Plus

Nu is het tijd voor de Oost/Westlijn

Nu de Noord/Zuidlijn rijdt, is het tijd om serieus werk te gaan maken van die andere langgekoesterde wens: een metroverbinding van Oost naar West.

Beeld anp

Een van de stations ligt er al. Een beetje dan. Want een station is het niet, het is een aanzet. Ruwbouw, wat zoiets betekent als dat er ruimte is uitgespaard voor een toekomstige 'stationsfaciliteit'. Er is beton gestort en er is in de jaren zeventig nagedacht hoe reizigers op Weesperplein zouden kunnen overstappen van de ene metro, de Oostlijn, op die andere die er in de gedachten van toen snel zou moeten komen: de Oost/Westlijn.

Ambitie kan je ze niet ontzeggen, de beleidsbepalers die eind jaren zestig, begin jaren zeventig Amsterdam wilden opstuwen in de vaart der volkeren. Dwars de stad door moesten metro's komen (en snelwegen overigens, tot op de Nieuwmarkt). De treinen moesten grote massa's mensen gemakkelijk, snel en onzichtbaar van hot naar her vervoeren.

Onder het Weesperplein zouden twee lijnen elkaar kruisen, zo was het idee. De logische gevolgtrekking: laten we dan zorgen dat er ter plekke voldoende ruimte is voor een Oost-Westlijn straks.

De eerste metro rijdt al decennia, maar die tweede is ergens anders gekomen en de derde is er in de verste verte nog niet. Vandaag is een feestdag: de Noord/Zuidlijn, met zijn ingewikkelde ontstaansgeschiedenis, is geopend. Met een beetje fantasie kun je zeggen dat de nieuwste metro heeft voorgedrongen.

Geld en angst
Leg ze maar eens naast elkaar, die goeie ouwe Oostlijn en de spiksplinternieuwe Noord/Zuidlijn: ze lopen in het centrumgebied redelijk gelijk op. Natuurlijk: de ene ontsluit vanaf heden het onontgonnen Noord, de andere heeft een belangrijke functie voor Zuidoost, maar revolutionair anders is het niet.

Kijk je daarnaast naar de enorme bouwplannen die Amsterdam heeft aan de oostelijke en westelijke flanken van de stad, dan dringt zich de vraag op waarom de Oost-Westlijn er eigenlijk nog niet ligt.

Het antwoord is ontnuchterend eenvoudig: geld. En angst.

Eerst het geld. Uit berekeningen bleek vorig jaar dat een ruim 19 kilometer lange metrolijn tussen oost en west, en deels onder de randen van de binnenstad, een bedrag van ten minste 7 miljard euro aan bouwkosten eist. Dat is meer dan twee keer zoveel als de 3,1 miljard die we de afgelopen jaren hebben uitgegeven aan de 9,7 kilometer metroverbinding tussen Noord en Zuid.

Het astronomische bedrag zou onoverkomelijk kunnen zijn. Dat laat onverlet dat een Oost/Westlijn naar alle waarschijnlijkheid wél noodzakelijk wordt. Amsterdam groeit en de focus ligt hoe langer hoe meer niet meer exclusief op de binnenstad.

Met het toenemende belang van de flankgebieden, zowel voor wonen als voor werken, zijn metroachtige verbindingen tussen de verschillende gebieden van groot belang: bussen en trams zijn niet zo goed in staat om grote hoeveelheden reizigers gemakkelijk te vervoeren over iets grotere afstanden.

Het kan ook anders, er zijn afgelopen jaar goedkopere varianten bestudeerd. Plus: het tracé van een Oost/Westlijn is nog niet in beton gegoten. Het is voorstelbaar dat het goedkoper is om een nieuwe metrolijn iets verder om de binnenstad heen te leiden.

Traumatische aanleg
Angst, de tweede factor voor het uitblijven van de Oost/Westlijn, komt voort uit de traumatische aanleg van de Noord/Zuidlijn. Stadsbestuurders vonden de aanleg van één metrolijn tegelijk meer dan genoeg en schoven een beslissing voor een nieuw miljardenverslindend project liever voor zich uit.

Het is regelmatig gezegd de afgelopen jaren: de aanleg van een metrolijn kost klauwen met geld, maar levert vervolgens voor vele tientallen jaren profijt op. Bereikbaarheid, snel en betrouwbaar, vormen de bouwstenen voor een groeiende economie. Parijs, om maar eens een grote stad te noemen, legt de komende vijftien jaar 200 kilometer nieuw metrospoor aan.

Nu de Noord/Zuidlijn rijdt, is het moment aangebroken om in actie te komen voor de volgende metro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden