor het eerst in meer dan een decennium: zakenmensen vanuit de hele wereld die zeggen dat China niet langer de beste plek is om te investeren. Amerika wel.’
Over de aanhoudende twist tussen Democraten en Republikeinen ’Een paar jaar lang zijn we hier bezig geweest met een bittere strijd over de omvang van de federale overheid. Een belangrijke discussie - eentje die teruggaat naar onze eigen oorsprong. Maar als deze discussie ons afhoudt van het uitvoeren van de meest elementaire taken van onze democratie en als door onze meningsverschillen de overheid haar deuren moet sluiten of het vertrouwen in de Verenigde Staten ondermijnd raakt, dan doen we het Amerikaanse volk geen recht.’
Over de groeiende inkomensverschillen ’Na vier jaar economische groei zijn de bedrijfsresultaten en de aandelenkoersen hoger dan zelden tevoren en vergaat het de mensen aan de top beter dan ooit. Maar het gemiddelde salaris is nauwelijks gegroeid. Ongelijkheid is toegenomen. De vlucht omhoog is tot stilstand gekomen. (...) Het is onze taak om die trend om te draaien. (...) Sommige [maatregelen] vereisen de instemming van het Congres, en ik werk graag met iedereen. Maar Amerika staat niet stil - en ik ook niet. Dus als ik voor meer Amerikaanse gezinnen de mogelijkheden kan vergroten zonder dat daar wetgeving voor is vereist, dan zal ik dat doen.’
Over energie en duurzaamheid 'We moeten met meer noodzaak handelen (...). We moeten nieuwe grenzen stellen aan de kooldioxidevervuiling van energiecentrales. De verschuiving naar een schonere energiehuishouding gaat niet van de ene dag op de andere en gaat gepaard met moeilijke keuzes. Maar de discussie staat vast. Klimaatverandering is een feit. En als onze kleinkinderen ons straks aankijken en vragen of we er alles aan hebben gedaan om voor hen een veiliger, stabielere wereld achter te laten die is voorzien van nieuwe energiebronnen, dan wil ik dat we kunnen zeggen: ja, we hebben er alles aan gedaan.'
Over vrouwen en werk ’Tegenwoordig maken vrouwen de helft uit van de beroepsbevolking, maar ze verdienen nog steeds maar 77 cent tegenover elke dollar die een man verdient. Dat is verkeerd, en in 2014 zelfs een regelrechte aanfluiting. Een vrouw heeft recht op evenveel geld voor hetzelfde werk. Ze heeft ook recht op het krijgen van kinderen zonder daarvoor haar werk te hoeven opofferen. Een moeder mag een dag vrij krijgen om te zorgen voor een ziek kind of een zieke ouder zonder daardoor gelijk financieel in de problemen te komen - en een vader trouwens ook. Hoog tijd om af te rekenen met beleid op de werkvloer dat afkomstig lijkt uit een aflevering van Mad Men.’
Media bereiden zich in de Statuary Hall voor op hun uitzending van de State of the Union. Beeld reuters
Het Capitool in Washington dinsdag bij het vallen van de avond, kort voordat president Obama de jaarlijkse State of the Union-toespraak houdt. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden