Plus

Nieuwe bibliotheek in Noord is een huiskamer voor de buurt

Er pronkt een nieuwe bibliotheek aan het Mosplein in Noord, een huiskamer met intiem tintje waar boeken, koffie en het uitzicht strijden om de aandacht van de lezer.

Voorbeeldig gerestaureerd en ingericht naar hedendaagse smaken staat de bibliotheek voor de Van der Pekbuurt klaar om weer te draaien als emancipatiemachine voor oude en nieuwe Nederlanders Beeld Floris Lok
Voorbeeldig gerestaureerd en ingericht naar hedendaagse smaken staat de bibliotheek voor de Van der Pekbuurt klaar om weer te draaien als emancipatiemachine voor oude en nieuwe NederlandersBeeld Floris Lok

Vergelijk het Mosveld en Mosplein met tien jaar geleden en zie: een vriendelijke omgeving met voorbeeldig gerestaureerde Amsterdamse Schoolhuizen. Daar kwam afgelopen weekeinde een OBA-vestiging bij, van de 25 in de stad een van de kleinste. OBA Van der Pek is in een gebouwtje van G.J.Rutgers uit 1923 getrokken. Er zaten eerder winkels in.

Toen de stukadoor op het punt stond het interieur met witte pleister te bedekken, schrok interieurarchitect Aat Vos op. Dat kon niet de bedoeling zijn: OBA Van der Pek mocht best rauw blijven maar wel intiem.

Een huiskamer voor de buurt. Een plek die het waard is om je eigen huis te verlaten. Hij noemt dat the third place, een semi-openbare gelegenheid na woning en werk, een gat waar espressobars als the Coffee Company en Starbucks ingesprongen zijn.

Allesbehalve formeel
Wat daardoor opvalt in deze OBA zijn in eerste instantie niet de boeken, maar een volwaardige espressomachine en een zitje in de hoek. Boeken aan de wand, mensen op de vloer, is het adagium dat architect en opdrachtgever aanhielden bij de inrichting. Zo'n presentatie van boekenkasten riekt naar decoratie.

OBA-directeur Martin Berendse wijst die associatie niet geheel van de hand. De ruimte op de tweede etage kan dienen als vergader- of presentatiezaal. Maar als iemand er een boek van de plank wil trekken (en dan een gezelschap stoort) moet dat kunnen.

Easy going en niet krampachtig, dat ademt het interieur uit. Het is compact en allesbehalve formeel. Acht computerschermen lijkt wat karig in deze buurt, maar Berendse voorziet de praktijk van 'je eigen laptop mee'. De vensterbanken zijn erop berekend.

Onafgewerkte binnenkant
Vos trof een onafgewerkte binnenkant aan, met twee vides als aanknopingspunt. Hij besloot die te handhaven en te voorzien van een omloop. Bij binnenkomst word je verrast dat je tot aan de nok kunt kijken, voorbij zwartgeblakerde of geschilderde balken.

Alsof er een binnenbrandje heeft gewoed op het Mosplein, maar niet heus. Dit is raw design naar de mode van nu, met die onbehandelde muren - waar de stukadoor dus net van af is gebleven.

Vos heeft deze huiselijke en nogal radicale behandeling van het fenomeen bibliotheek eerder toegepast in een grote vestiging in Oslo. Het werkt dus ook op kleine schaal in Amsterdam-Noord.

Hij profiteert van de nissen die Rutgers bijna 100 jaar geleden aanbracht in de gevel, waardoor de lezer ook de wijk in kan kijken. En dan is er nog een ruim terras op de verdieping.

Bij binnenkomst word je verrast dat je tot aan de nok kunt kijken, voorbij zwartgeblakerde of geschilderde balken Beeld Floris Lok
Bij binnenkomst word je verrast dat je tot aan de nok kunt kijken, voorbij zwartgeblakerde of geschilderde balkenBeeld Floris Lok

De miniatuur-bibliotheek is in feite een noodgreep. Door bezuinigingen moest de OBA het aantal vestigingen inkrimpen en het aanbod per locatie aanpassen. Tegelijk verandert ook de formule. Boeken vormen natuurlijk nog steeds de kern, maar daarnaast is de bibliotheek een plaats om kennis op te doen, kennis te maken met anderen en die te delen.

Uit het verdomhoekje
Net als de Centrale OBA is ook deze mini in de Van der Pek een emancipatiemachine, waar bijvoorbeeld nieuwe Nederlanders de overgang weten te maken van het milieu thuis naar de Nederlandse maatschappij.

In dat licht bezien is het een mooi vervolg op het streven van honderd jaar geleden om de arbeider in de Bloemenbuurt van Noord fatsoenlijke huizen te bezorgen en een hogere sport te laten innemen op de sociale ladder. De buurt is opgeknapt, het Mosplein is niet langer een verdomhoekje, OBA Van der Pek het bonbonnetje.

Een klassieke 'fietsenstalling' mocht deze OBA niet worden, vond Vos, waarmee hij de manier aanduidt waarop boeken in slagorde werden gepresenteerd. De boeken krijgen ruimte, maar ze nemen niet de ruimte in, nuanceert Berendse. Het is even wennen. Boek zoekt koffie, het zou moeten lukken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden