Plus

Nieuwe directeur Rijks: 'Niets is zo gevaarlijk als succes'

Hij noemt het de mooiste baan van de wereld en een droom die werkelijkheid wordt. Taco Dibbits (47) wordt de nieuwe hoofddirecteur van het Rijksmuseum.

Taco Dibbits: 'In Italië raakte ik verliefd op de kunst.'Beeld ANP

Hij volgt Wim Pijbes op, die vertrekt naar Museum Voorlinden. Het stokje wordt op 15 juli overgegeven, als Dibbits en Pijbes samen Rembrandts Maerten en Oopjen presenteren.

Dibbits werkt sinds 2002 in het Rijks, waar hij begon als conservator zeventiende-eeuwse schilderkunst. Twee jaar later werd hij directeur Collecties. In die hoedanigheid speelde hij een belangrijke rol bij de inrichting van het vernieuwde Rijksmuseum, dat na een renovatie van tien jaar in 2013 weer zijn deuren opende. Hij was medeverantwoordelijk voor enkele grote aanwinsten en stond aan de wieg van tentoonstellingen als Rembrandt & Caravaggio (2006) en Late Rembrandt (2015).

Dibbits studeerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en de University of Cambridge. Daarna was hij enkele jaren directeur Oude Meesters bij Christie's in Londen. Na het huidige succes van het museum vindt Dibbits het nu tijd voor een volgende stap. "Ik ben hartstikke trots, vooral op het museum. We gaan een andere fase in, want we hebben nu echt de mogelijkheid om verdieping te brengen."

Het Rijksmuseum is inmiddels een goed geoliede machine. "Niets is zo gevaarlijk als succes, dus je moet zorgen dat je heel alert blijft vernieuwen en inspireren. De maatschappij verandert ontzettend snel en er is veel verdeeldheid. Het Rijksmuseum staat midden in die maatschappij. Kunst kan ook verbinden en ik denk dat dat heel belangrijk is. Mensen kunnen in het Rijksmuseum verbonden worden met kunst en geschiedenis en dat is heel mooi."

Is er voor het Rijksmuseum een concrete rol weggelegd in maatschappelijke kwesties? Kan het museum bijvoorbeeld iets betekenen in de Zwarte Pieten discussie?
"Dat denk ik wel. Het Rijks is een plek voor reflectie. Kennis over het verleden geeft inzicht in het heden en in waar we naartoe gaan. Als ik zeg 'we', vind ik dat dat heel inclusief moet zijn. Het Rijksmuseum is er voor alle Nederlanders maar ook voor de wereld. Als je door het museum loopt zie je dat mensen vanuit alle windhoeken naar Nederlandse kunst komen kijken. Dat is heel bijzonder. Nederlandse kunst is ook werelderfgoed. Iedereen kent de namen Rembrandt, Vermeer en Van Gogh. Met de kunst die hier is gemaakt hebben we in Nederland goud in handen en daar moet je zoveel mogelijk mensen van laten genieten."

De hoofddirecteur is het gezicht van het museum, maar heeft misschien minder tijd voor de inhoud en de collectie.
"Het is natuurlijk een veel publiekere functie, maar ik ben wie ik ben en ik ben altijd heel veel bezig geweest met de collectie. Kunst raakt mij diep en ik wil dat met zoveel mogelijk mensen delen."

Waarom bent u ooit kunstgeschiedenis gaan studeren?
"Ik zou industrieel ontwerpen gaan studeren in Delft. Maar ik was nog 17 toen ik van school kwam. Daarom besloot ik om een jaar de wereld te gaan verkennen. Mijn ouders vonden dat goed, maar ik moest wel een plannetje hebben. Toen heb ik mijn type-diploma gehaald, zodat ik altijd ergens aan de bak kon."

"Ik heb eerst drie maanden vrijwilligerswerk gedaan in Teylers Museum in Haarlem, want ik vond machines en natuurkunde heel mooi. Daarna ben ik drie maanden naar Italië gegaan, op een droge boterham. Daar ben ik verliefd geworden op de kunst. Toen was het voor mij helemaal helder dat ik kunstgeschiedenis wilde gaan doen. Ik had vooral een grote fascinatie voor de vraag: hoe doen mensen dat? Hoe hebben Michelangelo en Rembrandt deze ongelofelijke dingen kunnen maken?"

Gaan we in het Rijks nog iets van die liefde voor Italiaanse kunst zien?
"Nederlandse kunst heeft veel te maken met Italiaanse kunst. We willen zeker ook met tentoonstellingen komen die de Nederlandse kunst in een internationale context plaatsen. Ik heb niet de ambitie om veel buitenlandse kunst te verwerven. Schilderijen van Titiaan hebben hun plaats in de musea in de wereld al gevonden. De eerste grote tentoonstelling waar ik aan werkte was Rembrandt & Caravaggio. Dat was een mooie manier om Nederlandse kunst te laten zien op mondiaal niveau."

De afgelopen jaren toont het Rijksmuseum ook steeds nadrukkelijker hedendaagse kunst, zoals eerder dit jaar schilderijen van Anish Kapoor.
"Goede kunst is tijdloos en is eigenlijk altijd hedendaags. Die werken van Kapoor zijn niet direct mooi, ze lijken op opengereten lichamen. Maar ze grijpen wel meteen naar je hart en laten je op een andere manier naar Rembrandt kijken. Kunst roept emoties op. Dat kan blijdschap zijn, maar ook troost. Dat zijn hele belangrijke dingen die ons als mensen verbinden. Zelfs in het ergste oorlogsgebied wordt toch nog kunst gemaakt. Mensen hebben de behoefte om dingen te maken die niet direct een praktische functie hebben. Dat moeten we blijven koesteren."

Dibbits in 2004 als conservator.Beeld Marco van Hal
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden