Column

Nu is het nog fijn in ons dorp, maar hoe lang nog?

Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

Ik lees weleens in de krant dat de 'democratie onder druk staat', maar omdat er veel partijen meedoen aan de verkiezingen, zo meent de schrijver, kun je stellen dat de democratie juist meer 'leeft' dan ooit tevoren.

Zo lees ik soms ook dat in Nederland een groot aantal mensen boos is, terwijl we in bijna alle rijtjes die ertoe doen bovenaan staan en we het gelukkigste land ter wereld zouden moeten zijn.

Ik denk meestal dat men dit opschrijft om te zeggen: mensen, zeur toch niet zo. Jullie dienen gelukkig te zijn in ons zeer democratische land en dat zijn jullie niet. Schande!

Men vermoedt een tegenstrijdigheid op het spoor te zijn, terwijl het verband voor de hand ligt; juist omdat je vreest dat de democratie aan het verdwijnen is of impotent raakt, richt je een nieuwe partij op.

GeenPeil wil nóg meer democratie, omdat ze, naar mijn smaak overtuigend, hebben aangetoond dat een democratische beslissing genegeerd kan worden (het Oekraïnereferendum).

VNL positioneert zich voornamelijk als alternatief voor Wilders omdat ze vrezen dat niemand met hem wil regeren, zelfs niet als hij de grootste wordt. Het is hun bezorgdheid over de democratie die ervoor zorgt dat er meer democratie komt. Hetzelfde geldt voor Forum der Democratie, en vermoedelijk ook voor Artikel 1 en Denk.

Natuurlijk weten we wel dat we in een mooi en prettig land leven, maar het is voornamelijk de vrees dat al die heerlijkheden zomaar kunnen verdwijnen die agressie opwekt.

Nu scoren we nog hoog op de lijstjes, maar straks niet meer. Nu hebben we nog de beste gezondheidszorg ter wereld, maar straks is dat voorbij. Nu is het nog fijn in ons dorp, maar hoe lang duurt dat nog?

De boosheid en de angst die men in het land voelt, wordt juist veroorzaakt omdat men achteruitgang ziet en vermoedt. De zogenaamde vooruitgang, als die er al zou zijn, merk je niet op als je vreest te moeten inleveren.

En de oude instituties (zie PvdA) verdedigen hun mensen niet meer.
Onze boosheid en opstandigheid vooraf is mogelijk een cultuurverschijnsel; zo scherpen wij onze moraal. Onze woede is een waarschuwing. We dempen nu al de put omdat we onze kalveren willen behouden. We zijn woedend uit behoudzucht.

Juist als het goed gaat, moet je boos worden - dat besef is pas vooruitgang.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief. Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden