Nobelprijs Scheikunde naar Israëliër Shechtman voor ontdekking quasi-kristallen

De Nobelprijs voor de Scheikunde wordt dit jaar uitgereikt aan de Israëliër Daniel Shechtman. Hij krijgt de onderscheiding omdat hij de zogeheten quasi-kristallen heeft ontdekt.

Leden van de Zweedse Academie voor Wetenschappen presenteren Daniel Shechtman als de winnaar van de Nobelprijs voor de Scheikunde.Beeld afp

Dat heeft de Zweedse Academie voor Wetenschappen vandaag bekendgemaakt. Shechtman krijgt een bedrag van ongeveer 1,1 miljoen euro, een medaille en een oorkonde.

Quasi-kristallen zijn zeer bijzonder, omdat de atomen zijn gerangschikt in een patroon dat zich nooit kan herhalen. Het Nobelcomité vergelijkt het met de mozaïeken in het Alhambra in Spanje. '

Controversieel
'Shechtmans ontdekking was zo controversieel, dat hij werd gedwongen zijn onderzoeksgroep te verlaten. Maar zijn strijd heeft er uiteindelijk toe geleid dat wetenschappers werden gedwongen hun visie op de aard van materie te herzien', aldus het Nobelcomité.

Tweevoudig Nobelprijswinnaar Linus Pauling was een van de onderzoekers die de vinding van Shechtman nooit hebben geaccepteerd. 'Hij verklaarde 'Danny Shechtman kraamt onzin uit. Er bestaat niet zoiets als quasi-kristallen, alleen quasi-wetenschappers', aldus Shechtman. In 1987 slaagden bevriende wetenschappers uit Japan en Frankrijk erin de vondst van Shechtman te verifieren.

Scheermesjes en naalden
Een Zweeds bedrijf vond quasi-kristallen in een zeer duurzaam type staal. Het wordt inmiddels gebruikt in onder meer scheermesjes en dunne naalden speciaal voor oogoperaties. In 2009 werden ze voor het eerst in de natuur ontdekt.

Shechtman deed zijn ontdekking toen hij op 8 april 1982 een stuk kristal wilde onderzoeken. 'In zijn elektronenmicroscoop zag hij iets dat in strijd was met de wetten van de natuur', aldus het Nobelcomité.

'Het is een fantastisch gevoel', zei Shechtman nadat hij had gehoord dat hij de Nobelprijs gewonnen had. Shechtman is op dit moment hoogleraar aan het Israëlische Instituut voor Technologie in Haifa. Tevens is hij verbonden aan de Amerikaanse Iowa State University.

Complexe verbindingen van atomen
De Nobelprijs voor de Scheikunde werd vorig jaar toegekend aan de Amerikaan Richard Heck en de Japanners Ei-ichi Negishi en Akira Suzuki. Zij kregen de prijs omdat ze complexe verbindingen van atomen hadden gemaakt. Die worden tegenwoordig gebruikt bij de productie van onder meer synthetische geneesmiddelen en plastic.

Nederland won de Nobelprijs voor de Scheikunde in 1901, 1936 en 1995.

Model van een quasi-kristal.
Daniel ShechtmanBeeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden