Plus

Nieuwe directeur Scheepvaartmuseum: 'Inhoud boven commercie'

Michael Huijser moet de koers gaan bepalen van het stuurloze Scheepvaartmuseum. Waar wil de nieuwe directeur naar toe? 'Commercie mag nooit de inhoud in de weg staan.'

Michael Huijser is het gewend in onrustige culturele instellingen te werken. Beeld Linda Stulic

Partycentrum of historisch museum? Tussen die twee uitersten beweegt het Scheepvaart­museum zich. De afgelopen jaren was de koers onduidelijk, bevestigt een vorige week uitgelekt rapport: "Zijn we er voor feesten en partijen of staat de museale functie voorop?"

Aan Michael Huijser (1967) de taak daar antwoord op te geven. De directeur van het Rembrandthuis stapt per 1 juli over naar het Scheepvaartmuseum, als opvolger van de afgebrande Pauline Krikke.

Hij komt niet in een gespreid bedje. Maar dat is hij gewend. Huijser: "Bij het Rembrandthuis was ik de vijfde directeur in acht jaar. Afdelingen vochten elkaar de tent uit. Het was een museum met een turbulente geschiedenis. Eerder kwam ik bij het Zuiderzeemuseum en was het onrustig. Het is maar werk, maar in de culturele sector ont­lenen mensen daaraan hun identiteit. Dat maakt het al snel emotioneel en persoonlijk."

U zit pas twee jaar bij het Rembrandthuis. Gaat u niet te snel weg? "Ik heb een andere organisatie neergezet. Er ligt een langetermijnvisie. We zijn financieel gezond. Het aantal bezoekers is met 25 procent gegroeid. We zijn zichtbaarder."

"Het klinkt gek, maar de baan die ik achterlaat is een stuk aantrekkelijker dan toen ik aantrad. Ik ga met een gerust hart weg. En het Scheepvaartmuseum beschouw ik als een promotie. Het directeurschap is complexer, er is een grotere collectie. En men vraagt zich af: wat is onze identiteit."

Wat is die?
"Commercie is prima, maar wel ten dienste van het museum. De inhoud is leidend. Commercie is absoluut nodig, maar mag nooit de inhoud in de weg staan. Alles moet in dienst staan van het museale belang. De grote uitdaging is om de scheepvaarthistorie te verbinden met de huidige tijd en de scheepvaartsector. Hoe verbind je de VOC-tijd met de innovaties in de scheepvaart? Hoe haal je de scheepvaartsector terug in het museum, zodat die zich als eigenaar beschouwt?"

"Bij het Zuiderzeemuseum hadden we een keer een tentoonstelling over Volendam en kwamen er Volendammers met bussen tegelijk. Een collega-directeur zei smalend dat het wel een clubhuis leek. Dat is juist mijn streven, dat ze het zien als iets dat van hen is. Het Scheepvaartmuseum is het historisch museum over de VOC-tijd. Maar scheepvaart is ook nu relevant. Neem de containerwereld. Dat wil ik terugzien in het museum."

Het Scheepvaartmuseum. Beeld anp

Is dat spannend, een tentoonstelling over de containerwereld?
"Als je het goed doet, zeker. De handelsverhoudingen uit de VOC-tijd zijn nog steeds actueel. Een tentoonstelling over de containerwereld kan prima naast een overzicht van zeeslagen. En waarom niet een expositie over cartografie? Dat is misschien voor een klein, intellectueel publiek. Maar dan zet je er een blockbuster naast. Qua exposities is het de afgelopen jaren wel stil geweest in het Scheepvaartmuseum."

Er mag meer reuring komen.
"En meer zichtbaarheid. Een museum is niet alleen in het gebouw zelf. Waarom is het Scheepvaartmuseum niet zichtbaar bij de Wereld­havendagen in Rotterdam?"

Bij het Scheepvaartmuseum bestaan spanningen tussen de Vereeniging, met oud geld, die eigenaar is van de collectie, en het Compagnie Fonds, met geld van nieuwe rijken die blockbusters willen. Dat wordt lastig manoeuvreren.
"Ik heb beide clubs gesproken en ik zie de discrepantie niet. Beide willen aankopen doen. De een ter ondersteuning van de collectie, de ander ter ondersteuning van tentoonstellingen. Trek dat uit elkaar."

Binnen het museum is de verhuur van het gebouw voor het Europees voorzitterschap omstreden.
"Ik zou dat ook anders hebben aangepakt. Als je het gebouw wil verhuren voor het geld of omdat het rijk erop staat, kan dat best. Maar ik had dat gedaan op voorwaarde dat het museum elders in de stad goed zichtbaar zou zijn. Bijvoorbeeld met een grote tent op het marinecomplex of het Museumplein, bij wijze van tijdelijke dependance. Het is voor geen enkel museum goed als het dicht is."

Na de heropening in 2011 was er kritiek op de vermeende pretparkformule.
"We hebben een van de beste maritieme collecties ter wereld, in een fantastisch gebouw. Daar moet je trots op zijn. Schreeuw het van de daken! Ik wil ook meer licht in het gebouw. Je komt nu in een donkere belevingswereld gericht op bepaalde doelgroepen. Je moet ook aan andere doelgroepen denken."

CV Michael Huijser
1993-2009 Mede-eigenaar Galerie Hof & Huyser
2000-2009 Mede-initiatiefnemer kunstbeurs Art Rotterdam
2009-2011 Directeur Zuiderzeemuseum
2011-2012 Directeur kunsthal al Saadiyat, Verenigde Arabische Emiraten
2014-2016 Directeur Rembrandthuis

Dat klinkt als voorzichtig geformuleerde kritiek op de huidige formule.
"Ja, want er is lang nagedacht over deze formule. Maar de perceptie van de bezoeker is dat er minder van de collectie is te zien. Daar moet je rekening mee houden. Bij sommige tentoonstellingen mogen de luiken van het gebouw open."

"Ik wil ook meer aandacht voor de wetenschappelijke tak. Die is te veel ondergeschoven. We hadden een leerstoel aan de Universiteit van Amsterdam. Die zou ik terug willen. En we moeten een eigen boekenlijn opzetten. Nu bestaat slechts vijf procent van ons winkelassortiment uit boeken."

De afgelopen jaren was er veel te doen over de bezoekersaantallen.
"Die liggen rond de 320.000. De doelstelling van 350.000 is makkelijk haalbaar. De uitdaging is herhaalbezoek te krijgen. Ik hoor te vaak in mijn omgeving dat mensen al lang niet meer zijn geweest. En ik zou er groot voorstander van zijn dat het Amsterdam Museum op het marinecomplex komt. Dan creëer je een nieuwe Gouden Bocht."

Lees ook: Waarheen vaart het Scheepvaartmuseum?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden