PlusKlapstoel

Ntjam Rosie: 'In Kameroen zong iedereen'

Ntjam Rosie (1983) is zangeres en zingt vooral jazz en soul. Op haar negende emigreerde ze van Kameroen naar Nederland. Zaterdag ging in Rotterdam haar nieuwe theatertournee Breaking Beats van start.

Ntjam Rosie: 'Het was pas in Nederland dat mensen zeiden: wat heb je een mooie stem'Beeld Harmen de Jong

Sonkoe

"Wij woonden in Nkeng, een wijk van het dorp Sonkoe. Een paar huisjes in het bos, meer is het niet. In mijn tijd woonden er zo'n vier, vijf families. Ik woonde bij mijn opa en oma, mijn moeder kwam en ging. Zo gaat dat in Afrika; je wordt opgevoed door de familie."

"Ik was als kind een echte dromer. Ik fantaseerde graag over een toekomst ergens ver weg. Maar ver weg was dan wel in Kameroen. Van Nederland had ik wel ­gehoord. De zus van mijn overgrootmoeder - hoe noem je dat, een oudtante? - woonde half in Nederland, half in Kameroen. En mijn oma was er ook een paar keer geweest."

"De verhalen die ze vertelden, vond ik heel interessant. Dat ze in Nederland vaatwassers hadden bijvoorbeeld. En dat ze er elke dag kip aten! Bij ons was er alleen bij speciale gelegenheden vlees."

MTV

"O ja, ik was in de jaren negentig echt een MTV-kind. In Kameroen was er in ons dorp maar één tv. Er was ook maar één zender. Van de Franse tv namen ze Music With The Stars over, een programma waarin je artiesten als Michael Jackson, Prince en Madonna zag - gewéldig!"

"Toen we eenmaal in Nederland woonden, kreeg ik geen genoeg van MTV, dat toen echt nog Music Television was. De hele dag videoclips, ik wist niet wat me overkwam! Ook heel mooi vond ik MTV Unplugged met George Michael en Nirvana. Maar de allerallerbeste vond ik Sade."

God

"Mijn hemelse vader. In Kameroen was het geloof heel vanzelfsprekend, nooit twijfelde ik aan het bestaan van God. In Nederland ben ik echt gaan nadenken en ook twijfelen over het geloof. Dat kan en mag hier, Nederland is superliberaal. In Kameroen is bijna iedereen christelijk."

"Waar ik nogal mee zat, was hoe het christendom aan mijn voorouders is opgedrongen. Wie niet wilde geloven, werd onthoofd. Echt verschrikkelijk. Ik heb in Nederland heel bewust en in alle vrijheid de keuze voor het christendom gemaakt. Mijn man en ik zijn in Rotterdam lid van de Pinkstergemeente. De Pinksterkerk biedt veel vrijheid. Het is geen geloof van hel en verdoemenis, het gaat er vooral om het delen van Gods liefde."

Stem

"In Kameroen zong iedereen. Het was pas in Nederland dat mensen zeiden: wat heb je een mooie stem, moet je daar niet iets mee doen?' Moeders van vriendinnetjes, weet je wel, een ­leraar op school. Maar het duurde even voor ik zelf ook besefte dat ik er inderdaad iets mee zou kunnen doen."

"Ik ben zuinig op mijn stem, maar ik ben ook weer niet iemand die elke dag toonladders staat te zingen. Als ik aan de bak moet, zoals met de komende tour, zorg ik dat mijn stem echt in conditie is. Dan is het: wat eist mijn agenda van mijn lijf?"

"Veel optreden betekent vooral veel rust nemen, maar ook goed eten en drinken. En dan vraagt mijn repertoire niet eens zo veel van mijn stem. Ik schrijf mijn eigen liedjes en dat zijn vocaal geen acrobatische hoogstandjes. Er zit weleens een hoge uithaal in, maar geen Mariah Carey- of Ariana Grandetoestanden."

Rotterdam

"Ik woon er sinds 2002, eerder woonde ik in Maastricht. Rotterdam is echt mijn stad. Ik heb er mijn opleiding gedaan, later won ik de Music Matters Award en was ik een jaar lang muziekambassadeur van de stad. Rotterdam heeft me als zangeres en zelfstandig ondernemer altijd gesteund."

"En het gaat maar door. Volgende maand neemt de directeur van De Doelen afscheid, bellen ze mij of ik wil komen zingen. En Breaking Beats is mede tot stand gekomen met financiële steun van de stad. Dat soort dingen. Ik voel me gezien en gewaardeerd hier."

Bulu

"De stam waartoe ik behoor, maar ook de taal die ik in Kameroen sprak. Mijn vader is van een andere stam, de Bamileke, maar omdat ik met mijn moeder ben opgegroeid, ben ik een Bulu. Leden van de Bulustam hebben de naam wel van een feestje te houden, een tikkie lui te zijn ook wel."

"Bamileke zijn veel zakelijker. Als je die een euro geeft, maken ze maar vijftig cent op, die andere vijftig cent stoppen ze in een spaarpot. Zakendoen zit ze in het bloed, net als Ni­gerianen of Turken. Ik spreek nauwelijks Bulu meer, alleen met familie. In Rotterdam wonen bijna geen Kameroenezen, in Amsterdam is er een héél kleine gemeenschap."

Conservatorium

"De eerste keer dat ik me er aanmeldde, hier in Rotterdam, werd ik afgewezen. Ze zeiden: kom maar terug als je meer levenservaring hebt. Ik weet nog goed dat ik met mijn moeder en stiefvader naar de open dag ging, ik was 19."

"Toevallig waren mijn opa en oma en mijn overgrootmoeder ook in Nederland en die gingen ook mee. Ze ­keken hun ogen uit, vooral opa, die hier voor het eerst was. Hij vond de roltrappen fantastisch en zei tegen mij: 'Ja, dit is echt iets voor jou.' Dat leek mij ook, maar ze wilden me dus niet. De tweede keer ging het wel goed."

"Wat ik geleerd heb op het conservatorium is professionaliteit en, hoe gek dat misschien ook klinkt, nederigheid. Als je talent heb, loop je als je jong bent soms te hard van stapel. Je moet openstaan voor kritiek. Ze hebben me op het conservatorium ook uitgedaagd."

"Ik zag mezelf als een popzangeres. 'Nee, jij bent meer,' zeiden ze. Jazz leek me niks, op het conservatorium kwam ik erachter dat die muziek me juist heel goed ligt. En waarom iemand zich zou willen verdiepen in wereldmuziek snapte ik eerst ook niet, maar ik ben uiteindelijk afgestudeerd in de richting Latin."

Gordon

"Toen De Wereld Draait Door vroeg of ik een bijdrage wilde leveren aan het Groot Nederlands Songbook moest ik wel even diep nadenken over wat ik dan zou zingen. Nederlandstalig is als zangeres niet echt mijn ding, het bekt gewoon niet zo lekker bij mij."

"Dus ging ik op zoek naar iets dat soulvol en jazzy was, of waar ik in elk geval zo'n draai aan kon geven. Ik kwam uit op Kon Ik Maar Even Bij Je Zijn van Gordon. Een liedje dat een hit was toen ik net in Nederland was. Daar waren mensen verbaasd over. Maar ik vind het echt een mooi nummer. Gordon is ook echt een goede zanger - hij heeft soul."

Surinaams

"Ik word vaak aangezien voor Surinaams of Antilliaans. Dat is voor de meeste mensen hier het kader, hè. Ik zit er niet mee, ik begrijp het wel. Ik zou pas echt gek opkijken als ze zeiden: 'Jij bent zó Kameroenees!' Van Kameroen weet hier bijna niemand iets. Er wonen hier weinig Kameroenezen, Kameroen is nooit in het nieuws en het is ook geen vakantiebestemming als Kenia."

"Het is hartstikke duur om erheen te gaan en ze hebben het er ook niet zo op toeristen - net als in Rotterdam, haha. Of ik me verwant voel met Surinamers? Dat een deel van hen een Afrikaanse achtergrond heeft, schept wel een soort band. Mijn man is ook ­Surinaams."

Vader

"In mijn jeugd was hij de grote afwezige. Ik wist niet wie hij was, ik wist niet eens of hij leefde. Als ik mijn moeder naar hem vroeg, kreeg ik ontwijkende antwoorden. Pas veel later kwam er ik erachter hoe het was gegaan."

"Mijn vader en moeder waren 19 toen ze elkaar leerden kennen. Ze werden verliefd en verloren elkaar daarna uit het oog. Toen mijn moeder erachter kwam dat ze zwanger was, kon ze mijn vader nergens meer vinden."

"Toen we in Nederland woonden, kwam er bericht dat een tante hem had gevonden. Ik heb mijn vader ontmoet en kreeg zijn kant van het verhaal te horen. Hij had nooit geweten dat hij mijn moeder zwanger had gemaakt; vlak daarna was hij met een vriend naar Gabon gegaan, omdat daar werk was."

"Het was heel raar om hem na al die jaren te ontmoeten, maar het heeft me wel rust gebracht. Als kind praatte ik tegen de maan alsof mijn vader daarin ergens zat verstopt, nu zat hij opeens tegenover me. Vroeger was ik wel boos op hem, maar hij kan er ook niets aan doen dat het zo is gelopen."

Nederland

"Mijn thuis. Dit is het land waar ik mezelf kan zijn. In Kameroen ben ik opgegroeid, maar hier heb ik mezelf leren kennen en ontplooid. Ik zou nergens anders willen wonen. Maar er is ook dat racismeding. Daar heb ik zelf niet veel mee te maken, maar het bestaat wel."

"Ik ben zangeres. Ik kan overal optreden, krijg publiciteit; het lijkt soms wel of het vanzelf gaat. Maar stel dat ik dat zangtalent niet had. Dan zou ik moeten solliciteren en liep ik tegen dezelfde vooroordelen op als Surinaamse en Antilliaanse vrouwen van mijn leeftijd: nou, het zal wel weer zo'n ongehuwde moeder zijn."

"Zo heel af en toe loop ik er in de muziekwereld ook tegenaan. Mensen van wie ik het helemaal niet zou verwachten, vinden het dan toch nodig me op mijn nummer te zetten. Zo van: jij mag dan denken ook een Nederlander te zijn, maar... Ik ben daar altijd heel verbaasd over. Echt, je maakt je druk om zoiets banaals als ­iemands huidskleur!?"

Ralph van Raat

"De pianist? Ik houd wel van klassiek, van Debussy vooral, maar heb er weinig verstand van. Op Radio 4 hoor ik weleens iets waarvan ik denk: wauw, wat jammer toch dat ik hier niet meer van weet. Het staat echt op mijn bucketlist me er in te verdiepen. Wat ik aan klassieke muziek ken, heb ik vooral op het conservato­rium leren kennen. Van bepaalde vormen van jazz, muziek van Miles Davis bijvoorbeeld, is de stap naar Debussy snel gemaakt natuurlijk. Het heeft eenzelfde vloeibaarheid."

Ntjam Rosie: Breaking Beats, zaterdagavond, Lantaren Venster, Rotterdam (première). 19/12: Cultuurcentrum Griffioen, Amstelveen. 5/2: De Kleine Komedie, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden