Plus

Nuon over stadsverwarming: 'Dit is hét alternatief'

Gevangen zitten in het web van de stadsverwarming: daarvoor vrezen consumenten en woningcorporaties. En dan tóch meer stadsverwarming in Amsterdam? Nuon verdedigt zich.

Alexander van Ofwegen: 'We moeten per buurt een keuze maken voor stadswarmte of all electric' Beeld Shutterstock

Argwaan alom over stadsverwarming. Woningcorporatie De Key gooide eerder deze maand de knuppel in het hoenderhok. De Keydirecteur Leon Bobbe vreest dat huurders worden uitgeleverd aan energiebedrijf Nuon. Want eenmaal aangesloten op stadsverwarming kan de consument geen kant op. En dat terwijl stadsverwarming nogal eens duurder uitvalt dan aardgas en een cv-ketel.

De kritiek komt op een pikant moment, net nu Nuon hierover met de gemeente en alle overige woningcorporaties in de stad een 'City Deal' heeft gesloten. De afspraak is dat ze samen bekijken welke buurten als eerste worden afgesloten van het aardgas. Nog dit jaar selecteren de corporaties tienduizend woningen, waarvan er 2500 al voor 2020 geen gas meer krijgen.

Daarmee is niet gezegd dat zij daarvoor in de plaats stadsverwarming krijgen. Maar waarom ook eigenlijk niet? Dat is de boodschap van Nuons directeur Warmte Alexander van Ofwegen (45), als hij de criticasters van repliek dient.

De Key vreest dat de corporaties hun huurders uitleveren aan een monopolist. Jullie willen óveral stadsverwarming aanleggen...
"Wij willen níet overal stadswarmte. Met het oog op de toekomst wil de samenleving af van aardgas. Dan is stadswarmte één alternatief, vooral in stedelijke gebieden met dichte bebouwing. Maar Nuon gaat ook warmtepompen verkopen (zie kader). Ook een alternatief voor aardgas, net als warmte-koudeopslag."

Voor Amsterdam zeggen jullie: stadsverwarming moet het worden?
"Stadswarmte is een goedkoop alternatief voor gas en je bespaart direct zo'n 75 procent van de CO2-uitstoot. Je moet het eerlijk vergelijken met andere alternatieven, inclusief de kosten voor de aanleg van alle infrastructuur. Als je kiest voor all electric, elektrische
verwarming met een warmtepomp, moet het elektriciteitsnetwerk worden verzwaard. Verder vergt dat extra isolatie, wat lastig is bij oudere woningen. Als je dat allemaal meetelt, is stadswarmte verreweg het goedkoopste alternatief voor gas in stedelijk gebied."

In de héle stad?
"Daar gaan we de komende jaren met de corporaties en de gemeente naar kijken. We moeten per buurt een keuze maken voor stadswarmte of all electric. We kunnen dit soort infrastructuur niet twee keer aanleggen. Dat is gewoon te duur, ook voor de klant. Als jij en ik naast elkaar wonen en ik heb stadswarmte en jij een verzwaard elektriciteitsnet, geven we als gemeenschap dubbel geld uit."

Ook de corporaties kijken naar de kosten. Zij hebben voor een buurt in Amsterdam-Noord berekend dat ze over een periode van dertig jaar per woning 2500 euro méér kwijt zijn dan met cv-ketels en gas.
"Aardgas heeft enorme voordelen: het is goedkoop, makkelijk, we kennen het allemaal. Nadelen zijn er ook: er komt CO2 bij vrij, het raakt op en in Groningen zorgt de gaswinning voor grote problemen. Daarom willen we ervan af. Vergelijk stadswarmte daarom met warmte-koudeopslag en all electric, niet met gas. Als je naar een buurt kijkt en aardgas is één van de opties voor de toekomst, gebeurt er dus niks."

De warmte op het net komt in Amsterdam-Oost en Almere van elektriciteitscentrales op gas. De argwaan van De Key is dat stadsverwarming voor Nuon dé manier is om fossiele centrales rendabel te houden.
"Integendeel. Wij geven duurzame warmtebronnen voorrang op ons net voor stadswarmte. Dat gaat lijnrecht in tegen het veiligstellen van de centrales. Intussen kijken we voor de toekomst of onze gascentrales in Diemen op waterstof kunnen draaien."

"Met Amsterdam en Almere onderzoeken we geothermie, boringen in de diepe ondergrond, zodat we die warmte bij Diemen in het net kunnen brengen. We gebruiken ook al veel externe bronnen: afvalverbranding van AEB, biovergister Orgaworld in de haven en een nieuwe biomassacentrale. Met voorrang dus, zo verduurzamen we ons net."

Dat is ook jullie manier om het net te openen voor meer concurrentie?
"Alle duurzame warmte is welkom. Zo praten we met wooncomplex Patch 22 over de mogelijkheid dat één van hun met biomassa gestookte ketels warmte levert aan ons net. Je krijgt als klant de keuze tussen verschillende warmtebronnen: een product op basis van restwarmte en een honderd procent groen product, waarvoor je een paar procent meer gaat betalen."

Die concurrentie is welkom, want als consument kan je nu geen kant op.
"Klanten kunnen niet een andere leverancier kiezen, dat klopt. Straks kunnen ze dus wel de warmtebron kiezen die bij hen past. Daarnaast zorgen we dat onze prijzen de laagste zijn van alle warmteleveranciers. Als je niet kunt kiezen én je hebt het beeld dat je geen redelijke prijs betaalt, dan is dat moeilijk te accepteren."

Maar dat klanten niet kunnen uitwijken naar een andere leverancier is toch niet meer van deze tijd?
"Op jouw stroomrekening zitten nu ook de kosten van netwerkbedrijf Liander. Daar kom je ook niet onderuit. Dus als klanten hun warmtebron kunnen kiezen, heb je hetzelfde: een vast tarief voor het netwerk en een gigajouleprijs voor de warmtebron waar jij voor kiest."

Is het net niet beter af in publieke handen?
"Dat kan. Maar vergeleken met de netten voor stroom en gas zijn de warmtenetten klein en het vergt heel specifieke kennis om ze aan te leggen en om klanten te koppelen aan warmtebronnen. Het splitsen van netwerk en leveringsbedrijf maakt het complexer en zou klanten volgens onze berekeningen tweehonderd euro per jaar kosten. Dat is ons bezwaar tegen splitsen."

Als het net in publieke handen komt, dempt dat wellicht de argwaan?
"Waar zit die argwaan dan? Alles is gereguleerd: hoe we moeten omgaan met storingen, de tarieven, onze rendementen. Die zijn niet verbluffend. Maar goed, als het net publiek moet worden, dan wordt het publiek."

Een bewoner van Almere heeft zich met enige moeite laten afsluiten van stadsverwarming omdat hij met elektrische kachels veel goedkoper uit was...
"Voor hem was dat de juiste keuze. Deze meneer gebruikt heel weinig warmte. Maar het zijn weinig klanten die dat doen, een handjevol per jaar. Veel mensen zijn tevreden: gemiddeld krijgen we een 7. Ze zijn blij met het comfort, het is snel warm. Het werkt altijd, het is veilig, duurzaam en als er een probleem is, komt de monteur. Ook wij willen klanten belonen als ze weinig verbruiken. Daar kijken we momenteel naar."

Ook corporaties vrezen het gebrek aan keuzevrijheid. Onterecht?
"Huiseigenaren kunnen altijd opzeggen, in negen werkdagen, kosteloos. Wij hebben er helemaal geen belang bij om klanten een verplichting op te leggen. Als jij bij mij op visite komt en je weet van tevoren dat je alleen zwarte koffie mag drinken, wordt het gesprek sowieso niet gezellig. Met de druk dat iemand moet, brengen we onszelf meteen in een onmogelijke positie. Wij willen dat Amsterdammers een bewuste keuze maken voor stadswarmte. Daarom zeggen we ook bij de City Deal: kijk per buurt wat qua prijs en duurzaamheid optimaal is, zodat we maar één infrastructuur aanleggen. Dus zorg dat iedereen er nu al over nadenkt: wat is bij mij in de buurt de beste oplossing?"

Zie ook: Stadsverwarming niet het goedkoopst voor woning

Alexander van Ofwegen is directeur van Nuon Warmte. Als directeur Productie is hij bovendien verantwoordelijk voor alle Nederlandse elektriciteitscentrales van Nuon, inclusief de Amsterdamse Hemwegcentrale.

Warmtepompen

Nuon gaat dit najaar op grote schaal warmtepompen verkopen. Dat apparaat haalt warmte uit de lucht die de woning via de mechanische ventilatie zou verlaten.

Die warmte wordt vervolgens afgegeven aan de cv-ketel, zodat die dertig tot vijftig procent minder gas verstookt. Daarnaast gaat de cv-ketel langer mee, omdat die minder hard moet werken. Wel zal de elektriciteitsrekening hoger uitvallen.

Eerder kwam concurrent Eneco al met zo'n 'ventilatieluchtwarmtepomp'. Volgens Nuon is het een oplossing die geschikt is voor ongeveer één op de drie huishoudens. Vooralsnog krijgen kopers een subsidie van 1300 euro. Daardoor komt de prijs rond de duizend euro uit, een investering die zich in een jaar of zes terugverdient.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden