Plus

Nieuwe levensinzichten in de nachttrein naar Ankara

Wat maakt het leven de moeite waard als het een optelsom is van steeds dezelfde banale gebeurtenissen? De vraag had makkelijk een pretentieus drama kunnen opleveren, maar Something Useful valt niet in die valkuil.

Twee vrouwen leren elkaar kennen in de nachttrein. Beeld -

Roadmovies zijn er genoeg, maar het Turkse drama Something Useful (Ise yarar bir sey) is een railmovie. Twee vrouwen leren elkaar, maar vooral zichzelf kennen in de nachttrein van Ankara naar Izmir.

Veertiger Leyla (Basak Köklükaya) gaat voor het eerst in vijfentwintig jaar naar een reünie van haar middelbare school. Dat ze er nooit zin in had, maar er nu wel naar toe gaat, ook al is het met een flinke dosis tegenzin, maakt duidelijk dat er iets aan haar knaagt.

Ogenschijnlijk schort er weinig aan Leyla's leven: ze is advocaat, maar ook een bekende dichter, en is gelukkig met haar vriend, die acteur is. Het wordt niet uitgesproken in de film, maar Leyla's onrust is existentieel en draait om de vraag naar de zin van het leven.

Dat ze tot het observerende mensentype behoort, blijkt uit haar voice-over tijdens de treinreis, want daarin horen we haar gedachten en flarden van haar gedichten.

Tegenover Leyla staat de jonge verpleegster Canan (Öykü Karayel), die in de trein tegen Leyla zegt dat ze naar Izmir moet voor een sollicitatiegesprek.

Even later wordt duidelijk wat haar echte doel is: ze gaat een verlamde man, veertiger Yavuz (Yigit Özsener), helpen euthanasie te plegen. Leyla besluit met haar mee te gaan, waarbij de reden niet duidelijk is. Wil Leyla Canan helpen? Uit haar observerende cocon stappen? Of is ze op zoek naar dichterlijke inspiratie?

Wat de reden ook is, de ontmoeting met Yavuz leidt bij alle drie betrokkenen tot nieuwe levensinzichten. Regisseur en coscenarist Pelin Esmer liet zich voor Something Useful inspireren door Julio Cortázars korte verhaal De Gele Bloem, dat gaat over de zin van het leven.

Wat maakt het leven de moeite waard als het een optelsom is van steeds dezelfde banale gebeurtenissen? De vraag had makkelijk een pretentieus drama kunnen opleveren, maar Something Useful valt niet in die valkuil. De film doet door de cultureel onderlegde personages en door het vloeiende camerawerk sterk denken aan het werk van Nuri Bilge Ceylan.

Cameraman Gökhan Tiryaki, die ook Ceylans films Winter Sleep en Once Upon a Time in Anatolia fotografeerde, verstaat de kunst om in alledaagse beelden een diepere betekenis te leggen. Vooral de treinreis bevat prachtbeelden van Leyla's observaties door het treinraam van ogenschijnlijk futiele gebeurtenissen op de stationnetjes onderweg.

Something Useful brengt de kijker in een reflectieve stemming. Dat kan geen kwaad met oud en nieuw voor de boeg.

Something Useful

Regie Pelin Esmer
Met Basak Köklükaya, Basak Köklükaya
Te zien in Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.