Plus

Nieuwe maatregelen moeten rust in de Jan Eef terugbrengen

De buurt rond de Jan Evertsenstraat werd dit najaar wéér door een geweldsgolf getroffen, na traumatische overvallen in 2010 en 2014. Weten de nieuwste maatregelen de rust terug te brengen?

Straatbeeld van de Jan Eef. Beeld Amaury Miller

De opdoffer wordt in De Baarsjes niet snel vergeten. De fatale overval op juwelier Fred Hund in de Jan Evertsenstraat in oktober 2010. De daders waren vrijwel zeker twee jonge mannen uit de buurt die al een kwalijke reputatie genoten, al is maar één van beiden veroordeeld.

In juni 2014 was het weer raak in juwelierszaak Jan Eef, de opvolger van de familiezaak van Hund in hetzelfde pand.

De jeugdcrimineel Luciano D. (16) en een zeventienjarige vriend liepen vermomd op de zaak af. Een buurman die in de zon zat, probeerde hen tegen te houden. Hij werd beschoten - de kogels misten doel.

Binnen bedreigde Luciano D. de juwelier met een pistool. Er klonken schoten. De juwelier viel op de grond en raakte gewond aan zijn hoofd. Klanten op een terras zagen de twee daders met hun pistool zwaaien voor ze op een scooter vertrokken.

De stoel die een buurman ze na gooide, was mis. De nieuwe overval kwam weer hard aan.

Meteen nadat Fred Hund was doodgeschoten, was de buurtclub Ik Geef om de Jan Eef opgericht, uiteindelijk omgevormd tot winkelstraatvereniging Jan Eef, die veilig en prettig winkelen voorstaat.

Het stadsdeelbestuur had maatregelen genomen om de straat veiliger te maken - waaronder ingrepen die de leegstand moesten tegengaan; in zestien panden gebeurde niets, wat de sfeer niet ten goede kwam.

Juweliers vertrekken uit de straat
De nieuwe heftige overval wierp weer een grauwsluier over de opbloeiende straat. Politiek debat over de vraag of cameratoezicht noodzakelijk was, viel uit in het voordeel van de tegenstanders, onder wie voorzitter Gerolf Bouwmeester van het dagelijks bestuur van West.

"De nieuwe overval was gelukkig nog een redelijk op zichzelf staand incident. Afgezet tegen bijvoorbeeld de Bos en Lommerweg was het aantal incidenten niet zo hoog dat ik cameratoezicht wilde, wat toch een uiterst middel is," zegt Bouwmeester. "Wel keken we naar meer maatregelen om de veiligheid te vergroten."

Zo werd met overheidshulp een beveiligingssluis aangebracht in het tweemaal getroffen juwelierspand, al hielden de eigenaren het daarna toch voor gezien.

Het ging even beter, tot het afgelopen najaar een geweldsgolf door de buurt spoelde. Op 26 september mislukte een overval op de Albert Heijn in de Jan Evertsenstraat. Anderhalve week later mislukte er een op het wisselkantoor Atena Money Transfer.

Daags daarop werd 's nachts voor café Ülfet, op de hoek van de Jan Evertsenstraat en de Admiraal de Ruijterweg, een man doodgeschoten. Op 30 oktober verplaatste een huiselijke ruzie in een woning aan de Jan Evertsenstraat zich naar de straat, die werd opgeschrikt door een steekpartij.

Een week daarna bedreigden drie jongeren een medewerker van restaurant Ice & Bites Milano aan het Mercatorplein met messen.

Om de hoek op de Hoofdweg werd belwinkel Vivat Mundo overvallen door een man met een vuurwapen, die geld en sigaretten stal. Nog geen maand later werd dezelfde belwinkel nogmaals op vergelijkbare wijze beroofd. Op 19 december was het de beurt aan belwinkel River Nile aan de Jan Evertsenstraat.

Politie en het bestuur van stadsdeel West grepen in. Toch maar cameratoezicht, en soms ook heel basale zaken, zoals advies aan winkeliers.

"Zet niet drie molens met ansichtkaarten voor je raam, maar zorg dat de passanten naar binnen kunnen kijken," zegt Bouwmeester. "En we bieden ondernemers trainingen aan waarin ze leren wat ze moeten doen bij een overval en hoe ze voorverkenners kunnen herkennen."

Indachtig de 'fixing broken windows'-theorie (repareer wat stuk is zodat de omgeving niet erger verloedert) probeert het bestuur met de winkeliers donkere of rommelige plekken op te knappen.

Zo zijn subsidies verstrekt voor mooiere luifels. De strijd tegen leegstand gaat door. Via het vergunningenbeleid probeert het bestuur in de Jan Evertsenstraat zaken te trekken 'die iets anders dan köfte verkopen'.

Nepwinkeldieven maken alert

Opmerkelijk is de door de overheid ingezette 'winkeldief', die in sommige winkels een behoorlijke buit maakt.

Die krijgt de winkelier vanzelfsprekend terug, en met behulp van de opnamen met een verborgen camera wordt de ondernemer uitgelegd hoe de 'dief' zijn gang heeft kunnen gaan.

Bouwmeester: "Bewustwording is heel belangrijk. Overigens zat de eigenaar van kledingzaak Hombre er scherp op: hij heeft onze winkeldief gepakt."

Na een overval intensiveert de politie meteen het toezicht en het is de bedoeling dat 'hand­havers' voor blauw op straat zorgen als de politie er niet is.

In overleg met de buren krijgen ondernemers in 'free zones' meer ruimte om bijvoorbeeld reclame te maken die niet stoort - om te bevorderen dat iedereen zich gezamenlijk verantwoordelijk voelt.

Of het de vrucht is van de acties, is natuurlijk niet hard te maken, maar de laatste maanden is het rustig.

Overigens wordt winkelstraatvereniging Jan Eef nu in haar voortbestaan bedreigd, doordat te weinig ondernemers willen meebetalen.

De club die is opgericht uit ontzetting om het geweld dat juwelier Fred Hund het leven had gekost, gaat nu wellicht kopje-onder doordat men kennelijk de noodzaak niet meer ziet 150 euro per jaar te betalen voor het lidmaatschap.

Straatcoaches maken 's avonds rondes om contact te maken met de buurt. Beeld Amaury Miller

Praten met de jongens uit de buurt

In de aanloop naar de zomer intensiveren alle betrokken partijen ook de strijd tegen een ander hardnekkig probleem in De Baarsjes: de straatoverlast, die onlangs ook weer is toegenomen.

Op het Mercatorplein bijvoorbeeld zorgen jongeren voor problemen. Deels hebben die bekende gezichten en behoren ze tot de Top 600 van gewelddadige criminelen in de stad, deels gaat het om nieuwe aanwas. Op de laatste groep richten jongerenwerkers, straatcoaches, agenten, beveiligers en 'betrokken' bewoners en winkeliers zich.

Gedurende acht avonden maken jongerenwerkers en ambtenaren rondes over pleinen en straten, bovenal om 'kennis te maken' met de (vooral) jongens.

Bouwmeester: "We willen contact. Horen hoe die jongens over zaken denken, en de goedwillenden bij ons houden. Die jongens zien en weten ook veel en zijn soms bereid hun verhaal te doen als ze serieus worden genomen."

Het idee: als de avonden straks warm zijn en de overlast oplaait, moet de overheid weten met wie ze van doen heeft. Criminelen uit de Top 600 aanspreken heeft weinig zin, dat zien de bestuurders ook wel in, maar met de groep daaromheen is wél te praten, is de hoop.

Bouwmeester: "De jongens die overlast geven op de pleinen, vormen geen vaste groepen op vaste plekken. Dan weer zie je jongens hier, dan weer daar. Met de collega's uit Nieuw-West werken we inmiddels goed samen. Hopelijk helpt dat ook."

We lopen een avond mee, vanuit de ruimte van het Buurt Praktijk Team aan het Columbusplein. Met in het achterhoofd de besproken strategie ('open, geïnteresseerde vragen stellen; niet zelf over overlast beginnen) gaan jongerenwerker Mourad van Streetcornerwork en ambtenaren Btissame en Adinda van Meldpunt Zorg en Woonoverlast de straat op.

Op het pleintje aan de Jan Maijenstraat leren ze van een paar jongens dat die wel 'een kunstgrasveld' zouden willen om te voetballen, in plaats van op een bankje te hangen.

In de Pieter van der Doesstraat spelen de vrouwen kort met twee jongens in de nieuwe voetbalkooi. De voetballers hebben weinig te melden.
Zo is de oogst vanavond niet zo rijk, maar het was een poging waard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden