Plus

Nieuw beleid zorgt niet voor minder festivaloverlast

De nieuwe grenzen in het Amsterdamse evenementenbeleid hebben de overlast bij de vele festivals nog niet doen verdwijnen. En kan een nieuw initiatief nog wel tot bloei komen?

Festivalbezoekers kiezen voor stevig schoeisel. Kunnen de parken in de stad met de nieuwe eisen de drukte aan? Beeld Getty

De Vrienden van het Flevopark blijven erbij: "Parken zijn geen festivalterrein." Tot hoorbaar ongenoegen van voorzitter Goos van der Sijde komt ook deze zomer hiphopfestival Appelsap naar het park. Toen in 2014 het Oosterpark werd opgeknapt, is Appelsap het Flevopark in 'gerommeld', vindt hij. En het scheelde maar niks of de gemeente had een verdere groei naar 20.000 bezoekers toegestaan.

De snelle groei naar minstens 700.000 festivalgangers per jaar was afgelopen jaren een open zenuw in de toch al hoogopgelopen druktediscussie. De gemeente heeft daarom vanaf dit jaar voor 66 mogelijke evenementenlocaties heel precies vastgelegd wat daar kan en mag. In locatieprofielen worden allerlei eisen gesteld aan de geluidsoverlast, de verkeersstromen en de impact op de natuur. Tegelijk moeten alle festivals vanaf 2020 aan hoge duurzaamheidseisen voldoen. Vanaf dit jaar wordt de lat steeds iets hoger gelegd (zie kader). Maar voor Van der Sijde is het kwaad al geschied. "Grosso modo zal de overlast gelijk blijven."

In het Flevopark zijn 17 evenementen per jaar welkom, met tussendoor telkens ten minste één weekend rust. Jaarlijks wordt één groot festival toegestaan. Na protesten van de parkvrienden werd een limiet van 15.000 bezoekers gesteld. "Als wij niet hadden gereageerd, was het aantal bezoekers dus nog verhoogd," redeneert Van der Sijde. Het geluid is gelimiteerd tot 85 decibel, alleen in bepaalde delen van het park en buiten het broedseizoen. Maar de vrienden van het Flevopark zien het niet als een overwinning. "Het is nog steeds oordopniveau, zeg maar."

Specht en koolmees
Zo zijn ook rond andere parken en pleinen de omwonenden allerminst gerustgesteld. Rond de Gaasperplas klaagden natuurliefhebbers deze maand dat na festival Open Air minder snel werd opgeruimd dan beloofd en dat er te weinig voorzorgsmaatregelen waren getroffen voor de specht en andere vogels. Voorzitter Jacqueline Rijken van het Parkenoverleg spreekt van een overgangssituatie nu het evenementenbeleid van kracht is geworden. "We moeten zien hoe dat zich dit jaar ontwikkelt." De locatieprofielen geven houvast. "Het staat in elk geval zwart-op-wit." Maar niet alle zorgen zijn weggenomen. Over de impact op de bodem bijvoorbeeld. "Als er tienduizend mensen staan te hossen, denk je toch: komt dat wel goed?"

Vooral in de stadsdelen hadden de groengroepen weinig vertrouwen. Dat het stadhuis het evenementenbeleid naar zich toe heeft getrokken, zien ze als een verbetering. De stadsdelen lieten zich makkelijk overrompelen door de wensen van festivals, meent Rijken. "Die brengen geld in het laatje en geven status. Als dan een stelletje geitenwollensokken zich meldt met zorgen over de grasmat, zijn ze niet erg happig om daaraan toe te geven."

Ook de TAC, de commissie die de gemeente advies moest geven over de impact op het groen, is blij met de duidelijkheid per park. Nog steeds, vindt voorzitter Marijke van Schendelen, is meer kennis nodig over de schade die festivals aanrichten. "Het is lastig te zeggen of de koolmees lijdt onder een festival van drie dagen. Daar kan je eindeloos over discussiëren. Volgens bewoners en 'de vrienden van' is het altijd buitengewoon schadelijk. Volgens de organisatoren gaat het nergens over."

Tevreden
Organisator Sjoerd Wynia van onder meer Amsterdam Open Air kijkt tevreden terug op de eerste ervaringen met het nieuwe festivalbeleid. "Het was druk, niet alleen met bezoekers, maar ook met mensen van de gemeente. Iedereen is een beetje aan het zoeken hoe het in de praktijk gaat. We hebben heel weinig klachten van omwonenden ontvangen."

Volgens Wynia heeft Amsterdam de grote festivalpiek een paar jaar geleden al gehad. "Het verzadigingspunt is bereikt. We hebben een paar destination festivals waar mensen naartoe moeten. Daaronder is er veel concurrentie. De succesvolle festivals verbreden hun aanbod om het verwende publiek toch wat nieuws te kunnen bieden. Dat wordt de trend voor de komende jaren."

Hoge milieu-eisen
Wynia voorziet dat de milieumaatregelen de sector nog de meeste hoofdbrekens gaan kosten. "Iedereen focust op het geluid als het om festivals gaat, maar het regelen van groene stroom en water wordt straks minstens zo complex. De ambitie is festivals in 2020 helemaal circulair te laten draaien. Dat gaat komende jaren veel vergen van de organisatie."

Amsterdam legt de lat ongekend hoog, zegt Stephan La Haye, die festivals adviseert op het gebied van duurzaamheid. Amsterdam is daarin de enige, zegt hij. Door de populariteit van de stad kan dat ook. "Andere steden moeten verleiden, hebben minder te eisen, dat durven ze nog niet. Daar weegt het belang van citymarketing, de stad op de kaart zetten, ook zwaarder."

Tegelijk merken festivals die Amsterdam achter zich hebben gelaten dat de stad ook niet zaligmakend is. Zoals Radio538, dat het na 11 jaar niet meer eens kon worden over het grote dancefeest op het Museumplein op, toen nog, Koninginnedag. "Toen zijn ze naar het centrum van Breda gegaan. Organisaties merken dat een andere stad niet per se slecht hoeft te zijn."

Maar dat Amsterdam hoge eisen stelt, kan het festivals ook weer makkelijker maken daaraan te voldoen. La Haye geeft het voorbeeld van de 'hard cups' die de stad per 2019 verlangt op festivals: bekers van degelijke, harde kunststoffen, naspoelbaar, met statiegeld liefst, maar in elk geval van één soort plastic, zodat recycling makkelijker wordt. Door een harde eis te stellen kunnen de festivals tegen hun leveranciers zeggen: het moet. "Dus niemand wordt geschoffeerd."

Nieuwe mogelijkheden
De wilde schakering aan kleinere festivals is wel een punt van zorg. Blijft de festivalcultuur broeien van onderop? "Over de grotere festivals hoeven we ons geen zorgen te maken, de grote tien tot twintig, die komen hier wel uit." De eisen bieden wel weer kansen aan nieuwe leveranciers, die op hun beurt ook de kleinere festivals bedienen, met dezelfde bekers, bijvoorbeeld. La Haye: "Er worden ook weer nieuwe businessmodellen mogelijk. Een bekende brouwerij bekijkt nu of ze hun naam op die bekers willen drukken. Ze willen toch hun merk neerzetten via het jonge festivalpubliek."

Hij ziet nog meer nieuwe mogelijkheden: "De urinerecycling die de gemeente verplicht is voor één of twee plaskruizen onbetaalbaar. Maar als een leverancier de urine toch inzamelt, kunnen ze net zo goed meteen een paar toiletjes van bouwplaatsen meenemen." Via een onafhankelijke stichting beheert La Haye de vaste stroompunten die de gemeente heeft laten aanleggen in het Westerpark. Op dezelfde manier wordt de mogelijkheid onderzocht om te investeren in een mobiele waterzuiveringsinstallatie. "Amsterdam verplicht festivals afvalwater af te voeren, maar we kunnen het ook eerst op het festival gebruiken om de wc's te spoelen."

Festivalseizoen: Waar komen de pareltjes? En tips voor de juiste voorbereidingen.

Duurzaamheidseisen

- In 2020 moeten evenementen helemaal draaien op groene stroom, desnoods via grote batterijopslag. In 2019 moet dit al de helft zijn, al mag het dan ook worden opgelost met aggregaten op biodiesel.
- In 2020 moet alle inhoud van toiletten worden verzameld, zodat er fosfaat en biogas uit kan worden gewonnen. Ook moeten de schoonmaakmiddelen milieuvriendelijk zijn.
- In 2019 moeten alle glazen en bakjes voor eten en drinken duurzaam zijn: door hard plastic en statiegeld of door een schone, recyclebare stroom van een en hetzelfde materiaal.
- In 2020 moet het afval backstage voor 100 procent gescheiden worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden