Plus

'Nieuwe regels nodig voor festivals in de natuur'

De groei van het aantal festivals in de natuur maakt nieuwe regelgeving noodzakelijk, zeggen ecologen, natuurbeschermers én organisatoren.

Patrick Meershoek
Bezoekers van het Lente Kabinet in Het Twiske: de parken en groengebieden in en rond Amsterdam worden steeds populairder als festivallocatie. Beeld De Fotomeisjes
Bezoekers van het Lente Kabinet in Het Twiske: de parken en groengebieden in en rond Amsterdam worden steeds populairder als festivallocatie.Beeld De Fotomeisjes

Open Air in het Gaasperpark, Buiten Westen aan de Oudekerkerplas, Mystic Garden aan de Sloterplas, Appelsap in het Flevopark, Welcome to the Future in Het Twiske: de parken en groengebieden in en rond Amsterdam worden steeds populairder als festivallocatie. Geen wonder, want dansend op het gras aan het water is Ibiza stukken dichterbij dan op, pak hem beet, het parkeerterrein van winkelcentrum Boven 't IJ.

Het groeiend aantal festivals in de parken en groengebieden zorgt ook voor gemor. Bij omwonenden die de drukte en het lawaai zien als een verstoring van hun rust, maar ook bij natuurbeschermers in de stad die vrezen voor de gevolgen van de festivals voor de soms bijzondere planten en dieren. Welk gewicht krijgt een broedende lepelaar in de afweging met de economische en recreatieve belangen?

Veel, zegt Sjoerd Wynia van Air Events, organisator van onder meer Open Air en Buiten Westen. "Om Open Air aan de Gaasperplas te kunnen organiseren, hebben we grondig ecologisch onderzoek laten uitvoeren. Dat heeft tot allerlei aanpassingen geleid: geen geluid na zonsondergang, afschermen van nesten. We hebben een toiletgroep verplaatst omdat vijftig meter verderop een uil was gezien."

Herrie
Deze 'natuurtoets' is verplicht voor organisatoren van grote evenementen zodra hun activiteiten op gespannen voet lijken te komen staan met de Flora- en faunawet. De toetsen worden uitgevoerd door een van de ruim honderd 'groene bureaus' in het land, die ecologen in dienst hebben die na veld- en bronnenonderzoek een rapport afgeven over wat kan en niet kan.

De kwaliteit van de rapporten staat wel eens ter discussie, met name in kringen van natuurbeschermers. Paul Marcus, lid van de Amsterdamse Vogelwerkgroep, spreekt van 'quasi-wetenschappelijke rapporten' die vooral moeten aantonen dat de activiteiten van hun opdrachtgevers geen verstoring geven. "Terwijl de organisatoren hun klanten adviseren oordoppen te dragen tegen de herrie, zou de natuur geen last hebben van het lawaai?"

Ook programmacoördinator Jip Louwe Kooijmans van de Vogelbescherming noemt de directe relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer een kwetsbare plek bij de verplichte uitvoering van de natuurtoets voor festivals. "Er zijn gerenommeerde bureaus met een uitstekende reputatie, maar er zitten ook cowboys bij. Het besef dat een kritisch rapport geen nieuwe opdrachten oplevert, kan meewegen."

Kaders van de wet
Een van de groene bureaus die veel natuurtoetsen uitvoeren is Tauw uit Amsterdam. "Ruim honderd per jaar," vertelt ecologe Hanneke Oudega namens het bedrijf. "Voor allerlei opdrachtgevers, maar de laatste jaren ook een flink aantal voor organisatoren van festivals. Dat worden er elk jaar meer. Wij beoordelen of een festival binnen de kaders van de wet past en adviseren hoe mogelijke schadelijke effecten te beperken."

Dat gebeurt volstrekt onafhankelijk, benadrukt Oudega. "Niemand heeft er belang bij te sjoemelen. Als de organisator zijn zaakjes niet op orde heeft, kan zijn festival worden verboden. Een onafhankelijke toets is ook in het belang van de gemeente. Als buitenstaanders in de gaten krijgen dat schade wordt aangericht aan de natuur, wordt de gemeente daar als eerste op aangesproken."

Moerassige stukken
Uitgangspunt van de natuurtoets is doorgaans wel dat wordt gekeken of en hoe een festival kan worden gehouden. Oudega: "Elk gebied heeft gevoelige delen en minder gevoelige delen. Kwetsbare natuurwaarden bevinden zich meestal in de moeilijker toegankelijke delen als bosjes en moerassige stukken. Iedereen snapt dat je daar bij de inrichting van het festivalterrein rekening mee moet houden."

Een ander punt van kritiek op de natuurtoets is de blik op afzonderlijke festivals. Er wordt doorgaans niet gekeken naar de gevolgen van een serie geplande festivals in een bepaald gebied. "Het zou heel goed zijn om de toetsing te verbreden," vindt Oudega. "Een integrale natuurtoets stelt de gemeente in staat voorwaarden in het beleid op te nemen, zodat iedereen weet wat op welke plek mogelijk is."

Een bijkomend voordeel is dat voor alle partijen - organisatoren maar ook omwonenden en natuurorganisaties - inzichtelijk wordt welke rol de natuurwaarden van een gebied spelen bij de afweging om wel of geen vergunning te geven. Oudega: "Je geeft duidelijk aan op welke manier je rekening houdt met de natuur. Die duidelijkheid zal ook het draagvlak voor festivals in groengebieden vergroten."

Heldere keuzes
Jip Louwe Kooijmans van de Vogelbescherming zegt zo'n aanpak toe te juichen. "De gemeente moet meer de regie nemen en heldere keuzes maken door bepaalde parken te gebruiken voor festivals en andere parken te sparen. Het Flevopark bijvoorbeeld is een heel bijzonder gebied. Daar moet je eigenlijk geen grote evenementen houden. In het Amstelpark kan dat wel."

De gemeente werkt aan een evenementenbeleid, waarin ook festivals in parken en groengebieden horen. De uitkomst wordt voor de zomer verwacht, maar de discussie loopt hoog op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden