PlusPS

Nooit meer je band plakken: stad ziet blauw van de Swapfietsen

Er rijden er al 7500 door Amsterdam: leasefietsen met een blauwe voorband. De Swapfiets kost 15 euro per maand; als ie kapot is, krijg je een vervanger.

Laurien Haanschoten (19): 'Ik heb mijn Swapfiets echt net ­opgehaald, maar voor de 100 meter die ik nu heb ­gefietst,­ ­bevalt het super.'Beeld Tammy van Nerum

Je koopt er vooral het gedoe mee af. Wie Swapfietst, heeft geen fiets, die gebruikt er een. Als er een straatje zou zijn waar Spotify en Netflix zitten, dan zit Swapfiets net dat ene straatje verder.

Want zoals Swapfietsdirecteur Steven ­Uitentuis (33) het zegt: "Wij zijn helemaal geen fietsen­bedrijf, wij zijn een servicebedrijf."

Want wie plakt nog zijn band? Wie spant de ketting aan, vervangt een trapper met een haperend crankstel? Defecte fietsen worden afgeleverd bij fietsenmakers, die er in ­Amsterdam Fietsstad hun handen vol aan hebben.

Swappen
Maar als zelfs die trippel naar de fietsenmaker je te veel is, kun je nu kiezen voor een soort leaseconstructie. En waarom ook niet? Boodschappen worden ­bezorgd, muziek en series ­on demand geleverd, dus waarom zou je jezelf die hassle met je kapotte fiets dan niet besparen?

En dus ziet Amsterdam blauw van de Swapfietsen. En rijden er door de stad de godganse dag witte autootjes met op het dak fietsen met blauwe banden. Die vormen de kernactiviteit van het bedrijf: het swappen.

Stukke exemplaren gaan mee naar de werkplaats, een vervangende fiets wordt achtergelaten. Het gaat niet à la minute, maar het scheelt niet veel. En daarbij: veel fietsenmakers staan niet te trappelen om een lekke band nog dezelfde dag te plakken.

Het gaat inderdaad goed met het bedrijf, zegt Uitentuis: er rijden inmiddels 7500 Swapfietsen door de stad, afgelopen weekend werd landelijk de 40.000-grens geslecht. Wat begon als een beetje de leaseauto voor studenten, wordt hoe langer hoe meer ook iets voor de rangen der werkenden, zegt hij.

"Ik schat in dat ongeveer de helft van onze klanten studeert, de andere helft zijn mensen die behoefte hebben aan een praktische vorm van vervoer, maar met een hoog serviceniveau."

Mede om die reden wordt binnenkort de 'luxeversie' van de Swapfiets geïntroduceerd. "Nu heb je voor 15 euro per maand een opoefiets met een terugtraprem, maar er is een doelgroep die iets meer comfort wenst. We komen daarom met fietsen met handremmen en zeven versnellingen voor 19 euro per maand. Ik verwacht dat werkende mensen daarvoor in aanmerking zouden willen komen."

Kaart van Europa
Goed, het is een servicebedrijf dus. Maar verwacht op het hoofdkantoor van Swapfiets aan de Amstel geen mannen met vieze klauwen. Hier zitten ze in T-shirtjes achter computerschermen. Denken ze in staande vergaderingen na over marketingstrategieën en een nog soepelere logistiek.

Jonge mensen die eager uit hun ogen kijken en allemaal doordrongen zijn van de noodzaak tot groei, groei, groei! Alles bij Swapfiets ademt start-up.

In het kantoor hangt een kaart van Europa. Niet van ­Amsterdam dus, niet van Nederland: van Europa. Tientallen pinnetjes geven aan waar Swapfiets al actief. De studentensteden met name, ook in België. En Duitsland is een groeigebied, zegt Uitentuis.

Maar het bedrijf kijkt véél verder: alle landen tot aan zo'n beetje de randen van de voormalige Sovjet-Unie zijn door de computer gejaagd. Een algoritme bepaalt dan aan de hand van een hele rits factoren of het zinvol is het concept naar die stad te exporteren. "De aanwezigheid van fietspaden, aantallen fietsenwinkels, zelfs hoogteverschillen, het wordt er allemaal in meegenomen."

Het begon allemaal in de tweede helft van 2015 in Delft. Kijkend vanuit de universiteitsgebouwen viel de bedenkers op dat al die studenten zich bedienden van oude barrels.

Dan kan beter, dachten zij. "Als werkenden een leaseauto van 25.000 euro hebben, waarom kunnen studenten dan niet gebruikmaken van zoiets als een abonneefiets?"

Er werden 40 fietsen aangeschaft die de early adaptors ter beschikking kregen voor een bedrag van 10 euro per maand. Na enkele weken waren alle exemplaren weggezet en leverde een rondje langs familie en bevriende bedrijven genoeg geld op voor een tweede lading van 100 fietsen.

Vanaf dat moment was het duidelijk dat er iets aan de hand was. "Er is toen pas echt serieus nagedacht over hoe Swapfiets op een goeie manier in de markt kon worden ­gezet. Hoe zet je een bedrijf op? Hoe voorkom je dat je straks 40 verschillende types fietsen hebt, die allemaal net een andere naaf hebben?"

"En we moesten een goed computersysteem hebben. Acht maanden lang is er onderzocht en gesproken, we zijn langs investeerders geweest, die lang niet allemaal enthousiast waren. Maar uiteindelijk vonden we kapitaal en nu staat de boel op de rails."

Chinese flutfietsen
Uitentuis zet zich af tegen de deelfietsconcepten die afgelopen jaar hun begerige oog lieten vallen op Amsterdam en de stad overspoelden met fietsen van nogal inferieure kwaliteit.

"Al die Chinese flutfietsen die je ineens overal zag. Waardeloze kwaliteit is dat. Wij kopen in bij Union en het is vooral de bedoeling dat ze lang meegaan. Hoe minder vervangende fietsen wij moeten leveren, hoe beter. Dat is zowel in het belang van de klant als in ons belang."

Hij zegt dat het gros van de gebruikers keurig met de fiets omgaat. "Ik schat in dat we gemiddeld één tot twee keer per jaar langskomen als er problemen zijn."

De service zit in het pakket. "Wij hopen dat mensen ­onze fiets gebruiken alsof het hun eigen exemplaar is. Als er iets is, knappen wij het op. Maar wanneer we het gevoel hebben dat er echt is gegooid en gesmeten, worden er ­natuurlijk vragen gesteld. Je moet wel kunnen uitleggen waarom je trapper eraf ligt."

Quintin van der Spek: 'Als ik vergeet waar ik hem heb neergezet, ben ik dus aan het rammelen aan andere zwarte Swapfietsen met blauwe banden.'Beeld Tammy van Nerum

Quintin van der Spek (32), festivalprogrammeur

"Dit is voor mij de uitvinding van het jaar: ik ben er echt heel blij mee. Er is nog niks gebeurd, terwijl ik er best wel baldadig mee omga. Tot nu toe is er nog niks kapot gegaan. Het is ook een fijne fiets, veel beter dan mijn vorige."

"Het enige nadeel is dat ik nog weleens chaotisch ben, en deze fiets zie je veel in Amsterdam. Als ik dan vergeet waar ik hem heb neergezet, ben ik dus aan het rammelen aan andere zwarte Swapfietsen met blauwe banden - en dat is een beetje raar."
Jasmin Hoek

Laurien Haanschoten: 'Sinds augustus is mijn fiets zes keer gestolen. Nu betaal ik liever extra geld per maand.'Beeld Tammy van Nerum

Laurien Haanschoten (19), student media en cultuur

"Sinds augustus is mijn fiets zes keer gestolen. Nu betaal ik liever extra geld per maand; dan heb ik een fiets en komen ze helpen als er iets is. Als ik de sleutel nog heb en hij wordt ­gestolen, betaal ik 40 euro, maar dat is minder dan de prijs van een nieuwe fiets."

"Ik heb mijn Swapfiets echt net ­opgehaald, maar voor de 100 meter die ik nu heb ­gefietst,­ ­bevalt het super. Het enige nadeel is dat ik ontzettend lang moest wachten. Ik heb echt drie of vier keer moeten mailen en elke keer stond er dat hij er binnen vijf werkdagen zou zijn, maar toen duurde het twee maanden. Dat heeft me veel geld aan reizen met het ov gekost."
(JH)

Romi Aksan: 'Ik had mijn eerste Swapfiets twee weken en toen werd hij gestolen.'Beeld Tammy van Nerum

Romi Aksan (26), user experience designer

"Ik had mijn eerste Swapfiets twee weken en toen werd hij gestolen. Ik heb het aangifte doen bij Swapfiets een maand uitgesteld. Sinds gisteren heb ik een nieuwe: een rode. Ik hoop dat die minder snel wordt gestolen dan de zwarte. Waarschijnlijk ga ik wel een extra slot nemen, want het is heel dun allemaal en niet echt stevig."

"Nadat ik mijn fiets gisteren had opgehaald, heb ik direct geïnvesteerd in een abonnement op de bewaakte stalling. Voor de korte ­afstanden is het een fijne en degelijke fiets. De bagagedrager voorop vind ik leuk en handig om je tas op te zetten."
(JH)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden