Plus

Nog altijd schrijnend tekort aan beschermingsmiddelen voor zorgpersoneel

In de wijkverpleging, verpleeghuizen en ggz geeft bijna 60 procent van de medewerkers aan dat er te weinig mondmaskers, schorten, brillen en handschoenen zijn.Beeld ANP

De helft van de zorgmedewerkers zegt dat er nog steeds een groot tekort aan beschermingsmaterialen is, hoewel minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid stelt dat er inmiddels genoeg ­mondkapjes in Nederland zijn.

In de wijkverpleging, verpleeghuizen en ggz geeft bijna 60 procent van de medewerkers aan dat er te weinig mondmaskers, schorten, brillen en handschoenen zijn.

Beroepsvereniging V&VN heeft onder ruim 10.000 verpleegkundigen en verzorgenden een enquête gehouden over de werkomstandig­heden. De helft van de respondenten zegt dat er op hun werkplek onvoldoende beschermende middelen zijn. In de wijkverpleging, verpleeghuizen en ggz geeft bijna 60 procent van de medewerkers aan dat er te weinig mondmaskers, schorten, brillen en handschoenen zijn – ruim twee keer zo veel als in ziekenhuizen.

Begin april beloofde minister Hugo de Jonge, na flinke kritiek, beterschap. Inmiddels zijn er volgens hem voldoende mondkapjes beschikbaar. Maar, erkent hij, er zijn nog altijd te weinig jassen en schorten. Daar wordt aan gewerkt.

Beroepsvereniging V&VN ziet echter weinig verbetering. “Het is schrijnend dat we na twee maanden nog steeds in deze situatie zitten,” zegt voorzitter Gerton Heyne. “De minister maakt zijn belofte niet overal waar.”

Ruim een op de drie ervaart druk om zonder beschermingsmiddelen zorg te verlenen. Die druk komt ook van leidinggevenden, zegt een op de vijf. “Dat is verwerpelijk,” zegt Heyne. “Een werkgever die dwang toepast, hoort niet thuis in de zorg.”

‘Zeuren’ om een test

Een op de vier wil collega’s en patiënten niet laten zitten. Zo ook een wijkverpleegkundige uit Flevoland, die doorwerkte nadat ze coronasymptomen had gekregen als keelpijn, hoesten en benauwdheid. “Ik wist dat het lastig zou worden mij te vervangen, dus heb ik doorgewerkt.”

Hetzelfde deed Eva, verzorgende in een Gelders verpleeghuis. “We hebben te weinig mensen. Ik ging door, maar moest zeuren om een test. Die kreeg ik pas toen ik verhoging had.” Ze bleek niet besmet. Toch voelt ze zich niet veilig.

De beperkte voorraad beschermingsmiddelen wordt door haar werkgever achter slot en grendel bewaard en alleen gegeven wanneer de medewerker erom vraagt. “Ik wil helemaal niet bezig zijn met de vraag of ik wel recht heb op een extra mondkapje of handschoenen. En ’s nachts werkt dit systeem niet. We krijgen drie mondkapjes. Als die op zijn, kun je niet zomaar nieuwe pakken. Zo zat mijn collega op de corona-­afdeling laatst zonder mondmasker. Ik heb overal moeten zoeken om er één te vinden.”

Knuffel

V&VN vindt het ‘beschamend’ dat de verpleeg­huizen en wijkverpleging zo lang achteraan in de rij stonden bij de verdeling van beschermende middelen. Dat is later bijgesteld. “Maar een nieuw verdeelmodel leidt nog niet tot voldoende beschermingsmiddelen,” zegt Heyne.

De beroepsvereniging wil dat de richtlijnen van het RIVM worden aangescherpt. Volgens het RIVM heeft personeel in verpleeghuizen, de ggz en wijkverpleging geen mondkapje nodig zolang de 1,5 meter afstand bewaakt wordt, zelfs bij bewezen coronapatiënten. Dit geldt ook voor het snel iets aangeven aan een patiënt of iemand te hulp schieten, staat in de richtlijn.

In de enquête van V&VN zegt ruim driekwart dat de richtlijnen niet of nauwelijks aansluiten op de praktijk buiten de ziekenhuizen. Daar hebben medewerkers vaak te maken met cliënten die gedragsproblemen hebben, plotseling agressief kunnen worden of juist behoefte hebben aan een knuffel.

Zeker negen mensen die in de zorg werkten zijn volgens het RIVM aan het coronavirus overleden. Zeker zes van hen hadden al gezondheidsklachten. Bij 13.884 zorgmedewerkers is het coronavirus vastgesteld, 458 mensen zijn opgenomen in ziekenhuizen. Waar ze het virus hebben opgelopen, is niet bekend.

‘Op papier zijn er genoeg mondkapjes’
De inkoop en distributie van beschermingsmiddelen voor coronazorg (zoals mondmaskers) is pas ruim een maand landelijk geregeld. Daarvoor deden zorginstellingen zelf inkopen bij distributeurs, maar die kunnen allang niet meer voldoende leveren.

Het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) ging 23 maart van start, toen corona al flink woedde in Nederland. Het doel van de club, die werkt vanuit het ministerie van Volksgezondheid, is zo snel mogelijk voldoende veilige persoonlijke beschermingsmiddelen regelen. Het motto luidt toepasselijk: “Blijf kopen!”

Geen overbodige luxe, want de vraag naar mondmaskers voor behandelingen met een hoog risico (zoals het verzorgen van coronapatiënten) is momenteel 61 keer groter dan normaal. En andere landen ervaren dezelfde explosief gestegen behoefte, dus is iedereen op jacht naar extra voorraden. Het gevolg: woekerprijzen van wel 10 euro per kapje en ladingen die van elkaar worden afgepakt.

Een ander probleem: veel van de aangeboden beschermingsmiddelen - er kwamen op het hoogtepunt vier mailtjes per minuut binnen met aanbiedingen - deugen niet. Zo had Thierry Baudet wel een adresje, maar daar is nog niks uitgekomen. En er zijn op internet valse certificaten in omloop die ten onrechte verklaren dat een mondkapje veilig is. Het kaf moet dus van het koren worden gescheiden, dat vereist veel werk.

Sinds een paar weken is er een nieuw verdeelsysteem van beschermingsmiddelen. Bij het verspreiden van bijvoorbeeld mondmaskers wordt nu rekening gehouden met het besmettingsrisico bij zorghandelingen. Daardoor komen er al meer middelen dan eerst terecht bij de langdurige zorg.

Zijn de tekorten nu opgelost? Volgens het LCH zijn er momenteel op papier genoeg mondkapjes beschikbaar voor zorgmedewerkers. Maar de juiste middelen op de juiste plekken krijgen, blijft nog een probleem. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden