Review

Niet zonder jou ***

null Beeld

Regie: Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch

De uitspraak dat iedereen oud wil worden, maar niemand het wil zijn, doemt geregeld op bij het kijken naar het ontroerende portret van het hoogbejaarde kunstenaarsechtpaar Lataster in Niet zonder jou.

Mooi als je samen oud kunt worden, maar ooit breekt het moment aan dat het samen opgebouwde leven uit elkaar begint te vallen. Toen dat bijna drie jaar geleden bij de toen 88-jarige schilder Ger Lataster en zijn 81-jarige vrouw, de fotografe Hermine van Hall, begon, stonden zijn zoon Peter en schoondochter Petra er met de camera boven op. Ruim anderhalf jaar filmden zij in het grote ouderlijke huis en de weelderige tuin hun (schoon)ouders, die om hun openheid geprezen moeten worden.

Zelden drong een documentaire zo diep door in wat stokoud worden betekent. Romantische ideeën erover kunnen na het zien van de film bij het oud vuil worden gezet. Al in het begin van Niet zonder jou is duidelijk dat Hermine door dementie de greep op de werkelijkheid begint te verliezen. De minutenlange beelden waarin ze in de tuin strijd levert om een tuinslang aangesloten te krijgen zijn tragikomisch, met de nadruk op tragisch.

Later maken we uit summiere gesprekjes op dat Hermine niet alleen aan dementie lijdt, maar ook bestraald is voor longkanker, die is uitgezaaid naar haar nieren. Haar man Ger, bij wie in het hoofd alles nog helder is, ziet zijn vrouw langzaam wegglijden. Hij vecht tegen de realiteit met het wapen dat hij altijd zal hebben gehanteerd: schilderen.

Iedere dag werkt hij in zijn atelier, waarbij Hermine het resultaat van commentaar voorziet (''Dat slappe handje vind ik niet zo goed''). Op oude homemovies is te zien dat het echtpaar ook vroeger heftig bakkeleide over Gers schilderijen, maar door Hermines ziekte raakt tussen hen de balans verstoord, met als gevolg verwarring.

De film legt hun onmacht pijnlijk bloot. ''Ik heb de moed niet meer om boos te zijn'', zegt Ger na de zoveelste stekelige aanvaring met zijn vrouw.

Zijn somberheid leidt tot een inktzwart schilderij. Maar er zijn ook momenten van tederheid: een aanraking, een liefdevol gebaar. Als Hermine overlijdt stort Gers wereld in. Waarschijnlijk voor het eerst in zijn leven biedt de kunst geen troost meer: ''Daar kan geen mens tegenop schilderen.'' Niet zonder jou is een aangrijpend document, dat wars van sentimentaliteit de essentie van ouderdom raakt: verlies. (JOS VAN DER BURG)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden