Noxit begon als grap maar krijgt een lange adem

Uit onvrede met het nieuw bestuurlijk stelsel gaan in Noord stemmen op van het stadsdeel een zelfstandige gemeente te maken. Is zo'n noxit een haalbare kaart?

Noorderling Niesco Dubbelboer pleit voor meer directe democratie en tegenmacht Beeld anp
Noorderling Niesco Dubbelboer pleit voor meer directe democratie en tegenmachtBeeld anp

In Noord, aan de andere kant van het water, kraait het oproer. Dat wil zeggen: een kleine groep Noorderlingen dreigde dit weekeinde in deze krant met een afscheiding van Amsterdam.

De strekking van het betoog: als het stadsbestuur vasthoudt aan de huidige plannen voor een nieuw bestuurlijk stelsel in 2018, kan Noord misschien beter een zelfstandige gemeente worden.

De aangekondigde noxit is een grap, zegt Niesco Dubbelboer, maar wel een grap met een serieuze ondertoon.

"Wij zijn oprecht verontrust en boos over het voornemen van het stadsbestuur om alle macht naar zich toe te halen. Zoals de brexit voortkomt uit de wens om de zeggenschap weer in eigen handen te krijgen, willen wij dat Noord invloed houdt op de besluiten die over het stadsdeel worden genomen."

Chagrijn om tegenmacht
Met de plannen die nu op tafel liggen, gaat dat niet lukken volgens de opstandelingen.

Dubbelboer, een van de oprichters van de beweging Meer Democratie, vindt de plannen haaks staan op de trend om zeggenschap op allerlei terreinen juist uit handen te geven.

"Het is een partijpolitieke afweging om het op deze manier te doen. Over de gevolgen voor de democratie is nauwelijks nagedacht. Democratie gaat over het organiseren van macht en, minstens zo belangrijk, tegenmacht."

Noord is niet het eerste stadsdeel dat dreigt met afscheiding.

In de tijd van stadsdeelvoorzitter Elvira Sweet heeft Zuidoost ook wel gehint op een zelfstandige gemeente. Ook dat was ingegeven door chagrijn over de stiefmoederlijke behandeling door de stad.

In de jaren negentig, toen de vorming van stadsprovincies hoog op de politieke agenda stond, was sprake van het opdelen van Amsterdam in dertien gemeenten.

Nieuwe gemeenten
Zo'n splitsing is er nooit van gekomen, maar dat wil niet zeggen dat de gedachte van een opdeling volstrekt idioot is, zegt bestuurskundige Jan Schrijver.

"Grote steden als Londen en Brussel bestaan uit losse gemeenten. Er is een overkoepelend bestuur voor alle zaken die het geheel aangaan, de rest mogen de gemeenten helemaal zelf uitzoeken. En er is niemand die daar over klaagt."

Amsterdam kan dat voorbeeld volgen, zegt Schrijver. "Het viel mij tijdens de behandeling van het nieuw bestuurlijk stelsel op dat met uitzondering van de VVD alle partijen het leken te betreuren dat de oude stadsdelen waren opgedoekt. Dat was de schuld van de nieuwe Gemeentewet. Als je dat vindt, is er een heel simpele oplossing: maak nieuwe gemeenten van de stadsdelen en klaar is Kees."

Voor dat laatste is natuurlijk nog wel de medewerking van de Stopera nodig, en de instemming van de Eerste en de Tweede Kamer. "Simpel is het ook helemaal niet," geeft Schrijver toe.

"Maar ze moeten in Noord eerst maar eens beginnen met flink op de deur te beuken met de juiste argumenten. En dan maar zien of er draagvlak voor te vinden is."

Dubbelboer laat weten geen grote haast te hebben: "We zullen de komende jaren aankijken hoe het nieuwe stelsel in de praktijk uitpakt, en daarnaar handelen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden