Plus

Nieuw onderzoek: zo dodelijk is roken echt

Rokers die tijdens het uitgaan of op een feestje een sigaret opsteken, leven vijf jaar korter. Uit onderzoek onder bijna 40.000 Nederlanders blijkt hoe dodelijk roken echt is. Vier conclusies op een rij.

Beeld anp

1. Een op de vier zware rokers overlijdt voor zijn pensioen

Het was al bekend dat roken slecht is, maar uit nieuw onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Trimbos-instituut blijkt nu dat rokers al op relatief jonge leeftijd overlijden. De zware rokers (twintig sigaretten per dag of meer) leven liefst dertien jaar korter dan niet-rokers. Naar schatting haalt 23 procent van hen zijn 65ste niet.

Waarschijnlijk ga je niet eerder dood als je drie in plaats van twee pakjes per dag rookt, maar het leven wordt er ook niet leuker op, zegt Esther Croes van Trimbos. "Zware rokers hebben veel vaker chronische ziekten, met ernstige benauwdheid of verstopping van bloedvaten. Los van dit alles slapen sommige rokers niet meer door. Ze snakken zo naar een sigaret dat ze 's nachts uit bed moeten om te roken."

2. Gelegenheidsrokers gaan vijf jaar eerder dood

Ook mensen die niet dagelijks, maar wel regelmatig tijdens een feestje of het uitgaan roken, sterven gemiddeld vijf jaar eerder. Van deze lichte rokers haalt 11 procent zijn pensioen niet. Van de nooit-rokers gaat 7 procent voor zijn 65ste dood. Als die laatsten nooit hadden meegerookt, was hun levensverwachting veel hoger geweest, denkt het Trimbos.

Matige rokers (minder dan twintig sigaretten per dag) verliezen naar schatting negen levensjaren. Gaan ze echt dood aan het roken? Ja, zeggen de onderzoekers. Belangrijkste oorzaak: (long-)kanker. Het CBS en Trimbos baseren deze conclusies op een gezondheidsenquête die in de periode 2001-2006 werd afgenomen onder bijna 40.000 mensen tussen de 20 en 80 jaar. Tien jaar later is gekeken of de rokers en niet-rokers nog leefden. In de studie is ook gekeken naar andere factoren waardoor mensen eerder doodgaan, zoals alcohol en overgewicht, maar die hadden niet zo'n groot effect als roken.

3. Wie voor zijn 35ste stopt, wordt net zo oud als een niet-roker

Dus je kunt zo veel stomen als je wilt tot je 35ste? Nee, zeker niet, zegt het Trimbos-instituut. Als je van je 12de tot 35ste heel veel hebt gerookt, kan dat best je levensverwachting verkorten, maar dat is in de cijfers van dit grote onderzoek niet te zien.

Jonge, stevige paffers worden immers op één hoop gegooid met de mensen die tijdens hun studietijd een paar sigaretjes hebben gerookt. Bovendien, zegt Croes, zorgt roken voor je 35ste voor een heleboel ellende.

De conditie van deze mensen is veel slechter. Ze komen veel minder makkelijk een trap op, hebben meer kans op astma en zien er slechter uit: gele tanden en extra rimpels. In Nederland roken 3,5 miljoen mensen, onder wie 547.000 zware rokers. Deze groep bestaat uit aanzienlijk meer laagopgeleide dan hoogopgeleide Nederlanders. Bij alcoholgebruik is dit juist andersom.

4. Stoppen loont op alle leeftijden

Hoe jonger je stopt met roken, des te meer levensjaren dat oplevert, zeggen de onderzoekers. Een vijftiger kan zijn sterfterisico nog halveren; dat betekent een paar jaar extra.

De onderzoekers kunnen niet precies aangeven hoeveel tijd iemand van 70 of 80 jaar erbij krijgt als hij stopt met roken, maar de winst kan maanden zijn, stelt Croes. Decennia lang doorroken, kan de laatste levensfase enorm zwaar maken. "Denk aan iemand met zware astma of COPD, die jarenlang een zuurstofpomp met zich mee moet zeulen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden