Plus Blikvangers

Noordbeeld is een band die geen band mag heten

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Vandaag: Noordbeeld.

Noordbeeld: de band die geen band mag heten. Beeld Tammy van Nerum

Op de Meeuwenlaan, tegenover Pand Noord, staat een enorme autoband. Het lijkt alsof het gevaarte een drie-eenheid vormt met het witte, op de stoep geparkeerde Volkswagenbusje en de schreeuwerige reclamedisplay van Master Car Rent, een autoverhuurbedrijf aan de Meeuwenlaan.

Maar schijn bedriegt; het is een kunstwerk. Gemaakt van brons, niet van rubber. Het is vastgeklonken aan de straat, dus kan niet worden weggerold.

Honderurinoir
Noordbeeld, zoals de sculptuur heet, is in 2006 tegenover Pand Noord geplaatst op initiatief van de Amsterdamse kunstenaar/beeldhouwer Ellert Haitjema. Nog geen tien minuten na plaatsing - Haitjema was ter plekke om een foto te maken - deed het ding al dienst als hondenurinoir.

Een week later was het beeld al bijna uit het trottoir getrokken. Een poging tot diefstal, was het vermoeden; koper bracht geld op.

De gemeente gaf Haitjema destijds een contract van vijf jaar, maar het ronde kunstwerk met een gat in het midden staat er nog steeds. De kunstenaar spreekt zelf overigens liever van een ring dan van een band.

Het gaat hem om de gelaagde oppervlaktestructuur; om de toevallige 'ontmoeting' van vormen die ogenschijnlijk niets met elkaar van doen hebben. "Het gaat om de poëtische willekeur die tot onze verbeelding spreekt en ons daarmee, al is het voor een ogenblik, bevrijdt van de dictatuur van het overmatig geplande," aldus Ellert Haitjema.

Filmische reliëfs
De band die geen band mag heten is van onder tot boven bedekt met lapjes, alsof ie honderd keer is geplakt. Het profiel blijkt bij nadere inspectie te bestaan uit opvallende vormen.

Noordbeeld

Sinds 2006
Kunstenaar Ellert Haitjema
Waar Meeuwenlaan 98-100

Het zijn 'filmische reliëfs': een damesschoen, een borst, een vlinderdasje, een hand en een vuist, een voetafdruk en een kluif. "Dat was eerst een fallus," aldus Haitjema. "Je moet mensen verleiden naar iets te kijken, dan ontwaakt hun belangstelling."

Haitjema, die in 2010 opviel door zijn fijne foto­boek Haphazard, waarvoor hij wereldwijd 'alledaagse creativiteit en vindingrijkheid op onverwachte plaatsen en in ondergewaardeerde situaties' fotografeerde, wil geen lineair verhaal vertellen met de filmische reliëfs.

"Voor de een dienen de beeldfragmenten als ingrediënten voor een zich in gedachten ontrollende scène, voor een ander kan een enkel beeldfragment of de associatie ermee op zichzelf blijven staan."

Maar de filmische beeldtaal is natuurlijk geen toeval; het is een verwijzing naar Pand Noord, waar sinds jaar en dag een aantal aan film en televisie gelieerde bedrijven is gevestigd.

Dit zijn alle verhalen achter (on)opvallende kunst in de stad.

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden